Dlaczego ochrona fizyczna wraca do centrum uwagi
Ochrona fizyczna przez lata była traktowana jako koszt tła. Ustawa z 29 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 815) zmienia ten układ: rozwiązania organizacyjno-techniczne podmiotu krytycznego mają wynikać z oceny ryzyka, która uwzględnia zagrożenia antagonistyczne, zależności międzysektorowe i alternatywne łańcuchy dostaw. Ochrona fizyczna budynków i terenów z kontrolą dostępu jest jednym z wymienionych rozwiązań.
Tło zagrożeń jest publiczne. Raport roczny CERT Polska za 2025 r. opisuje skoordynowane ataki sabotażowe z końca grudnia 2025 r. na co najmniej 30 farm wiatrowych i fotowoltaicznych, jedną spółkę produkcyjną i dużą elektrociepłownię (s. 55–56). Ataki nie wpłynęły na bieżącą produkcję energii i dostawy ciepła, ale pokazały, że granica między incydentem cyfrowym a fizycznym jest płynna.
Praktyka 1: strefuj teren i opisz zasady wejścia do każdej strefy
Podziel teren na strefy o różnym poziomie ryzyka: brama główna, drogi, place technologiczne, budynki, strefy zagrożone wybuchem, pomieszczenia sterowni. Dla każdej strefy zapisz, kto może wejść, po jakim szkoleniu i z jakim zezwoleniem. Dopiero wtedy kontrola dostępu ma uzasadnienie w ocenie ryzyka, a nie tylko w przyzwyczajeniu.
Kary z art. 6zzr dla podmiotu krytycznego (górne granice)
Praktyka 2: kontroluj osoby, nie tylko pojazdy
Wiele zakładów ma dobrze opisaną kontrolę pojazdów, a słabiej kontrolę osób z ekip wykonawczych, które wchodzą pieszo lub przyjeżdżają jednym busem. Skan kodu QR przy portierni sprawdza cztery warunki: ważne szkolenia, kwalifikacje do prac z zezwolenia, zezwolenie na dziś i aktywne konto. Brak jednego warunku to brak zgody z powodem na ekranie, a każdy skan trafia do rejestru wejść i wyjść.
System nie steruje bramką ani szlabanem, nie rozpoznaje twarzy i nie używa NFC. To świadoma granica: strażnik pozostaje decydentem, a system dostarcza werdykt i zapis.
Praktyka 3: miej jedną listę osób na terenie
Pytanie z alarmu brzmi: kto fizycznie jest na zakładzie. Lista powstaje z tych samych skanów co kontrola wejścia i dzieli osoby na gości, kurierów, dostawców, pracowników oraz firmy zewnętrzne. Kto nie odbił wyjścia, trafia do grupy osób niepewnych, a okno oznaczania wynosi 24 godziny. Wydruk listy ewakuacyjnej wymaga jednego kliknięcia.
Lista opiera się na skanach z bramy, więc nie zna położenia osoby w budynku. Tam, gdzie ocena ryzyka tego wymaga, można dołożyć lokalizację z nadajników bez GPS.
Praktyka 4: wiąż ochronę fizyczną z zezwoleniem na prace
Zezwolenie na dziś powinno być jednym z warunków wejścia, bo ogranicza wejścia bez zadania. Zaplanowana wizyta jest równoważnikiem zezwolenia na jeden dzień dla osób wchodzących bez pracy, na przykład dostawców lub audytorów. Dzięki temu portiernia nie musi interpretować pełnego widoku zezwoleń, tylko widzi werdykt.
Praktyka 5: ćwicz scenariusz niepewnych i alarmu
Raz w roku sprawdź w ćwiczeniu, czy lista osób na terenie zgadza się ze stanem faktycznym i czy grupa osób niepewnych jest zrozumiała dla służb zakładu. Ćwiczenia i szkolenia są jednym z rozwiązań z art. 6zt, więc ich zapis trafia do dokumentacji. Błędy znalezione w ćwiczeniu są tańsze niż te znalezione w zdarzeniu.
Pamiętaj o obowiązku zgłoszenia incydentu istotnego w ciągu 24 godzin do organu ds. podmiotów krytycznych, Dyrektora RCB, ABW i CSIRT (art. 6zv). Niezgłoszenie grozi karą do 25 000 zł za każdy przypadek.
Granice rozwiązania
Narzędzia InnerWeb wspierają spełnienie wymogu i dostarczają dowodu do audytu, ale nie zastępują ochrony fizycznej, monitoringu ani oceny ryzyka. Są niezależnym systemem uzupełniającym i uszczelniającym istniejące systemy zakładu.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy ochrona fizyczna z art. 6zt wymaga konkretnego systemu?
Nie. Przepis wymaga rozwiązań proporcjonalnych do wyniku oceny ryzyka. Wybór narzędzia należy do zakładu i musi być udokumentowany.
Czy lista osób na terenie pokazuje położenie w budynku?
Nie, opiera się na skanach z bramy. Położenie w budynku wymaga osobnego rozwiązania lokalizacyjnego.
Kto odpowiada za zgłoszenie incydentu istotnego?
Podmiot krytyczny, w ciągu 24 godzin od wystąpienia lub wykrycia, do właściwego organu, Dyrektora RCB, ABW i CSIRT krajowego.
Źródła
Zobacz, kto jest na Twoim terenie
Pokażemy listę osób na terenie i kontrolę wejścia na przykładzie Twojej portierni. Umów rozmowę z InnerWeb.
Porozmawiajmy