Po co ćwiczyć i czego wymagają normy
Norma ISO 22301 dla systemów zarządzania ciągłością działania wymaga ćwiczeń, testów, przeglądu zarządzania i doskonalenia. Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. f wymaga wdrażania, dokumentowania, testowania i utrzymywania planów ciągłości działania oraz planów odtworzenia. Ćwiczenie alarmowe jest więc zarówno dobrą praktyką, jak i elementem dowodu do audytu.
Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 5 grudnia 2024 r. obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. Zakłady nie mają w niej jednego katalogu obowiązków, dlatego zakres ćwiczeń zależy od roli zakładu i jego wewnętrznych procedur. Poniższa lista wspiera spełnienie wymogu dokumentowania, ale nie zastępuje oceny prawnej.
Przed ćwiczeniem: scenariusz i odbiorcy
Scenariusz opisuje zdarzenie (na przykład pożar w hali, wyciek, zagrożenie z zewnątrz), godzinę zdarzenia i oczekiwane działania. Odbiorcy to załoga, koordynatorzy firm zewnętrznych, dyspozytor i dowódca akcji. Dobrze jest zaplanować co najmniej jedno ćwiczenie podczas zmiany nocnej oraz jedno w czasie, gdy na terenie są firmy zewnętrzne.
- cel ćwiczenia i mierzone wskaźniki (czas dotarcia, odsetek potwierdzeń),
- lista odbiorców z kanałem dla każdej grupy,
- osoba prowadząca i obserwatorzy,
- zgoda kierownictwa i informacja dla ochrony,
- szablon komunikatu z oznaczeniem ĆWICZENIE.
Przykładowy budżet czasu ćwiczenia
W trakcie: czas i potwierdzenia
Mierz trzy czasy: od decyzji o alarmie do wysłania komunikatu, od wysłania do odebrania przez koordynatorów oraz od komunikatu do zebrania list w punkcie zbiórki. Lista ewakuacyjna pokazuje osoby na terenie i odświeża się co 13 sekund, więc można porównać stan z wydruków z tym, co zgłosili koordynatorzy.
Pamiętaj, że lista opiera się na skanach na bramie i nie zna położenia osoby w budynku. Apel w punkcie zbiórki zostaje elementem procedury zakładu.
Po ćwiczeniu: rejestry jako dowód
Każdy wysłany SMS jest zapisany w rejestrze z identyfikatorem zlecenia u operatora, a połączenia telefoniczne wywołane przez system trafiają do rejestru połączeń. Dzięki temu zakład ma ślad audytowy i statystyki użycia kanałów. Do protokołu ćwiczenia dołącz wyciąg z rejestrów oraz wydruk listy ewakuacyjnej z chwili alarmu.
Wnioski zapisz jako zadania z terminem i odpowiedzialnym. Typowe wnioski to aktualizacja kontaktów koordynatorów, skrócenie treści komunikatu do jednego segmentu SMS i uzupełnienie brakujących plakietek.
Częstotliwość i zakres
Rekomendowany rytm to jedno ćwiczenie pełne w roku i testy łączności częściej, na przykład kwartalnie, z rotacją godzin i zmian. Po każdej istotnej zmianie (nowy wykonawca główny, postój remontowy, zmiana systemu) warto zrobić ćwiczenie okazjonalne. Wyniki z kolejnych ćwiczeń porównuj, bo trend czasu dotarcia jest lepszym wskaźnikiem niż pojedynczy wynik.
Przykładowe cele czasowe ćwiczenia
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| decyzja do wysyłki | 2 min |
| wysyłka do odbioru przez koordynatorów | 5 min |
| zebranie list w punkcie zbiórki | 13 min |
Wynik: Łącznie 20 minut od decyzji do kompletu list.
Uwaga: Kalkulacja przykładowa: wartości celów zakład ustala sam.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Jak często ćwiczyć alarm?
Zalecamy jedno ćwiczenie pełne w roku i częstsze testy łączności, na przykład kwartalnie, oraz ćwiczenie po istotnych zmianach.
Czy ćwiczenie musi obejmować firmy zewnętrzne?
Powinno, przynajmniej raz w roku, bo to one najczęściej nie dostają komunikatu.
Co dołączyć do protokołu?
Wyciąg z rejestrów SMS i połączeń, wydruk listy ewakuacyjnej z chwili alarmu i zapis wniosków z terminami.
Źródła
Sprawdźmy alarmowanie na Państwa terenie
Zapraszamy na rozmowę z zespołem InnerWeb. Pokażemy listę ewakuacyjną i powiadomienia na przykładzie Państwa bramy i firm zewnętrznych.
Porozmawiajmy