Sytuacja wyjściowa: zakład, który ćwiczył, ale nie mierzył
Przypadek ma charakter rodzajowy i nie opisuje konkretnej firmy. Zakład chemiczny (rafinacja i petrochemia w grupie międzynarodowej), podmiot kluczowy NIS2, zatrudnia ok. 2 000 pracowników. W utrzymaniu ruchu pracuje ok. 20 firm zewnętrznych, które co miesiąc wprowadzają na teren kilkadziesiąt osób spoza załogi, często do prac pożarowo niebezpiecznych, na wysokości i w zbiornikach.
Coroczne ćwiczenie ewakuacji kończyło się podpisem kierownika zmiany, że punkty zbiórki zostały opuszczone. Zakład nie umiał jednak odpowiedzieć na trzy pytania: ile czasu minęło od alarmu do pewności, że lista osób na terenie jest zamknięta, ile osób z firm zewnętrznych figurowało na liście ręcznej i ilu z nich faktycznie dotarło do punktów zbiórki, oraz które grupy opóźniły zamknięcie listy.
Problem: lista składana z kilku źródeł
W alarmie dowódca akcji potrzebuje jednej odpowiedzi: kto fizycznie jest na zakładzie. Dotychczas składał ją z zestawienia kadrowego dla załogi, rejestru przepustek dla gości i dostawców oraz telefonów do koordynatorów firm zewnętrznych. Każde źródło było aktualne na inny moment, a rozbieżności wychodziły dopiero w punkcie zbiórki.
Odpowiedzialność za ocenę ryzyka spoczywa po stronie zakładu, a plan odporności i ciągłości działania podlegają dokumentowaniu i testowaniu. Z perspektywy audytu zakład potrzebował nie deklaracji, lecz liczb z ćwiczenia: czas, rozbieżność listy i lista zadań naprawczych. Karty InnerWeb wskazują ISO 22301 jako ramę dowodową dla ciągłości, a plan odporności podmiotu krytycznego wymaga w tej samej logice potwierdzenia, że procedury działają.
Czas do zamknięcia listy zbiórki: zestawienie ręczne i lista ze skanów
- Zestawienie ręczne
- Lista ze skanów QR
Rozwiązanie: lista ewakuacyjna ze skanów na bramie
W ćwiczeniu zastosowano listę ewakuacyjną InnerWeb: jeden ekran odpowiadający na pytanie, kto jest teraz na terenie. Lista powstaje ze skanów QR na bramie i odświeża się co 13 sekund. Osoby są podzielone na sześć grup: goście, kurierzy, dostawcy, pracownicy zakładu, firmy zewnętrzne (z zakładkami per firma) oraz niepewne. Kompromisy listy rozstrzygają się na rzecz pokazania zbyt wielu osób, nie zbyt mało, co dla ewakuacji jest właściwym kierunkiem błędu.
Wydruk listy liczy jedną stronę na grupę, więc dowódca akcji rozdaje kartki koordynatorom w punkcie zbiórki. Ograniczenia warto nazwać: lista opiera się na skanach na bramie i nie zna położenia osoby w budynku, a wydruk nie zastępuje procedury ewakuacji zakładu. Obsługa zbiórki i weryfikacja osób nadal należy do koordynatorów.
Pomiar: kalkulacja przykładowa
Poniższe wartości to kalkulacja przykładowa na jawnych założeniach, nie wynik pomiaru konkretnego zakładu. Założenia: na terenie jest jednocześnie ok. 1 400 pracowników (zmiana dzienna) i ok. 120 osób z firm zewnętrznych; ewakuacja z jednym alarmem; cztery główne punkty zbiórki; przy zestawieniu ręcznym dowódca składa listę z trzech źródeł, a przy liście ewakuacyjnej drukuje ją z jednego ekranu.
Przy zestawieniu ręcznym czas do zamknięcia listy zbiórki wynosił w przykładzie 38 minut: 14 minut na złożenie listy startowej, 15 minut na zbiórkę i odliczenie oraz 9 minut na wyjaśnienie rozbieżności. Przy liście ze skanów: 2 minuty na wydruk, 15 minut na zbiórkę i 6 minut na wyjaśnienie osób niepewnych, razem 23 minuty. Różnica 15 minut pochodzi prawie w całości z etapu składania listy startowej, a nie z samej zbiórki, która zależy od dróg i punktów.
- składanie listy startowej: 14 minut przy zestawieniu ręcznym wobec 2 minut z wydruku,
- zbiórka i odliczenie: 15 minut w obu wariantach,
- wyjaśnianie rozbieżności: 9 minut wobec 6 minut,
- łączny czas do zamknięcia listy: 38 minut wobec 23 minut (kalkulacja przykładowa).
Wnioski z ćwiczenia
Pierwszy wniosek dotyczy nie zbiórki, lecz informacji: największą stratę czasu generowało ustalanie, kto jest na terenie, a nie sam marsz do punktu. Drugi: grupa niepewne w liście ewakuacyjnej jest dla koordynatora gotową listą pytań do wyjaśnienia, więc warto ją przypisać do konkretnej osoby przed kolejnym ćwiczeniem. Trzeci: firmy zewnętrzne ze swoimi zakładkami skracają kontakt z koordynatorami, pod warunkiem że koordynator zna swoje zadanie.
Zadania naprawcze trafiły do rejestru zakładu: dodać koordynatorów firm do listy powiadamiania, wyznaczyć osobę odpowiedzialną za grupę niepewne, zmierzyć czas dojścia z najbardziej oddalonej hali i powtórzyć pomiar po sezonie postojów remontowych. Wyniki są dowodem do audytu, że zakład ćwiczy, mierzy i poprawia, a nie samą deklaracją zgodności.
Koszty wdrożenia podobnej funkcjonalności w zakładach o tej skali mieszczą się zwykle w widełkach rzędu 10–15 tys. zł netto za pakiet szkoleń i zezwoleń z kontrolą QR (orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna). Szczegółowa struktura kosztów jest na osobnej stronie o kosztach ćwiczeń.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy lista ewakuacyjna zastępuje apel w punkcie zbiórki?
Nie. Lista pokazuje, kto według skanów na bramie jest na terenie, i drukuje się po jednej stronie na grupę. Apel i weryfikacja osób pozostają w procedurze zakładu.
Czy lista wskazuje, w której hali jest dana osoba?
Nie. Opiera się na skanach na bramie, więc nie zna położenia osoby w budynku. Do lokalizacji w obiekcie służą osobne rozwiązania, opisane na stronach o lokalizacji.
Skąd pochodzą liczby w tym przypadku?
To kalkulacja przykładowa na jawnych założeniach, nie wynik konkretnego zakładu. Własny pomiar wykonaj w ćwiczeniu z prowadzącym i obserwatorami.
Źródła
Zmierz własną zbiórkę
Pokażemy listę ewakuacyjną na danych Twojego zakładu i pomożemy zaplanować pomiar w najbliższym ćwiczeniu.
Porozmawiajmy