Czym jest Cyber Resilience Act
CRA to rozporządzenie unijne, więc stosuje się bezpośrednio w Polsce, bez ustawy wdrażającej. Wprowadza wymogi cyberbezpieczeństwa dla sprzętu i oprogramowania z połączeniem danych, które trafia na rynek UE. Wymogi obejmują cały cykl życia produktu: projekt, produkcję, wsparcie po sprzedaży i obsługę podatności.
Dla zakładu przemysłowego najważniejsza jest różnica między CRA a NIS2. Dyrektywa NIS2 (w Polsce ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa) reguluje organizację, która używa systemów. CRA reguluje produkt, który ta organizacja kupuje. Oba akty się uzupełniają: art. 21 NIS2 wymaga bezpieczeństwa łańcucha dostaw i nabycia systemów, a CRA daje kupującemu podstawę, by tego od dostawców oczekiwać.
Kogo dotyczy i co jest produktem z elementami cyfrowymi
Adresatami obowiązków są producenci, importerzy i dystrybutorzy produktów z elementami cyfrowymi wprowadzanych na rynek UE. Produkt z elementami cyfrowymi to sprzęt lub oprogramowanie wraz z rozwiązaniami do zdalnego przetwarzania danych, jeśli ma połączenie logiczne lub fizyczne z urządzeniem albo siecią.
W praktyce przemysłowej mieszczą się tu między innymi sterowniki PLC z interfejsem sieciowym, bramki IIoT, panele operatorskie, routery przemysłowe, urządzenia pomiarowe z komunikacją, czytniki i radiolatarnie radiowe oraz samodzielne oprogramowanie, na przykład pakiety SCADA instalowane u klienta. Zakład jako użytkownik końcowy nie jest adresatem obowiązków producenta, chyba że sam wprowadza produkt na rynek pod własną marką albo istotnie zmienia cudzy produkt.
Co zwykle zostaje poza zakresem
Rozporządzenie wyłącza wyroby objęte odrębnymi, szczegółowymi regulacjami (na przykład część wyrobów medycznych i pojazdów) oraz oprogramowanie jako usługę, które nie jest elementem zdalnego przetwarzania danych produktu. Ocenę zakresu dla konkretnego urządzenia należy oprzeć na tekście rozporządzenia i deklaracji producenta, a nie na założeniu.
Maksymalne kary wg art. 64 CRA
Terminy, które trzeba znać
Kalendarz CRA jest rozłożony w czasie, a najbliższy próg już minął. Znajomość dat pozwala ustalić, o co pytać dostawców jeszcze w tym roku.
- 10 grudnia 2024 r.: wejście w życie rozporządzenia.
- 11 czerwca 2026 r.: stosowanie przepisów o jednostkach notyfikowanych (rozdział IV, art. 35–51).
- 11 września 2026 r.: producenci zgłaszają aktywnie wykorzystywane podatności i poważne incydenty (art. 14), także dla produktów już będących na rynku.
- 11 grudnia 2027 r.: pełne stosowanie rozporządzenia, w tym ocena zgodności i oznakowanie CE nowych produktów.
Główne obowiązki producenta
Producent musi zaprojektować produkt zgodnie z zasadniczymi wymogami z załącznika I: bezpieczna konfiguracja domyślna, aktualizacje bezpieczeństwa, ochrona przed nieuprawnionym dostępem, minimalizacja powierzchni ataku i rejestrowanie zdarzeń. Musi też prowadzić zarządzanie podatnościami przez cały okres wsparcia.
Rozporządzenie wymaga wykazu komponentów oprogramowania (SBOM), okresu wsparcia wynoszącego co najmniej 5 lat, chyba że przewidywana żywotność produktu jest krótsza, oraz polityki koordynowanego ujawniania podatności. Dla produktów krytycznych i ważnych (klasa I i II) ocena zgodności odbywa się z udziałem jednostki notyfikowanej. Importerzy i dystrybutorzy weryfikują, czy produkt, który wprowadzają na rynek, spełnia wymogi.
Zgłaszanie: 24 godziny, 72 godziny, raport końcowy
Art. 14 wprowadza trzystopniowe zgłaszanie przez jednolitą platformę zgłoszeniową ENISA (Single Reporting Platform) do właściwego CSIRT i ENISA. Wczesne ostrzeżenie trzeba przekazać w ciągu 24 godzin od stwierdzenia aktywnie wykorzystywanej podatności lub poważnego incydentu, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, a raport końcowy w przypadku podatności najpóźniej 14 dni po udostępnieniu poprawki, a w przypadku incydentu w ciągu miesiąca od zgłoszenia.
Kary z art. 64
Sankcje są wysokie i odniesione do obrotu. Za naruszenie zasadniczych wymogów cyberbezpieczeństwa oraz obowiązków producenta z art. 13 i 14 grozi kara do 15 mln EUR lub 2,5% światowego rocznego obrotu. Za pozostałe obowiązki do 10 mln EUR lub 2%, a za podanie nieprawdziwych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji organom do 5 mln EUR lub 1%.
Dla zakładu kupującego kary producenta są ryzykiem pośrednim: dostawca, który nie spełni wymogów, może wycofać produkt, przerwać wsparcie albo podnieść cenę. Warto to uwzględnić w ocenie ryzyka łańcucha dostaw.
Co zmienia się dla zakładu jako kupującego
Zakład nie składa zgłoszeń z art. 14, ale od 2027 r. ma realną dźwignię w zamówieniach. Można wymagać deklaracji zgodności z CRA, SBOM, deklarowanego okresu wsparcia, opisu procesu zgłaszania podatności i kontaktu do zespołu bezpieczeństwa producenta. Dla podmiotu kluczowego lub ważnego NIS2 takie zapisy są również dowodem staranności w łańcuchu dostaw.
Zasadne jest powiązanie CRA z serią IEC 62443: część 4-1 opisuje bezpieczny cykl rozwoju produktu, a część 4-2 wymagania techniczne dla komponentów. Norma jest dobrowolna, ale dostarcza wspólnego języka między kupującym a dostawcą i wspiera spełnienie wymogu w audycie.
- Zinwentaryzuj urządzenia z elementami cyfrowymi w sieci OT i oznacz producenta oraz wersję oprogramowania.
- Zapytaj kluczowych dostawców o plan zgodności z CRA i kanał zgłaszania podatności.
- Dopisz do wzorów zamówień wymagania CRA, SBOM i okresu wsparcia.
- Zaplanuj wymianę lub kompensację dla urządzeń, których producent nie zapewnia aktualizacji.
Pierwsze kroki w zakładzie
Najtańszym ruchem jest uporządkowanie wiedzy o parku urządzeń. Bez rejestru nie da się sprawdzić, którzy dostawcy podlegają CRA, ani ocenić, co dzieje się po 11 września 2026 r. z podatnościami zgłaszanymi przez producentów. Drugi krok to korekta wzorów umów i specyfikacji zakupowych, trzeci to powiązanie wyników z rejestrem ryzyka NIS2.
InnerWeb jest producentem oprogramowania i radiolatarni przemysłowej, więc sam stosuje podobną logikę po stronie dostawcy. Dla kupujących oznacza to rozmowę o konkretach: jakie komponenty zawiera produkt, jak długo jest wspierany i jak zgłaszać podatności.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy CRA dotyczy zakładu, który kupuje sterowniki?
Obowiązki producenta nie dotyczą użytkownika końcowego. Zakład odczuje zmiany w zakupach: może wymagać SBOM, okresu wsparcia i procesu zgłaszania podatności. Wyjątek to sytuacja, gdy zakład sam wprowadza produkt na rynek pod własną marką.
Od kiedy CRA obowiązuje?
Rozporządzenie weszło w życie 10 grudnia 2024 r. Obowiązki zgłoszeniowe producentów (art. 14) obowiązują od 11 września 2026 r., a pełne stosowanie następuje 11 grudnia 2027 r.
Czym CRA różni się od NIS2?
NIS2 nakłada obowiązki na podmioty kluczowe i ważne jako organizacje, a CRA na wytwórców, importerów i dystrybutorów produktów. Zakład z art. 21 NIS2 dba o łańcuch dostaw, a CRA poprawia jakość tego, co do niego dociera.
Czy certyfikat IEC 62443 zastępuje zgodność z CRA?
Nie. Norma jest dobrowolna i może być ramą dowodową, ale ocena zgodności i oznakowanie CE wynikają z samego rozporządzenia. Certyfikat wspiera spełnienie wymogu i dostarcza dowodu do audytu.
Źródła
Porozmawiajmy o łańcuchu dostaw OT
Pomożemy uporządkować wymagania wobec dostawców oprogramowania i urządzeń w zakładzie. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy