InnerWeb
Przejdź do treści

Ochrona fizyczna terenu podmiotu krytycznego: dobre praktyki

Art. 6zt ustawy o zarządzaniu kryzysowym wymienia ochronę fizyczną budynków i terenów z kontrolą dostępu wśród rozwiązań podmiotu krytycznego. W grudniu 2025 r. skoordynowane ataki sabotażowe pokazały, że energetyka i ciepłownictwo to cele realne. Poniżej praktyki, które porządkują ochronę terenu i odpowiadają na pytanie, kto jest teraz na zakładzie.

30+
farm OZE zaatakowanych w grudniu 2025
Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025, s. 55–56
4
warunki sprawdzane przy skanie
24 h
termin zgłoszenia incydentu istotnego

Dlaczego ochrona fizyczna wraca do centrum uwagi

Ochrona fizyczna przez lata była traktowana jako koszt tła. Ustawa z 29 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 815) zmienia ten układ: rozwiązania organizacyjno-techniczne podmiotu krytycznego mają wynikać z oceny ryzyka, która uwzględnia zagrożenia antagonistyczne, zależności międzysektorowe i alternatywne łańcuchy dostaw. Ochrona fizyczna budynków i terenów z kontrolą dostępu jest jednym z wymienionych rozwiązań.

Tło zagrożeń jest publiczne. Raport roczny CERT Polska za 2025 r. opisuje skoordynowane ataki sabotażowe z końca grudnia 2025 r. na co najmniej 30 farm wiatrowych i fotowoltaicznych, jedną spółkę produkcyjną i dużą elektrociepłownię (s. 55–56). Ataki nie wpłynęły na bieżącą produkcję energii i dostawy ciepła, ale pokazały, że granica między incydentem cyfrowym a fizycznym jest płynna.

Praktyka 1: strefuj teren i opisz zasady wejścia do każdej strefy

Podziel teren na strefy o różnym poziomie ryzyka: brama główna, drogi, place technologiczne, budynki, strefy zagrożone wybuchem, pomieszczenia sterowni. Dla każdej strefy zapisz, kto może wejść, po jakim szkoleniu i z jakim zezwoleniem. Dopiero wtedy kontrola dostępu ma uzasadnienie w ocenie ryzyka, a nie tylko w przyzwyczajeniu.

Kary z art. 6zzr dla podmiotu krytycznego (górne granice)

Kary z art. 6zzr dla podmiotu krytycznego (górne granice)Słupki górnych granic kar: 50 000, 100 000, 150 000 i 200 000 zł.050 000100 000150 000200 000złBrak dokumentacji IK: 50 000 zł50 000 złBrak dokumentacji IKBrak oceny ryzyka: 100 000 zł100 000 złBrak oceny ryzykaNiewdrożenie ochrony IK: 150 000 zł150 000 złNiewdrożenie ochronyIKBrak wykonania zaleceń: 200 000 zł200 000 złBrak wykonaniazaleceń
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 815, art. 6zzr

Praktyka 2: kontroluj osoby, nie tylko pojazdy

Wiele zakładów ma dobrze opisaną kontrolę pojazdów, a słabiej kontrolę osób z ekip wykonawczych, które wchodzą pieszo lub przyjeżdżają jednym busem. Skan kodu QR przy portierni sprawdza cztery warunki: ważne szkolenia, kwalifikacje do prac z zezwolenia, zezwolenie na dziś i aktywne konto. Brak jednego warunku to brak zgody z powodem na ekranie, a każdy skan trafia do rejestru wejść i wyjść.

System nie steruje bramką ani szlabanem, nie rozpoznaje twarzy i nie używa NFC. To świadoma granica: strażnik pozostaje decydentem, a system dostarcza werdykt i zapis.

Praktyka 3: miej jedną listę osób na terenie

Pytanie z alarmu brzmi: kto fizycznie jest na zakładzie. Lista powstaje z tych samych skanów co kontrola wejścia i dzieli osoby na gości, kurierów, dostawców, pracowników oraz firmy zewnętrzne. Kto nie odbił wyjścia, trafia do grupy osób niepewnych, a okno oznaczania wynosi 24 godziny. Wydruk listy ewakuacyjnej wymaga jednego kliknięcia.

Lista opiera się na skanach z bramy, więc nie zna położenia osoby w budynku. Tam, gdzie ocena ryzyka tego wymaga, można dołożyć lokalizację z nadajników bez GPS.

Praktyka 4: wiąż ochronę fizyczną z zezwoleniem na prace

Zezwolenie na dziś powinno być jednym z warunków wejścia, bo ogranicza wejścia bez zadania. Zaplanowana wizyta jest równoważnikiem zezwolenia na jeden dzień dla osób wchodzących bez pracy, na przykład dostawców lub audytorów. Dzięki temu portiernia nie musi interpretować pełnego widoku zezwoleń, tylko widzi werdykt.

Praktyka 5: ćwicz scenariusz niepewnych i alarmu

Raz w roku sprawdź w ćwiczeniu, czy lista osób na terenie zgadza się ze stanem faktycznym i czy grupa osób niepewnych jest zrozumiała dla służb zakładu. Ćwiczenia i szkolenia są jednym z rozwiązań z art. 6zt, więc ich zapis trafia do dokumentacji. Błędy znalezione w ćwiczeniu są tańsze niż te znalezione w zdarzeniu.

Pamiętaj o obowiązku zgłoszenia incydentu istotnego w ciągu 24 godzin do organu ds. podmiotów krytycznych, Dyrektora RCB, ABW i CSIRT (art. 6zv). Niezgłoszenie grozi karą do 25 000 zł za każdy przypadek.

Granice rozwiązania

Narzędzia InnerWeb wspierają spełnienie wymogu i dostarczają dowodu do audytu, ale nie zastępują ochrony fizycznej, monitoringu ani oceny ryzyka. Są niezależnym systemem uzupełniającym i uszczelniającym istniejące systemy zakładu.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy ochrona fizyczna z art. 6zt wymaga konkretnego systemu?

Nie. Przepis wymaga rozwiązań proporcjonalnych do wyniku oceny ryzyka. Wybór narzędzia należy do zakładu i musi być udokumentowany.

Czy lista osób na terenie pokazuje położenie w budynku?

Nie, opiera się na skanach z bramy. Położenie w budynku wymaga osobnego rozwiązania lokalizacyjnego.

Kto odpowiada za zgłoszenie incydentu istotnego?

Podmiot krytyczny, w ciągu 24 godzin od wystąpienia lub wykrycia, do właściwego organu, Dyrektora RCB, ABW i CSIRT krajowego.

Źródła

Zobacz, kto jest na Twoim terenie

Pokażemy listę osób na terenie i kontrolę wejścia na przykładzie Twojej portierni. Umów rozmowę z InnerWeb.

Porozmawiajmy