InnerWeb
Przejdź do treści

Ewakuacja ze strefy zagrożenia wybuchem: rekomendacje

Dowódca akcji w pierwszej minucie pyta o jedno: kto jest w strefie i gdzie dokładnie. Lista ewakuacyjna z lokalizacji BLE odświeża się co kilkanaście sekund i nadaje się do wydruku, a pozycja pochodzi z wielu nadajników, nie z GPS. Poniżej siedem zaleceń dla zakładów z atmosferą wybuchową, zgodnych z logiką obowiązków ATEX.

15 m
średnia odchyłka pozycji w symulacji (rozstaw 100 m)
39 m
maksymalna odchyłka w symulacji

Dla kogo i dlaczego tak

Rekomendacje kierujemy do dyrektora zakładu, kierownika bezpieczeństwa procesowego, kierownika BHP i służb ratowniczych w zakładach z atmosferą wybuchową: chemii, rafinerii, magazynów paliw i gazu. W takich zakładach ewakuacja z instalacji jest wynikiem zaplanowanych barier, a nie improwizacją, i musi opierać się na wiarygodnej liście obecności.

Obowiązki ATEX wynikają z dyrektywy 1999/92/WE i rozporządzenia Ministra Gospodarki z 8 lipca 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 138 poz. 931): ocena ryzyka wybuchu, klasyfikacja stref, dokument zabezpieczenia przed wybuchem i koordynacja przy pracy wielu pracodawców. Lista osób w strefie jest praktycznym warunkiem wykonania tych obowiązków w chwili zagrożenia, choć przepisy nie opisują jej formatu.

Siedem zaleceń

Zalecenia ułożono w kolejności od ustalenia faktów po utrzymanie rozwiązania.

1. Znaj mapę ryzyka przed wyborem narzędzia

Zacznij od ustalenia, które strefy są Ex, którymi drogami jeżdżą dostawcy i gdzie występuje praca w pojedynkę. Bez tej mapy nie da się ocenić, gdzie lista osób ma największą wartość i jak gęsto rozmieścić nadajniki.

2. Zażądaj pozycji bez GPS

Zasięg GPS na instalacji bywa ograniczony. Wymagaj od dostawcy dowodu działania bez GPS i jawnego opisu algorytmu uśredniania pozycji. W systemie InnerWeb telefon odbiera sygnały kilku nadajników naraz razem z siłą każdego z nich, a pozycja jest uśredniana na mapie, a nie wyznaczana metodą najsilniejszy wygrywa.

3. Zostaw sprzęt, który pracownicy już mają

Zamiast wymieniać telefony Ex i detektory gazu, dołóż nadajniki i aplikację. Działanie aplikacji na konkretnym modelu telefonu Ex trzeba potwierdzić na urządzeniu zakładu, więc zaplanuj test przed wdrożeniem.

4. Dobierz nadajniki do strefy

Radiolatarnia przemysłowa InnerWeb ma deklarację CE i wykonanie ATEX dla stref 2 i 22. Pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu. Wymóg doboru urządzeń do kategorii strefy wynika z dyrektywy 2014/34/UE.

5. Zaplanuj gęstość pod rzeczywistą geometrię

Na drogach zakładowych rozstaw wynosi ok. 100 m, w budynkach jeden nadajnik na 100–200 m2, co pozwala rozpoznać kondygnację. W symulacji dla rozstawu co 100 m średnia odchyłka pozycji wyniosła 15 m, a maksymalna 39 m (szacunek, nie pomiar w terenie). Dla listy ewakuacyjnej ważne jest ustalenie, w której strefie jest osoba, a nie jej pozycja co do metra.

6. Ustal, co jest listą, a co procedurą

Lista ewakuacyjna pokazuje, kto jest w strefie, z odświeżaniem co kilkanaście sekund i wydrukiem dla dowódcy akcji. Trasa ewakuacyjna i punkt zbiórki nie są funkcją systemu, więc pozostają w planie ewakuacji zakładu. Granica odpowiedzialności powinna być jasno opisana w instrukcji bezpieczeństwa zakładu.

7. Połącz alarmy z lokalizacją

SOS, bezruch i upadek wykrywane w telefonie trafiają do dyspozytora z ostatnią znaną lokalizacją. Integrację odczytów gazu z detektorów traktuj jako temat osobny: zależy od protokołu producenta detektora i nie jest standardem.

Odchyłka pozycji w symulacji, rozstaw nadajników 100 m

Odchyłka pozycji w symulacji, rozstaw nadajników 100 mWykres słupkowy: średnia odchyłka pozycji 15 metrów, maksymalna 39 metrów w symulacji dla nadajników co 100 metrów.010203040mŚrednia: 15 m15 mŚredniaMaksymalna: 39 m39 mMaksymalna
Źródło: szacunek w dokumencie, nie pomiar w terenie

Jak sprawdzić gotowość

Ćwiczenie ewakuacji z użyciem listy powinno kończyć się porównaniem trzech liczb: osób w strefie według systemu, osób w punkcie zbiórki i osób według kontroli bramowej lub listy obecności firm zewnętrznych. Różnice wskazują braki w nadajnikach, nieładowane telefony albo sprzęt pozostawiony w szatni.

Ćwiczenie dokumentuj jako dowód do audytu: data, wynik porównania, wnioski i zadania naprawcze. System dostarcza dowodu zapisu, ale decyzja o uznaniu ćwiczenia za zaliczone należy do kierownika bezpieczeństwa.

Powiązanie z Seveso i NIS2

W zakładach Seveso scenariusz ewakuacji jest częścią planu operacyjno-ratowniczego, a dane o obecności osób wspierają dowódcę akcji. Zakłady chemiczne i paliwowe bywają też podmiotami kluczowymi NIS2, więc lista ewakuacyjna jako dane operacyjne powinna być chroniona na poziomie innych systemów OT. System jest niezależną nakładką, uzupełniającą istniejące systemy zezwoleń i szkoleń zakładu.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy system wyznacza trasę ewakuacji?

Nie. Trasa ewakuacyjna i punkt zbiórki pozostają w planie ewakuacji zakładu. System pokazuje listę osób i ich ostatnią pozycję.

Jak często odświeża się lista ewakuacyjna?

Co kilkanaście sekund, z możliwością wydruku dla dowódcy akcji. Telefon wysyła sygnały nadajników przez sieć komórkową lub Wi-Fi co kilka sekund.

Czy trzeba wymieniać telefony Ex i detektory?

Nie z zasady. Zakład zostawia sprzęt, który ma, a dokłada nadajniki i aplikację. Działanie na konkretnym modelu telefonu potwierdza się testem.

Czy odchyłka 15 m wystarcza do ewakuacji?

Do ustalenia, kto jest w danej strefie lub budynku, tak. Wartość pochodzi z symulacji dla rozstawu co 100 m, a dokładność potwierdza próba w terenie.

Źródła

Sprawdź listę ewakuacyjną na planie swojego zakładu

Pokażemy rozmieszczenie nadajników i listę osób na realnej geometrii terenu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy