Praktyka 1: warsztaty z kierownikami zmian zamiast ankiety
Ankieta rozesłana mailem daje odpowiedzi, które dział jakości chce widzieć. Warsztat z kierownikami zmian, mistrzami i dyspozytorami daje odpowiedzi, które zdarzają się w nocy w lutym. Rekomendujemy sesje po dwie godziny, osobno dla ruchu technologicznego, utrzymania ruchu, logistyki i kontroli wejść. Na każdej sesji jedna osoba prowadzi, druga zapisuje do arkusza na żywo, a uczestnicy widzą ekran.
Pytanie otwierające warsztat powinno brzmieć: co robicie w pierwszej godzinie, gdy znika sieć albo zasilanie. Odpowiedzi ujawniają procesy ukryte: ręczne notatki, rozmowy przez radiotelefon, papierowe listy. To one ustalają realne RTO. Norma ISO 22301:2019 wymaga BIA jako podstawy strategii ciągłości, a warsztat jest sposobem, by nie oprzeć jej na domysłach.
Praktyka 2: skala wpływu zapisana w arkuszu
Arkusz BIA oparty na ISO 22301 ma kolumny: proces, właściciel, opis, wpływ po 1 godzinie, po 4, po 24, po 72 i po tygodniu, MTPD, RTO, RPO, zależności, obejście ręczne. Wpływ ocenia się w skali z zapisanymi kryteriami, na przykład: bezpieczeństwo ludzi, środowisko, produkcja, kary umowne i reputacja. Wartość krytyczna dla ludzi lub środowiska przesądza o stopniu, niezależnie od kosztów.
Warto dodać kolumnę „obejście ręczne”: czy proces da się prowadzić na papierze i jak długo. To od razu wskazuje, gdzie potrzebne są druki zapasowe, a gdzie zakład musi inwestować w redundancję. Część wpływu da się przeliczyć na koszt, ale przeliczenie powinno mieć jawne założenia, bo później będzie podważane.
Narastanie wpływu przestoju procesu zezwoleń (przykład)
Praktyka 3: powiąż procesy ze stanowiskami i zezwoleniami
W zakładzie przemysłowym wpływ przestoju zależy od tego, kto jest w danym momencie na terenie i jakie prace trwają. BIA ma więc powiązać każdy proces ze stanowiskami pracy, kontrolą wejść i zezwoleniami na prace. Przykład: awaria systemu zezwoleń w trakcie remontu z kilkunastoma ekipami oznacza, że trzeba ustalić, które prace trwają, kto je dopuścił i które można bezpiecznie przerwać.
Dlatego do arkusza dodaj dwie miary: liczbę prac szczególnie niebezpiecznych, które mogą być w toku w tym samym czasie, oraz liczbę osób, które mogą przebywać na terenie jednocześnie. Pierwsza wyznacza zapas druków zezwoleń i kart zabezpieczeń, druga wielkość listy ewakuacyjnej, którą system tworzy ze skanów QR na bramie i odświeża co 13 sekund. Lista drukowana jest po jednej stronie na grupę, więc łatwo ją rozdać koordynatorom w punkcie zbiórki.
Praktyka 4: zależności od dostawców jako osobna zakładka
Zależności zewnętrzne warto trzymać w osobnej zakładce arkusza: dostawca, usługa, procesy zależne, umowa SLA, kontakt awaryjny, alternatywa. Art. 21 NIS2 wymienia bezpieczeństwo łańcucha dostaw wśród środków zarządzania ryzykiem, więc zakładka jest gotowym dowodem. Zwróć uwagę na dostawców łączności, zasilania awaryjnego, utrzymania ruchu i firm wykonawczych, bo ich przestój często przenosi się na zakład szybciej niż awaria własnego systemu.
Warunki odtworzenia dopisuj do umów, a nie tylko do arkusza. SLA bez czasu reakcji i bez kar nie chroni ciągłości.
Praktyka 5: wynik w formie, którą zarząd rozumie
Wynik BIA to jedna strona dla dyrektora: pięć najbardziej krytycznych procesów, ich RTO, największe luki i decyzje do podjęcia. Szczegóły zostają w arkuszu. Dyrektor zatwierdza wyniki i ryzyko resztkowe, co dostarcza dowodu nadzoru organu zarządzającego wymaganego w art. 20 NIS2.
Przegląd BIA zaplanuj raz w roku oraz po zdarzeniach i zmianach: nowa linia, nowy system, zmiana dostawcy, postój remontowy. Wnioski z przeglądu po zdarzeniu aktualizują arkusz, a arkusz aktualizuje plan ciągłości działania.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Kto powinien prowadzić warsztaty BIA?
Pełnomocnik ds. ciągłości działania lub niezależny facylitator, z udziałem kierowników zmian jako źródła wiedzy. Prowadzący nie powinien być właścicielem ocenianego procesu.
Czy arkusz BIA musi być zgodny z ISO 22301?
Norma jest dobrowolna, ale arkusz oparty na niej, z czasami MTPD i RTO oraz zależnościami, ułatwia audyt i wspiera spełnienie wymogu z art. 21 NIS2.
Jak oszacować koszt przestoju?
Zapisując jawne założenia: liczba godzin, wartość produkcji na godzinę, kary umowne. Wynik oznacz jako kalkulację przykładową, bo zakład potem go rewiduje.
Co zrobić, gdy proces nie ma obejścia ręcznego?
Wpisz go jako ryzyko wysokie i zaplanuj redundancję lub zapas, a do czasu wdrożenia obniż MTPD w planie i ćwiczeniach.
Źródła
BIA z uwzględnieniem prac i osób na terenie
Pokażemy, jak dane o zezwoleniach i obecności wspierają arkusz BIA. Zapraszamy na rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy