InnerWeb
Przejdź do treści

Nadawanie ról w systemie: dobre praktyki

Po wdrożeniu najwięcej błędów w uprawnieniach powstaje w codziennej eksploatacji: nowy pracownik, zmiana stanowiska, zastępstwo na urlopie. Administrator, który nadaje role według jasnych zasad, ogranicza ryzyko, że ktoś dostanie więcej, niż potrzebuje. Poniżej praktyki oparte na drabinie starszeństwa ról i na kontroli w czasie.

Zasada drabiny starszeństwa

Role nadaje się po drabinie starszeństwa: aktor nie może nadać roli wyższej niż własna, a drabina nie zna równych stopni. Oznacza to, że nikt nie rozda uprawnień, których sam nie ma, i że nawet dwie osoby o podobnym stanowisku nie mogą sobie wzajemnie podnosić ról.

Dla administratora to wygodny bezpiecznik: błąd w jednej decyzji nie przeniesie się na całą strukturę. Dla audytu to prosty argument, że o uprawnieniach decyduje hierarchia, a nie przypadek.

Praktyki nadawania ról

Praktyki dotyczą trzech momentów: nadania, zmiany i odebrania. Każdy ma własne pułapki.

Nadanie: zaczynaj od najwęższej roli

Nowe konto dostaje najwęższą rolę, która pozwala wykonać zadania na starcie. Rolę Zapraszający nadają tylko role z pełnym dostępem do firm zewnętrznych i gości, aby pracownik bez tych uprawnień nie dał ich innemu kontu. Podniesienie roli następuje na uzasadniony wniosek, a nie z góry na wszelki wypadek.

Zmiana: pilnuj nazw ról

Żadna nazwa roli nie może zawierać innej jako podciągu, bo wyszukiwanie użytkowników po roli działa na dopasowaniu tekstu. Pilnuje tego test automatyczny. Praktyczny wniosek: przy dodawaniu własnych nazw ról po stronie zakładu, jeśli taka opcja wchodzi w grę, zaczynamy od sprawdzenia, czy nowa nazwa nie jest częścią istniejącej.

Odebranie: nie czekaj na audyt

Odebranie roli przy zmianie stanowiska lub odejściu z firmy powinno nastąpić w dniu zmiany. W praktyce warto powiązać je z procesem kadrowym: informacja z HR uruchamia zadanie dla administratora. Edycja i usuwanie kont wewnętrznych pozostaje zastrzeżone dla administratora, kierownika i BHP, więc odebranie roli wykonuje właśnie ta grupa.

Kalkulacja przykładowa: role do przeglądu po roku

Kalkulacja przykładowa: role do przeglądu po rokuWykres przed i po: 18 kont z nadmiarową rolą bez procedury, 3 konta z procedurą odbierania roli w dniu zmiany.05101520kont z nadmiarową roląBez odbierania w dniu zmiany: Po 12 miesiącach: 18 kont z nadmiarową rolą18Bez odbierania w dniu zmianyZ odbieraniem w dniu zmiany: Po 12 miesiącach: 3 kont z nadmiarową rolą3Z odbieraniem w dniu zmiany
Źródło: Kalkulacja przykładowa na założeniach: zakład ze 120 kontami, rotacja 15 procent rocznie, 18 kont z nadmiarem bez procedury i 3 przy procedurze.

Zasady dla konta administratora

Administrator nadaje role w ramach własnego zakresu. Zakładka ustawień e-mail firm zewnętrznych jest dostępna tylko dla administratora, a zabezpieczeniem jest wymóg roli w API, nie samo ukrycie w interfejsie. Wniosek dla praktyki: nie liczymy na to, że ktoś nie znajdzie przycisku. Liczymy na to, że rola jest sprawdzana po stronie serwera.

Role we wdrożeniu różnią się między instalacjami, bo pełna lista ról zależy od konfiguracji. Przed nadaniem roli, której nie znamy z innego zakładu, sprawdzamy jej zakres w macierzy uprawnień danej instalacji.

Dokumentowanie decyzji

Każde nadanie lub odebranie roli ponad poziom podstawowy powinno mieć krótki zapis: kto prosił, kto zatwierdził, od kiedy i na jak długo. Dzięki temu przy przeglądzie kwartalnym administrator nie musi rekonstruować przyczyn z pamięci. W zakładach z kilkoma halami zapis zawiera także obszar, którego rola dotyczy.

Ważne jest też, aby wniosek o rolę wychodził od przełożonego, a decyzję podejmowała osoba z odpowiednim miejscem na drabinie. Administrator nie powinien być jednocześnie wnioskodawcą i zatwierdzającym dla tej samej zmiany.

Cykl życia roli w trzech krokach

Dla większości zakładów wystarcza prosty cykl, powtarzany przy każdej zmianie.

  • Wniosek przełożonego z uzasadnieniem i zakresem czasowym.
  • Decyzja osoby z roli wyższej na drabinie i nadanie najwęższej roli.
  • Przegląd kwartalny: potwierdzenie albo odebranie.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy administrator może nadać rolę wyższą niż własna?

Nie. Aktor nie może nadać roli wyższej niż własna, a drabina starszeństwa nie zna równych stopni, więc każda zmiana wymaga osoby wyżej na drabinie.

Dlaczego nazwy ról nie mogą się zawierać w sobie?

Wyszukiwanie użytkowników po roli działa na dopasowaniu tekstu. Gdyby jedna nazwa zawierała drugą, zapytanie o niższą rolę mogłoby zwrócić konta z wyższą. Pilnuje tego test automatyczny.

Czy lista ról jest taka sama w każdym zakładzie?

Nie. Pełna lista ról zależy od konfiguracji instalacji, więc przed nadaniem nieznanej roli sprawdź jej zakres w macierzy uprawnień.

Uporządkujmy nadawanie ról

Pokażemy drabinę starszeństwa ról na demo i pomożemy przygotować procedurę nadawania i odbierania uprawnień.

Porozmawiajmy