Jak używać tej checklisty
Przeglądu nie robi się na wszystkich zezwoleniach, tylko na próbce. Rozsądny schemat to wybór kilkunastu zezwoleń z ostatniego kwartału: po kilka z każdego typu pracy szczególnie niebezpiecznej, z różnych firm wykonawczych i z różnych dni tygodnia. Każde z nich przechodzi przez poniższe punkty. Jeśli ten sam brak powtarza się w trzech zezwoleniach, to nie błąd pojedynczej osoby, tylko luka w procedurze.
Checklista dotyczy zarówno rejestrów elektronicznych, jak i papierowych. W rejestrze elektronicznym część punktów system sprawdza sam, w papierowym trzeba je sprawdzić ręcznie. Samo przejście przez listę wspiera spełnienie wymogów audytowych i dostarcza dowodu stosowania procedury, ale nie zastępuje decyzji audytora.
Blok 1: kompletność i fazy zezwolenia
Zezwolenie, które nie ma pełnego przebiegu, jest pierwszym znaleziskiem każdego audytu. W systemie elektronicznym zezwolenie przechodzi fazy przygotowania, prac głównych i zamknięcia, a każda faza ma listę zadań przypisanych do ról. Sprawdź, czy wszystkie zadania wymagające podpisu mają podpis osoby uprawnionej i czy zamknięcie zostało zapisane z datą i godziną.
Osobna kategoria to zezwolenia zawieszone w fazie przygotowania, które nigdy się nie rozpoczęły. Dobry rejestr je porządkuje, zamykając zalegające. Jeśli w próbce jest takie zezwolenie, sprawdź, kto i kiedy je zamknął.
Godziny wystawiania zezwoleń
Blok 2: kwalifikacje i szkolenia
Dla każdej osoby wpisanej w zezwolenie sprawdź ważność wymaganych uprawnień na dzień pracy: kwalifikacji do prac na wysokości, uprawnień energetycznych, badań lekarskich i szkolenia wstępnego. System może sprawdzać daty i kwalifikacje przypisanych pracowników przy tworzeniu zezwolenia, ale sprawdza dane zapisane w systemie, nie autentyczność certyfikatu u wystawcy. Dlatego przy audycie warto sprawdzić próbkę oryginałów.
Zwróć uwagę na ostrzeżenia o wygasających uprawnieniach. Jeśli zakład ich nie używa, to znaczy, że o braku ważności dowiaduje się w dniu pracy.
Blok 3: prace z ogniem i na wysokości
W analizowanym zakładzie w ruchu ciągłym wśród 106 zezwoleń z 9 tygodni było 43 zezwolenia na prace z ogniem i 40 na prace na wysokości. Są to dwa typy, o które pyta każdy audytor, i jednocześnie typy o największej liczbie obowiązkowych kroków. Dla prac z ogniem sprawdź zapis obserwacji po zakończeniu: etap godzinny i czterogodzinny, strażnik po stronie wykonawcy, czas zamknięcia nie wcześniejszy niż trzy godziny po pracy.
Dla prac niebezpiecznych sprawdź też, kto zatwierdził lub odrzucił pracę. Zatwierdzenie jest zarezerwowane dla użytkownika po stronie zakładu, nie wykonawcy. Jeśli w próbce widać zatwierdzenie przez osobę z firmy zewnętrznej, to znalezisko krytyczne.
Zezwolenia według rodzaju pracy
Blok 4: firmy zewnętrzne i rozkład prac
Rozkład zezwoleń w czasie i po firmach mówi o ryzyku więcej niż pojedyncze zezwolenie. W zakładzie z analizy 82% zezwoleń wystawiono w oknie między 6:00 a 10:00, 62 ze 106 przypadło na wtorek i środę, żadne na weekend. Cztery największe firmy wykonały 63% zezwoleń, a dwie hale (magazynowa i produkcyjna) skupiały 76 ze 106 prac. Taki obraz pokazuje, gdzie koncentruje się ryzyko i gdzie warto skierować nadzór, a także czy zezwolenia wskazują konkretną maszynę, czy tylko budynek.
Dla audytu NIS2 i bezpieczeństwa łańcucha dostaw ten sam przegląd stanowi dowód nadzoru nad firmami zewnętrznymi. Normy takie jak IEC 62443 dla OT, ISO 27001 dla systemu zarządzania i ISO 22301 dla ciągłości służą jako ramy dowodowe, ale certyfikat nie oznacza zgodności z NIS2.
Blok 5: ślad audytowy i spójność
Sprawdź, czy zmiany zezwolenia, wyniki szkoleń i reguły automatyzacji są zapisane razem z autorem i czasem. Lista audytowanych obiektów jest jawna i obejmuje czynności ludzi, nie zapisy maszynowe, więc w dokumentacji powinno to być opisane uczciwie. Dla zezwoleń wstrzymywanych i wznawianych każdy cykl powinien mieć zapis w historii. Na koniec porównaj wydruk zezwolenia z jego stanem w rejestrze: w systemie wydruk jest generowany z aktualnych danych, więc rozbieżność oznacza ręczną ingerencję.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Ile zezwoleń przeglądać przed audytem?
Wystarczy próbka kilkunastu zezwoleń z ostatniego kwartału, zróżnicowana po typie pracy, firmie wykonawczej i dniu tygodnia. Jeśli ten sam brak powtarza się w kilku, trzeba poprawić procedurę.
Czy system sam sprawdza kwalifikacje?
System sprawdza daty i kwalifikacje zapisane w systemie przy tworzeniu zezwolenia. Nie weryfikuje autentyczności certyfikatu u wystawcy, więc próbkę oryginałów warto sprawdzić ręcznie.
Czy certyfikat ISO oznacza zgodność z NIS2?
Nie. Normy takie jak IEC 62443, ISO 27001 i ISO 22301 stanowią szkielet dowodów do audytu, ale zgodność oceniają organy i audytorzy według przepisów.
Kto powinien zatwierdzać prace niebezpieczne?
Zatwierdzenie lub odrzucenie pracy szczególnie niebezpiecznej zarezerwowano w systemie dla użytkownika po stronie zakładu, nie dla wykonawcy.
Źródła
Przejrzyj rejestr przed audytorem
Pomożemy przeanalizować rozkład zezwoleń z Twojego rejestru i znaleźć luki, zanim zrobi to kontrola. Umów krótką rozmowę z działem BHP.
Porozmawiajmy