Dwie ustawy, jedna organizacja
Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) wdraża NIS2 i obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Ustawa z 29 maja 2026 r. o zmianie ustawy o zarządzaniu kryzysowym (Dz.U. 2026 poz. 815) wdraża dyrektywę CER i wprowadza art. 6zt–6zzr. Wykaz podmiotów krytycznych prowadzi Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa w systemie z ustawy o KSC, a o wpisie informuje się podmiot niezwłocznie, nie później niż w 30 dni.
Najważniejsza konsekwencja: podmiot krytyczny jest też podmiotem kluczowym. Nie wybierasz między ustawami, tylko łączysz je w jednej organizacji. Różnica charakteru jest istotna: NIS2 dotyczy przede wszystkim cyberbezpieczeństwa i systemów informacyjnych, CER odporności usługi kluczowej na zagrożenia fizyczne i hybrydowe, w tym antagonistyczne.
Etap 1: wspólny rejestr zasobów i usług kluczowych
Zacznij od jednej listy usług kluczowych, zasobów, które je wspierają, oraz zależności od dostawców. NIS2 wymaga analizy zasobów i bezpieczeństwa łańcucha dostaw ICT, CER wymaga oceny zależności międzysektorowych i alternatywnych łańcuchów dostaw. Jedna lista z dwoma kolumnami zapisu ryzyka (cyfrowe i fizyczne) oszczędza duplikowania pracy.
Pułapka: osobne rejestry w dwóch działach, które po roku opisują ten sam zakład inaczej.
Terminy obowiązków po wpisie (CER) w miesiącach
Etap 2: jedna ocena ryzyka z dwoma przekrojami
CER wymaga oceny ryzyka w ciągu 9 miesięcy od informacji o wpisie, a następnie co najmniej raz na 2 lata (art. 6zt ust. 3). NIS2 wymaga polityki szacowania ryzyka w systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji; obowiązki z rozdziału 3 ustawy podmioty istniejące w dniu wejścia w życie realizują do 3 kwietnia 2027 r. Zaplanuj jedną ocenę z przekrojem cyfrowym i fizycznym oraz z jednym harmonogramem aktualizacji.
Do przekroju fizycznego włącz osoby: pracowników i dostawców zewnętrznych, bo bezpieczeństwo osobowe jest elementem rozwiązań z art. 6zt.
Etap 3: jeden proces incydentowy, dwa terminy i dwa adresaty
Tu wymogi najbardziej się dotykają. W CER incydent istotny zgłasza się niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin, do organu ds. podmiotów krytycznych, Dyrektora RCB, ABW i CSIRT krajowego (art. 6zv). W KSC wczesne ostrzeżenie przekazuje się w ciągu 24 godzin, zgłoszenie incydentu poważnego w ciągu 72 godzin, a sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca przez system S46 do właściwego CSIRT.
Praktyczny wniosek: zbuduj jedną kartę incydentu z polem klasyfikacji (cyfrowy, fizyczny, hybrydowy), zegarem 24 godzin od wykrycia i listą adresatów. Dopiero na końcu rozstrzygasz, które zgłoszenia są wymagane. Kary za niedopilnowanie są różne: w CER do 25 000 zł za każdy niezgłoszony incydent istotny, w KSC podmiot kluczowy do 10 mln EUR lub 2% przychodów, przy czym większość kar z KSC można nakładać od 3 kwietnia 2028 r.
Etap 4: jedna dokumentacja, dwa spisy treści
CER wymaga dokumentacji, w tym dokumentacji ochrony infrastruktury krytycznej, w ciągu 15 miesięcy od wpisu, przechowywanej co najmniej 2 lata. NIS2 wymaga dokumentacji systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji. Stwórz jedną bazę dokumentów z dwoma indeksami: dla organu ds. podmiotów krytycznych i dla audytora cyberbezpieczeństwa. Pierwszy audyt podmiotu kluczowego przypada na 3 kwietnia 2028 r.
Dowody z systemów operacyjnych (zapisy szkoleń, zezwoleń, wejść) dołącz do obu indeksów. Zapis z kontroli wejścia na teren służy ochronie fizycznej w CER, a ten sam zapis dla firm zewnętrznych wspiera ocenę łańcucha dostaw w NIS2.
Pułapki
Najczęstsze pułapki to: liczenie terminów CER od daty ustawy zamiast od informacji o wpisie, pomijanie dostawców zewnętrznych w ocenie ryzyka oraz oddzielne ćwiczenia dla działu IT i ochrony. Rozwiąż to jednym planem ćwiczeń z kilkoma scenariuszami hybrydowymi.
Uwaga na rozdzielność odpowiedzialności. Kierownik podmiotu kluczowego odpowiada osobiście za nadzór nad systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji i ma obowiązek corocznego szkolenia z cyberbezpieczeństwa. W CER nadzór nad dokumentacją i środkami także musi mieć właściciela.
Kolejność, którą polecamy
Najpierw ustal status zakładu i datę informacji o wpisie. Potem wspólny rejestr zasobów, jedna ocena ryzyka, proces incydentowy, dokumentacja i ćwiczenia. Narzędzia InnerWeb wspierają spełnienie wymogu w części operacyjnej: szkolenia, zezwolenia, kontrola wejścia i lista osób na terenie dostarczają dowodu do audytu. Nie zastępują oceny ryzyka ani decyzji organu.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy jedno zgłoszenie incydentu załatwia obie ustawy?
Nie automatycznie. Adresaci i systemy zgłoszeń są różne (w KSC system S46 i CSIRT, w CER organ ds. podmiotów krytycznych, RCB, ABW i CSIRT krajowy). Jeden proces wewnętrzny pozwala jednak przygotować dane raz i wysłać je do właściwych adresatów.
Od kiedy liczy się 9 miesięcy na ocenę ryzyka?
Od informacji o wpisie do wykazu podmiotów krytycznych. Informacja przychodzi niezwłocznie, nie później niż w 30 dni od wpisu.
Czy dokumentację CER można prowadzić razem z dokumentacją NIS2?
Tak, jeśli zachowasz czytelne wskazanie, który dokument odpowiada któremu wymogowi. Sprawdź z prawnikiem układ dokumentów dla organu ds. podmiotów krytycznych.
Źródła
Połącz CER i NIS2 w jednym procesie
Pomożemy zaplanować część operacyjną: szkolenia, zezwolenia i kontrolę wejścia jako dowody do obu ustaw. Umów rozmowę z InnerWeb.
Porozmawiajmy