Etap 0: przygotowanie przed informacją o wpisie
Informacja o wpisie do wykazu dociera najpóźniej w 30 dni od wpisu, a terminy liczą się od niej. Zakład, który czeka na tę informację bez przygotowania, traci pierwsze tygodnie na ustalenie, kto ma prowadzić projekt. Jeszcze przed otrzymaniem informacji warto zebrać inwentarz instalacji realizujących usługę kluczową, listę dostawców oraz wyniki wcześniejszych analiz ryzyka, w tym analizy dla ustawy o KSC.
Etap 1 (do 9. miesiąca): ocena ryzyka
Ocena ryzyka uwzględnia zagrożenia z krajowej oceny ryzyka, w tym antagonistyczne, zależności międzysektorowe i alternatywne łańcuchy dostaw. Przyjmij, że zakończysz ją w 7.–8. miesiącu, bo na wdrożenie środków zostają tylko 3 miesiące. Powtarzasz ją co najmniej raz na 2 lata.
Pułapka: zależności międzysektorowe
Zakład zależy od energii, wody, transportu, łączności i usług ICT, a dostawca tej usługi często ma własne ograniczenia. Zbieraj od dostawców informacje o ich planach ciągłości i czasach przywracania usługi, najlepiej w jednym formularzu dla wszystkich. Brak odpowiedzi też jest wynikiem i trafia do oceny jako ryzyko niezależne od zakładu.
Pułapka: ocena bez właściciela scenariuszy
Ocena napisana przez zewnętrznego doradcę bez udziału kierowników produkcji, utrzymania ruchu i bezpieczeństwa kończy się listą ogólników. Każdy scenariusz powinien mieć właściciela po stronie zakładu, który podpisze się pod jego prawdopodobieństwem i skutkami.
Terminy w miesiącach od punktu startu każdego reżimu
Etap 2 (do 12. miesiąca): rozwiązania organizacyjno-techniczne
Rozwiązania wdrażasz w ciągu 3 miesięcy od oceny ryzyka (art. 6zt ust. 4). W tym czasie nie zmieścisz inwestycji budowlanych, więc planuj je w ocenie jako środki długoterminowe z harmonogramem pośrednim i środkami zastępczymi. Szybkie wdrożenia to polityki, procedury, kontrola dostępu, rejestry szkoleń, lista osób na terenie i procedura zgłaszania incydentów.
Dla każdego środka ustal właściciela, termin, kryterium odbioru i dowód wdrożenia. Dowodem może być zapis z systemu, protokół ćwiczenia lub zatwierdzona procedura.
Pułapka: dostawcy i podwykonawcy
Bezpieczeństwo osobowe obejmuje pracowników dostawców zewnętrznych. W praktyce to firmy wykonujące prace remontowe, transportowe i serwisowe, które często wymieniają załogę. Ustal, kto awizuje pracowników, kto sprawdza ich szkolenia i kto odpowiada za kontrolę przy bramie. Dwa niespójne rejestry firm zewnętrznych w jednym zakładzie to najczęstsze źródło rozbieżności w audycie.
Etap 3 (do 15. miesiąca): dokumentacja ochrony IK
Dokumentację, w tym dokumentację ochrony infrastruktury krytycznej i cyberbezpieczeństwa, sporządzasz w ciągu 15 miesięcy od informacji o wpisie (art. 6zu ust. 4). Brak dokumentacji ochrony IK grozi karą do 50 000 zł. Dokumentacja musi powstawać równolegle z wdrażaniem środków, bo ostatni miesiąc po wdrożeniu nie wystarczy na jej zebranie od wszystkich właścicieli.
Zadbaj o historię wersji i nadzór nad dokumentacją: ustawa wymaga jej przechowywania co najmniej 2 lata, a podmiot odpowiada za nadzór nad nią.
Integracja z audytem NIS2
Podmiot krytyczny jest jednocześnie podmiotem kluczowym w rozumieniu ustawy o KSC (Dz.U. 2026 poz. 252). Obowiązki z rozdziału 3 tej ustawy trzeba zrealizować do 3 kwietnia 2027 r., a pierwszy audyt cyberbezpieczeństwa przypada na 3 kwietnia 2028 r. Okna czasowe obu reżimów nakładają się, więc dobrze jest zbudować wspólny rejestr zasobów i wspólny rejestr ryzyk.
Wspólna część to inwentaryzacja, ocena zależności od dostawców, procedura zgłaszania incydentów (24 godziny w obu reżimach przy wczesnym ostrzeżeniu NIS2 i incydencie istotnym CER) oraz szkolenia. Odrębne pozostają organy, systemy zgłoszeń i kary: CER do 200 000 zł, NIS2 do 10 mln EUR lub 2% obrotu dla podmiotów kluczowych.
Kolejność, która sprawdza się w praktyce
Najpierw właściciel i harmonogram, potem inwentarz i zależności, następnie ocena ryzyka, plan środków, wdrożenie, dokumentacja i ćwiczenie. Pierwsze ćwiczenie incydentowe przeprowadź jeszcze przed końcem wdrożenia, bo ujawni luki, które łatwiej naprawić przed audytem niż po nim.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy trzeba robić dwie oceny ryzyka?
Ustawy nakładają odrębne obowiązki, ale inwentarz zasobów i analizę dostawców można oprzeć na jednym zestawie danych. Dokumenty końcowe muszą spełniać wymogi każdej ustawy z osobna.
Co z inwestycjami, które trwają dłużej niż 3 miesiące?
Ujmij je w ocenie jako środki długoterminowe z harmonogramem pośrednim i środkami zastępczymi na czas realizacji.
Kto odpowiada za dokumentację?
Podmiot krytyczny, który odpowiada za nadzór nad dokumentacją i jej przechowywanie co najmniej 2 lata.
Źródła
Ułóżmy wspólny harmonogram CER i NIS2
Pomożemy zmapować dowody z zezwoleń, szkoleń i dostępu na oba reżimy. Zgłoś się, przejdziemy przez harmonogram.
Porozmawiajmy