Co dokładnie zmienia się 11 września 2026 r.
Od tej daty producent musi zgłaszać aktywnie wykorzystywane podatności i poważne incydenty wpływające na bezpieczeństwo produktu przez jednolitą platformę zgłoszeniową ENISA (Single Reporting Platform) do właściwego CSIRT i ENISA. Obowiązek obejmuje także produkty, które znajdowały się już na rynku przed tą datą, o ile mieszczą się w zakresie rozporządzenia.
To nie oznacza, że wszystkie wymogi techniczne z załącznika I zaczynają dotyczyć starszych urządzeń. Pełne stosowanie rozporządzenia, w tym ocena zgodności i oznakowanie CE nowych produktów, następuje 11 grudnia 2027 r. Dla produktów wprowadzonych wcześniej kluczowy jest proces obsługi podatności po stronie producenta, a nie przebudowa urządzenia.
Konsekwencje dla zakładu
Zakład nie składa zgłoszeń z art. 14, ale może zyskać szybszą informację o podatnościach w używanych urządzeniach, jeśli dostawca ma sprawny proces. Może też spotkać się z sytuacją, w której producent informuje o wycofaniu wsparcia lub o ograniczeniu usług dla starszych serii, bo koszt zgodności staje się dla niego zbyt wysoki.
Dlatego pierwszym zadaniem jest ustalenie, które urządzenia pracujące w zakładzie mają elementy cyfrowe i kto jest ich producentem. Bez rejestru nie można wskazać, którzy dostawcy podlegają obowiązkom ani komu wysłać zapytanie o status procesu zgłaszania.
Etapy przygotowania parku urządzeń: orientacyjny czas pracy
Kolejność działań
Proponujemy cztery etapy, które można prowadzić równolegle z innymi projektami OT.
Etap 1: rejestr urządzeń
Zbierz dane o urządzeniach z interfejsem sieciowym: producent, model, wersja oprogramowania sprzętowego, lokalizacja w strefie, data instalacji i znany okres wsparcia. Źródłem są dokumentacja powykonawcza, skanowanie pasywne sieci OT i przeglądy utrzymania ruchu.
Etap 2: zapytanie do dostawców
Wyślij do kluczowych dostawców krótki kwestionariusz: czy produkt podlega CRA, jaki jest status procesu zgłaszania z art. 14, kto jest kontaktem w sprawie podatności, jak długo będą wydawane poprawki i czy dostępny jest SBOM dla wersji w eksploatacji.
Etap 3: ocena ryzyka i priorytety
Połącz odpowiedzi z krytycznością strefy i ekspozycją sieciową. Urządzenia bez wsparcia w strefach krytycznych trafiają na górę listy działań kompensujących lub wymiany.
Etap 4: aktualizacja umów i procedur
Do umów serwisowych dopisz obowiązek powiadamiania o podatnościach i termin reakcji. W procedurze zarządzania incydentami uwzględnij nowy kanał informacji od producentów obok komunikatów CERT.
Pułapki
Pierwsza pułapka to założenie, że starsze urządzenie jest bezpieczne, bo od lat pracuje bez incydentów. Aktywnie wykorzystywane podatności zgłaszane przez producentów mogą dotyczyć także dawnych serii. Druga to brak właściciela rejestru: lista urządzeń starzeje się, jeśli nie ma osoby odpowiedzialnej za jej aktualizację przy każdej zmianie w szafie sterowniczej.
Trzecia pułapka to traktowanie odpowiedzi dostawcy jako dowodu zgodności. Deklaracja o procesie zgłaszania jest informacją, którą trzeba zweryfikować przy odbiorach i audytach. Czwarta to pomijanie oprogramowania nadzorczego i narzędzi inżynierskich, które także są produktami z elementami cyfrowymi.
Związek z NIS2 i IEC 62443
Dla podmiotów kluczowych i ważnych NIS2 art. 21 wymaga m.in. bezpieczeństwa łańcucha dostaw, zarządzania aktywami i obsługi podatności. Rejestr urządzeń i korespondencja z dostawcami to dowody tych środków. Seria IEC 62443 pomaga uporządkować strefy i kanały (62443-3-2) oraz zarządzanie poprawkami po stronie właściciela instalacji (62443-2-1).
Stan prawny w Polsce: ustawa z 23 stycznia 2026 r. obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r., a obowiązki z rozdziału 3 podmioty realizują do 3 kwietnia 2027 r. Harmonogramy CRA i krajowy się przecinają, więc warto prowadzić je w jednym planie.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy CRA wymaga wymiany starszych urządzeń?
Nie ma ogólnego obowiązku wymiany. Producent musi obsługiwać zgłoszenia podatności, a zakład ocenia ryzyko i może zastosować środki kompensujące.
Kto zgłasza podatność w urządzeniu już pracującym w zakładzie?
Aktywnie wykorzystywaną podatność zgłasza producent przez platformę ENISA. Zakład może powiadomić producenta o zdarzeniu, a własne obowiązki zgłoszeniowe wynikają z ustawy o KSC.
Jak szybko zbudować rejestr urządzeń?
W założeniach przykładowych dla ok. 300 urządzeń to ok. 15 dni roboczych, jeśli łączy się dokumentację z pasywnym skanowaniem sieci OT.
Źródła
Park urządzeń pod kontrolą
Chcesz uporządkować rejestr urządzeń OT i zapytania do dostawców? Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy