InnerWeb
Przejdź do treści

Ciągłość działania w hucie po awarii zasilania sekcji

Huta stali w ruchu ciągłym nie może zatrzymać się jak biuro: każda godzina bez zasilania sekcji oznacza zimniejszy ciąg technologiczny, ryzyko dla ludzi i kosztowny rozruch. Przypadek rodzajowy pokazuje, jak plan ciągłości łączy zasilanie rezerwowe, tryb ręczny oraz wiedzę o tym, kto przebywa na terenie i jakie prace trwają. W kalkulacji przykładowej plan zmniejsza koszt jednego zdarzenia o ponad 90 tys. zł.

127 tys. zł
koszt zdarzenia bez planu
Źródło: kalkulacja przykładowa
35,1 tys. zł
koszt zdarzenia z planem
Źródło: kalkulacja przykładowa
13 s
odświeżanie listy ewakuacyjnej

Sytuacja: awaria zasilania jednej sekcji w nocy

Opisany przypadek jest rodzajowy, zbudowany z typowych zdarzeń w sektorze, bez odniesienia do konkretnego podmiotu. Huta stali pracuje w ruchu ciągłym, w czterech brygadach zmianowych. Zatrudnia kilkaset osób własnych oraz kilkanaście firm zewnętrznych, które w nocy prowadzą prace remontowe przy sąsiednich ciągach.

Tuż po drugiej w nocy wyłącza się rozdzielnia zasilająca jedną z sekcji: awaria wyłącznika po stronie średniego napięcia. Sekcja odpowiada za około 40% produkcji huty. Pompy chłodzenia przechodzą na zasilanie rezerwowe tylko częściowo, a system sterowania sekcji traci komunikację ze sterownikami. Na sterowni zapalają się alarmy, a operator widzi, że część parametrów procesowych jest nieaktualna.

Problem: dwa ryzyka jednocześnie, technologiczne i ludzkie

Pierwsze ryzyko jest technologiczne. Brak chłodzenia i brak nadzoru nad parametrami powoduje, że ciąg trzeba wyprowadzić kontrolowanie, a nie wyłączyć. Niekontrolowane zatrzymanie oznacza ryzyko uszkodzenia wyłożenia, odpad i dłuższy rozruch.

Drugie ryzyko jest ludzkie i zwykle dostaje mniej uwagi w planach. W sekcji w chwili awarii pracują ludzie: operatorzy, ale też wykonawcy zewnętrzni na podstawie zezwoleń. Część z nich przebywa w strefach, gdzie bez oświetlenia i wentylacji pracować nie wolno. Kierownik akcji musi w kilka minut odpowiedzieć na trzy pytania: kto jest na terenie, kto jest w zagrożonej sekcji i które prace trzeba natychmiast wstrzymać.

W zakładach, które prowadzą zezwolenia na pracę, częstym problemem jest ich dokładność. Zezwolenie wskazuje budynek lub halę, a nie konkretną maszynę czy sekcję. W normalnym dniu to niewygoda. W awarii oznacza, że lista prac w toku nie odpowiada na pytanie, kto jest przy zasilanej rozdzielni.

Koszt awarii zasilania sekcji: bez planu i z planem (kalkulacja przykładowa)

Koszt awarii zasilania sekcji: bez planu i z planem (kalkulacja przykładowa)Wykres słupkowy: bez planu 60 000, 60 000 i 7 000 zł; z planem 18 000, 15 000 i 2 100 zł.020 00040 00060 000złBez planu (10 h) (Utracona marża): 60 000 zł60 000 złZ planem (3 h) (Utracona marża): 18 000 zł18 000 złUtracona marżaBez planu (10 h) (Zatrzymanie i rozruch): 60 000 zł60 000 złZ planem (3 h) (Zatrzymanie i rozruch): 15 000 zł15 000 złZatrzymanie i rozruchBez planu (10 h) (Praca ręczna): 7000 zł7000 złZ planem (3 h) (Praca ręczna): 2100 zł2100 złPraca ręczna
  • Bez planu (10 h)
  • Z planem (3 h)
Źródło: Kalkulacja przykładowa na założeniach z sekcji kalkulacji

Rozwiązanie: plan awaryjny z listą obecności i prac w toku

Plan ciągłości huty dla scenariusza „utrata zasilania sekcji” zakłada kolejność działań liczoną w minutach. Progiem uruchomienia jest utrata zasilania sekcji dłużej niż 5 minut lub brak łączności ze sterownikami dłużej niż 10 minut. Ogłasza go kierownik zmiany, a jego zastępcą jest dyspozytor energetyczny.

W pierwszych 15 minutach realizowane są cztery równoległe zadania. Operator przełącza krytyczne obiegi na zasilanie rezerwowe i uruchamia procedurę wyprowadzenia ciągu w trybie ręcznym. Dyspozytor energetyczny lokalizuje usterkę i decyduje, czy możliwe jest przełączenie na inne zasilanie. Koordynator BHP odbiera listę osób na terenie i listę prac w toku. Koordynator łączności ogłasza komunikat przez radio i telefon.

Lista obecności: kto jest na terenie

Do ustalenia, kto fizycznie jest w zakładzie, plan używa listy ewakuacyjnej generowanej ze skanów QR na bramie. Lista odświeża się co 13 sekund i dzieli osoby na sześć grup: goście, kurierzy, dostawcy, pracownicy zakładu, firmy zewnętrzne (z zakładkami per firma) oraz niepewne. Kompromisy listy rozstrzygają się na rzecz pokazania zbyt wielu osób, nie zbyt mało. Wydruk, po jednej stronie na grupę, trafia do koordynatorów w punkcie zbiórki.

Prace w toku: które trzeba wstrzymać

Lista zezwoleń pokazuje, kto wykonuje prace, w jakiej fazie i na jakim obszarze. Zezwolenie jest dokumentem elektronicznym, który przechodzi fazy przygotowania, prac głównych i zamknięcia, a zakład ma bieżący podgląd, kto i gdzie pracuje. Dzięki temu koordynator wskazuje zezwolenia dotyczące sekcji bez zasilania i przekazuje je do wstrzymania. W razie potrzeby wstrzymanie prac jest funkcją systemu, a nie telefonem do każdego brygadzisty osobno.

Warunek jest jeden: dokładność. Jeśli zezwolenia wskazują konkretną maszynę lub sekcję, lista prac w toku odpowiada na pytanie awarii. Jeśli wskazują tylko halę, koordynator zadzwoni do wszystkich wykonawców w hali. Dlatego poprawa struktury lokalizacji zakładu jest elementem przygotowania do ciągłości działania, nie dodatkiem.

Kalkulacja przykładowa: koszt zdarzenia z planem i bez

Kalkulacja przykładowa nie opiera się na danych żadnego klienta. Założenia: wartość produkcji huty 1 200 000 zł na dobę, czyli 50 000 zł na godzinę. Sekcja odpowiada za 40% produkcji, czyli 20 000 zł na godzinę. Marża na pokrycie 30%, więc utracona marża to 6 000 zł za godzinę przestoju sekcji.

Bez planu przestój trwa 10 godzin: ustalenie, kto jest w sekcji, trwa długo, wyprowadzenie ciągu odbywa się w warunkach improwizacji, a rozruch jest wolniejszy. Utracona marża to 60 000 zł, koszt niekontrolowanego zatrzymania i rozruchu 60 000 zł, praca ręczna zespołu 10 osób po 70 zł za godzinę przez 10 godzin to 7 000 zł. Razem 127 000 zł.

Z planem przestój trwa 3 godziny. Utracona marża to 18 000 zł, koszt kontrolowanego wyprowadzenia i rozruchu 15 000 zł, praca ręczna 2 100 zł. Razem 35 100 zł. Różnica na jednym zdarzeniu wynosi około 91 900 zł.

Efekt i wnioski dla dyrektora zakładu

Przypadek pokazuje, że o kosztach awarii decydują minuty poświęcone na podjęcie decyzji i ustalenie, kto jest w zagrożonym miejscu. Zasilanie rezerwowe i tryb ręczny są potrzebne, ale bez listy obecności i kontroli prac w toku koordynator działa po omacku. Z kolei lista bez procedury nic nie zmienia: ktoś musi mieć prawo ją wykorzystać.

Plan należy przećwiczyć w wariancie nocnym, gdy na terenie jest mniej osób, a wykonawcy pracują bez bezpośredniego nadzoru. Podczas ćwiczenia zmierz czas od ogłoszenia planu do wskazania listy osób w sekcji. Cel to kilka minut, nie kwadrans.

Dla podmiotu objętego ustawą o KSC taka dokumentacja dostarcza dowodu do audytu w zakresie ciągłości działania: plan, protokół ćwiczenia i zapis czasów. Wymaga tego także podejście CER, które łączy ciągłość z ochroną fizyczną i bezpieczeństwem osób pracujących dla podmiotu.

Kalkulacja przykładowa

Koszt awarii zasilania jednej sekcji huty

Założenia
ParametrWartość
Wartość produkcji huty1 200 000 zł na dobę
Udział sekcji w produkcji40 %
Marża na pokrycie30 %
Czas przestoju bez planu10 godzin
Czas przestoju z planem3 godziny
Praca ręczna zespołu10 osób po 70 zł/h zł

Wynik: Bez planu około 127 000 zł, z planem około 35 100 zł, różnica około 91 900 zł na jednym zdarzeniu.

Uwaga: Kalkulacja przykładowa: nie obejmuje kar kontraktowych, uszkodzeń sprzętu ani utraty klientów. Podstaw własne wartości z analizy wpływu na działalność.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy lista ewakuacyjna wystarczy do ustalenia, kto jest w sekcji?

Nie. Pokazuje, kto jest na terenie zakładu. Do ustalenia obecności w sekcji potrzebna jest lokalizacja lub dokładne zezwolenia ze wskazaną maszyną. Obie informacje uzupełniają się w planie.

Kto powinien ogłaszać uruchomienie planu w nocy?

Kierownik zmiany, z zastępcą wyznaczonym imiennie na każdą zmianę. Próg uruchomienia powinien być mierzalny, aby decyzja nie wymagała konsultacji.

Jak ćwiczyć ten scenariusz bez zatrzymywania ciągu?

Ćwiczeniem stołowym z symulacją utraty zasilania, w którym mierzy się czas ogłoszenia planu, uzyskania listy osób i wstrzymania prac. Elementy techniczne testuje się w oknach serwisowych.

Źródła

Przećwiczmy awarię w Waszym zakładzie

Umówmy rozmowę o tym, jak lista osób na terenie i zezwolenia ze wskazaniem maszyny wspierają plan awaryjny. Pokażemy, co działa na serwerze klienta.

Porozmawiajmy