Sytuacja wyjściowa: zezwolenie jest, a pewności, kto jest w strefie, brak
Opisywany zakład to instalacja petrochemiczna w rafinerii, obsługiwana przez dział bezpieczeństwa operacyjnego produkcji. Własny system klienta wydaje zezwolenia, pilnuje uprawnień i szkoleń. Luka leży w tym, co dzieje się po wydaniu zezwolenia: kto faktycznie wszedł do strefy, czy to ta osoba i ta firma, gdzie stoją pojazdy dostawców.
Dochodzi problem techniczny. Zasięg GPS na instalacji jest ograniczony, a zakład pracuje na telefonach w wykonaniu Ex z systemem Android 9 lub 11 i Bluetooth 4.2 oraz na detektorach gazu z Bluetooth i nie chce wymieniać sprzętu. Dział zadał pięć pytań: jak ustalić pozycję bez GPS, czy użyć istniejących telefonów i detektorów, jakie certyfikaty mają nadajniki, czy lista osób nadaje się do ewakuacji i czy system integruje się z obecnymi systemami.
Rozwiązanie: niezależna nakładka na istniejące systemy
System dostarczono jako nakładkę niezależną od obecnych systemów klienta. Zezwolenia, uprawnienia i szkolenia nadal obsługuje system zakładu; InnerWeb dokłada lokalizację i monitoring ruchu na wspólnym planie. Integracje robi się dopiero wtedy, gdy po stronie klienta pojawi się taka potrzeba, więc nie są warunkiem startu.
Na instalacji rozmieszczono nadajniki BLE (iBeacon) w wykonaniu ATEX, dopuszczone do stref 2 i 22. Telefon Ex pracownika pełni rolę odbiornika i przekaźnika: odbiera sygnały kilku nadajników naraz razem z siłą każdego z nich i wysyła je przez sieć komórkową lub Wi-Fi co kilka sekund. Pozycja jest uśredniana na mapie z wielu nadajników, a nie wyznaczana zasadą 'najsilniejszy wygrywa'. Lokalizacja działa bez GPS.
- nadajniki co ok. 100 m wzdłuż dróg zakładowych, w budynkach 1 nadajnik na 100–200 m2
- mapa dla dyspozytora i lista osób dla akcji ratowniczej, odświeżana co kilkanaście sekund
- SOS, bezruch i upadek wykrywane w telefonie, z ostatnią znaną lokalizacją u dyspozytora
Odchyłka pozycji w symulacji przy nadajnikach co ok. 100 m
Co z tych danych wynika: analityka przebywania i zgodności
Po kilku tygodniach pracy nakładka daje zbiór, którego system zezwoleń nie ma: ślad przebywania w strefach w czasie. Z niego liczy się wskaźniki, których nie da się policzyć z samych zezwoleń: czas przebywania osoby w strefie wobec okna czasowego zezwolenia, obecność poza wyznaczonym miejscem pracy, liczbę osób w strefie wobec liczby awizowanych, ruch pojazdów dostawców poza trasami.
Dla działu bezpieczeństwa to warstwa dowodowa. Zamiast pytać wykonawcę, czy praca odbyła się w zakładanym miejscu, zespół porównuje zezwolenie z zapisem pozycji. Różnice nie są z automatu naruszeniem, ale trafiają na spotkanie operacyjne jako konkretne przypadki do wyjaśnienia. Dane o osobach wymagają przy tym podstawy prawnej, zasad dostępu i okresu przechowywania ustalonych z działem ochrony danych zakładu przed uruchomieniem analityki.
Efekt w liczbach: skala i dokładność z karty
Skala instalacji InnerWeb to dziś 16 000 radiolatarni, 20 wdrożeń i pilotaży oraz 531 ha monitorowanych terenów; w projekcie miejskim 11 000 nadajników daje dokładność poniżej 1,5 m. Na instalacji rafineryjnej fragment poglądowy obejmował 106 nadajników rozmieszczonych co ok. 100 m.
W symulacji dla takiego rozstawu średnia odchyłka pozycji wyniosła 15 m, a maksymalna 39 m. To wartości szacunkowe z dokumentu, nie pomiar powykonawczy, i wystarczają do ustalenia, w której strefie i na którym odcinku drogi znajduje się osoba. Gęstsze rozmieszczenie w budynkach pozwala rozpoznać kondygnację. Przy wymaganiach dokładniejszych niż strefa lub odcinek drogi zakład powinien zaplanować wyższą gęstość nadajników i wykonać pomiar na obiekcie.
Granice rozwiązania: czego nakładka nie robi
Przejrzystość co do ograniczeń buduje zaufanie działu bezpieczeństwa. Trasa ewakuacyjna i punkt zbiórki nie są funkcją systemu: pokazywana jest lista osób i ich ostatnia znana pozycja, a decyzje podejmuje dowódca akcji. Integracja odczytów gazu z detektorów zależy od protokołu producenta detektora i jest tematem spotkania, nie standardem.
Działanie aplikacji na konkretnym modelu telefonu Ex wymaga potwierdzenia na urządzeniu klienta. Pod strefy 1 i 21 certyfikację nadajników zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu. Miejsce pracy systemu wybiera zakład: serwer zakładu albo chmura, a dane zostają u klienta.
Wnioski dla podobnych zakładów
Po pierwsze: lokalizacja nie musi zastępować systemu zezwoleń; działa jako uzupełnienie i uszczelnienie, dlatego nie wymaga zmiany procesu zatwierdzania. Po drugie: sprzęt klienta (telefony Ex, detektory) może pozostać, jeśli spełnia wymagania łączności. Po trzecie: pierwsze wartościowe analizy pojawiają się po kilku tygodniach zbierania pozycji, więc harmonogram wdrożenia warto zaplanować z wyprzedzeniem przed przeglądem bezpieczeństwa.
Dla pełnomocnika NIS2 istotne jest to, że dane o ruchu w strefach krytycznych wspierają spełnienie wymogu nadzoru nad dostępem fizycznym i dostarczają dowodu do audytu, nie stanowią jednak gwarancji zgodności.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy lokalizacja w strefie Ex wymaga GPS?
Nie. Pozycja wynika z sygnałów wielu nadajników BLE odbieranych przez telefon i uśredniana na mapie, więc działa tam, gdzie GPS jest ograniczony.
Czy trzeba wymieniać telefony i detektory?
Nie z założenia. Telefon Ex klienta jest odbiornikiem, a działanie na konkretnym modelu potwierdza się na urządzeniu zakładu.
Czy system podaje trasę ewakuacji?
Nie. Pokazuje listę osób w strefie i ich ostatnią znaną pozycję, a trasę i punkt zbiórki wyznacza dowódca akcji.
Czy nakładka wymaga integracji z naszym systemem zezwoleń?
Nie na starcie. Integracje robi się, gdy pojawi się taka potrzeba, a zakres ustala się na spotkaniu.
Źródła
Porozmawiajmy o danych bezpieczeństwa w Twoim zakładzie
Pokażemy na przykładzie z Twoich zezwoleń, obchodów i zgłoszeń, które wskaźniki i raporty da się uruchomić szybko. Umów rozmowę lub demo z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy