InnerWeb
Przejdź do treści

Pomiar oszczędności w BHP: dobre praktyki dla zakładu

Oszczędność, której nie zmierzono przed wdrożeniem, nie da się udowodnić po nim. Dobre praktyki pomiaru w BHP sprowadzają się do kilku wskaźników: czasu zezwolenia, czasu przestoju i liczby odwołanych prac, mierzonych na tej samej próbie przed i po. Dane bazowe z analizy 106 zezwoleń w 9 tygodni pokazują, jak taki pomiar wygląda w zakładzie ruchu ciągłego.

106
zezwoleń w analizie bazowej (9 tygodni)
82%
zezwoleń wystawionych między 6:00 a 10:00
63%
zezwoleń od czterech największych firm

Dlaczego pomiar jest ważniejszy niż samo narzędzie

Po pilotażu zarząd pyta o jedno: co się zmieniło. Odpowiedź „jest lepiej” nie wystarcza, a odpowiedź „czas obiegu zezwolenia spadł z X do Y minut na próbie 200 zezwoleń” zamyka dyskusję. Pomiar buduje wiarygodność inwestycji, a także pozwala ustawić obsadę, dyżury i priorytety bezpieczeństwa tam, gdzie dane pokazują największy ruch.

Dobre praktyki poniżej dotyczą zakładów przemysłowych z firmami zewnętrznymi, gdzie zezwolenia na prace są głównym nośnikiem ryzyka. Zasady są takie same dla papieru i dla systemu cyfrowego: liczy się powtarzalna definicja wskaźnika i uczciwa próba.

Cztery wskaźniki, od których warto zacząć

Nie mierz wszystkiego. Cztery wskaźniki pokrywają większość uzasadnień budżetowych i są łatwe do pobrania z rejestru zezwoleń:

  • Czas zezwolenia: od złożenia wniosku do dopuszczenia do pracy oraz od końca pracy do zamknięcia. Mierz medianę i wartość dziewięćdziesiątego percentyla, bo średnia ukrywa skrajne przypadki.
  • Czas przestoju: godziny, w których linia lub urządzenie stoją z powodu oczekiwania na zezwolenie, uzgodnienie albo zabezpieczenie. Wartość godziny postoju podaje służba produkcji.
  • Liczba odwołań i wstrzymań prac: ile prac wstrzymano z powodu braków formalnych, braku uprawnień wykonawcy lub kolizji z inną pracą w tej samej lokalizacji.
  • Czas przygotowania dowodu do audytu: ile godzin zajmuje zebranie rejestru zezwoleń, szkoleń i uprawnień na prośbę audytora.

Co pokazał pomiar bazowy: udziały w 106 zezwoleniach

Co pokazał pomiar bazowy: udziały w 106 zezwoleniachUdziały zezwoleń: 82% w godzinach 6–10, 71,7% w dwóch halach, 63% od czterech firm, 58,5% wtorek i środa, 41,5% lokalizacja ogólna.020406080100%Wystawione 6:00–10:00Wystawione 6:00–10:00: 82 %82Dwie haleDwie hale: 71,7 %71,7Cztery największe firmyCztery największe firmy: 63 %63Wtorek i środaWtorek i środa: 58,5 %58,5Lokalizacja ogólnaLokalizacja ogólna: 41,5 %41,5
Źródło: 76 z 106, 62 z 106 i 44 z 106 przeliczone na procenty

Dane bazowe w praktyce: 106 zezwoleń w 9 tygodni

Jak wygląda dobry pomiar bazowy, pokazuje analiza zezwoleń w zakładzie ruchu ciągłego, który produkuje materiały izolacyjne i współpracuje z ok. 20 firmami wykonawczymi. Przez 9 tygodni wystawiono tam 106 zezwoleń na prace. Wnioski z samego rejestru, bez żadnych dodatkowych czujników, były konkretne.

Co pokazał rejestr

82% zezwoleń wystawiono między 6:00 a 10:00, a 62 z 106 przypadło na wtorek i środę. W weekendy nie wystawiono żadnego. Cztery największe firmy odpowiadały za 63% zezwoleń, a dwie hale (magazynowa i produkcyjna) za 76 z 106. Wśród prac szczególnie niebezpiecznych było 43 zezwoleń na prace z ogniem i 40 na prace na wysokości.

Dla obsady i bezpieczeństwa wniosek jest prosty: dyżur osób akceptujących i ochrony trzeba skupić we wtorek i w środę rano, a nie rozkładać równo na tydzień.

Co pokazał brak danych

44 z 106 zezwoleń wskazywało lokalizację ogólną (budynek, „cała linia”, „inna”), a nie konkretną maszynę. Przy takiej jakości lokalizacji nie da się pokazać, gdzie naprawdę wraca serwis i które urządzenia generują powtarzające się awarie. Pomiar bazowy ujawnił więc luki w strukturze zakładu, które trzeba uzupełnić do poziomu maszyny, zanim zacznie się liczyć oszczędność.

Zasady rzetelnego porównania przed i po

Porównanie jest uczciwe, gdy obie próby są porównywalne. Trzymaj się pięciu zasad.

Po pierwsze, ten sam okres i ten sam rytm pracy: nie porównuj tygodni postoju remontowego z tygodniami normalnej pracy. W opisywanym zakładzie pierwszy tydzień miał 24 zezwolenia, prawdopodobnie z prac postojowych, więc taki tydzień wymaga potwierdzenia przed włączeniem do próby. Po drugie, stała definicja wskaźnika: moment „złożenia wniosku” i „dopuszczenia” ma znaczyć to samo w obu pomiarach. Po trzecie, mediana zamiast średniej. Po czwarte, osobne raportowanie wielkości, których w okresie bazowym nie dało się zmierzyć: w opisywanym przypadku bramy QR, szkoleń i pracy w pojedynkę wtedy jeszcze nie było. Po piąte, jedna odpowiedzialna osoba za definicję i raport.

Prace szczególnie niebezpieczne w 106 zezwoleniach

Prace szczególnie niebezpieczne w 106 zezwoleniachW analizowanym okresie 43 zezwolenia dotyczyły prac z ogniem, 40 prac na wysokości.01020304050zezwoleńPrace z ogniem: 43 zezwoleń43Prace z ogniemPrace na wysokości: 40 zezwoleń40Prace na wysokości
Źródło: InnerWeb

Jak raportować oszczędności zarządowi

Raport kwartalny powinien mieścić się na jednej stronie: cztery wskaźniki w układzie przed/po, kalkulacja przykładowa oszczędności z jawnymi założeniami (liczba zezwoleń, minuty, koszt godziny) oraz lista pozycji niezmierzonych. Oszczędność czasu zapisuj w godzinach i w złotych osobno, bo godziny są faktem, a złotówki wynikają z przyjętej stawki.

Do raportu dołóż jedno zdanie o ryzyku: ile prac wstrzymano z powodu braków formalnych i ile z nich system zablokował przed rozpoczęciem. Ten wskaźnik jest dowodem do audytu i argumentem w rozmowie o NIS2.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Ile tygodni danych bazowych wystarczy?

Praktyczne minimum to kilka tygodni z oznaczeniem okresów nietypowych. Analiza opisana wyżej objęła 9 tygodni i 106 zezwoleń, co wystarczyło do wniosków o godzinach, dniach i firmach.

Dlaczego mediana, a nie średnia?

Pojedyncze skrajne zezwolenia, na przykład wstrzymane na kilka dni, zawyżają średnią. Mediana i wysoki percentyl pokazują zarówno typowy, jak i najgorszy przypadek.

Czy lokalizacja ogólna zniekształca pomiar?

Tak. Gdy 44 z 106 zezwoleń wskazuje budynek zamiast maszyny, analiza miejsc awarii jest niepełna. Uzupełnij strukturę zakładu do poziomu maszyny.

Zacznij od pomiaru bazowego

Porozmawiaj z InnerWeb o analizie zezwoleń w Twoim zakładzie: pokażemy, kiedy, kto i gdzie pracuje, zanim zdecydujesz o inwestycji.

Porozmawiajmy