InnerWeb
Przejdź do treści

Działania naprawcze po audycie: rejestr niezgodności, który zamyka się dowodem

Niezgodność z audytu zamyka się dopiero wtedy, gdy ktoś ją przypisał, ustalił termin i zostawił dowód wykonania. Kary pieniężne za większość naruszeń ustawy o KSC można nałożyć po raz pierwszy po 3 kwietnia 2028 r., więc okno 2026–2028 jest czasem na to, by rejestr działań naprawczych zaczął działać, zanim ktoś go o to zapyta.

260 783
incydentów zarejestrowanych przez CERT Polska w 2025 r.
24 mies.
okres bez kar za większość naruszeń od 3.04.2026

Dlaczego rejestr działań to osobny dokument

Raport z audytu jest fotografią jednego dnia, a rejestr działań jest filmem z tego, co zakład zrobił później. Audytor kolejnego audytu zacznie od raportu poprzedniego i zapyta, co się stało z każdą niezgodnością. Odpowiedź „poprawiliśmy” bez daty, osoby i dowodu nie jest odpowiedzią.

Okno 2026–2028 ma tu dodatkowe znaczenie. Obowiązki z rozdziału 3 ustawy biegną 12 miesięcy od 3 kwietnia 2026 r., a kary z art. 73 ust. 1–4, art. 73a–73c i art. 76b można nałożyć po raz pierwszy po upływie 2 lat od wejścia ustawy w życie. Zakład, który w tym czasie wypracuje nawyk zamykania niezgodności z dowodem, wchodzi w okres kar z gotowym mechanizmem.

Praktyka 1: każda niezgodność ma jednego właściciela

Właściciel to jedna osoba z imienia i funkcji, nie dział. Dział nie zamyka niezgodności, robi to konkretny człowiek, który odpowiada za wykonanie i za zebranie dowodu. W rejestrze przechowuje się funkcję, a nie samo nazwisko, bo osoby się zmieniają, a odpowiedzialność ma przetrwać rotację.

Dla niezgodności wymagających kilku działów wyznacz właściciela koordynującego i osobne zadania cząstkowe. Wtedy rejestr pokazuje, kto zawinił opóźnieniem, a kto dostarczył swoją część.

Incydenty zarejestrowane przez CERT Polska w latach 2018–2025

Incydenty zarejestrowane przez CERT Polska w latach 2018–2025Wykres liniowy: liczba incydentów rośnie z 3 739 w 2018 r. do 260 783 w 2025 r.0100 000200 000300 000incydenty201820192020202120222023202420252018: 3739 incydenty37392019: 6484 incydenty64842020: 10 420 incydenty10 4202021: 29 483 incydenty29 4832022: 39 683 incydenty39 6832023: 80 267 incydenty80 2672024: 103 449 incydenty103 4492025: 260 783 incydenty260 783
Źródło: CERT Polska, Raport roczny 2025, tabela A5

Praktyka 2: termin dopasowany do ryzyka, nie do wygody

Termin w rejestrze powinien wynikać z klasyfikacji niezgodności. Dobrym układem jest trzystopniowa skala: krytyczna (otwarty dostęp zdalny do strefy sterowania, brak procedury zgłaszania incydentów), istotna (niepełny rejestr aktywów OT) i drobna (brak daty na dokumencie). Każdy stopień ma maksymalny czas zamknięcia ustalony przez kierownictwo.

Co zrobić, gdy termin jest nierealny

Przesunięcie terminu jest dopuszczalne, ale wymaga zapisu: nowa data, powód, decyzja osoby uprawnionej i działanie zastępcze ograniczające ryzyko do czasu zamknięcia. Ciche przesuwanie terminów to najczęstszy sygnał, który audytor odczytuje jako brak kontroli.

Praktyka 3: dowód zamknięcia, nie deklaracja

Niezgodność jest zamknięta, gdy w rejestrze leży dowód, który ktoś niezależny od właściciela może zweryfikować. Dla zmiany hasła domyślnego na panelu operatorskim będzie to zapis z konfiguracji lub protokół zmiany. Dla szkolenia lista z datą i wynikami. Dla ograniczenia dostępu dostawcy zapis z rejestru dostępu zewnętrznego.

W obszarze pracy wykonawców i dostępu fizycznego dowód może powstawać automatycznie. System zezwoleń i kontroli wejść zapisuje, kto i kiedy zmienił zezwolenie lub wyniki szkoleń, oraz rejestruje każdy skan przy wejściu. Dzięki temu zamknięcie niezgodności typu „brak kontroli ważności szkoleń wykonawców” można udokumentować wyciągiem z systemu, a nie oświadczeniem. Takie zapisy dostarczają dowodu do audytu i wspierają spełnienie wymogu, ale nie zastępują przeglądu zarządczego.

Praktyka 4: przegląd kwartalny z zarządem

Raz na kwartał rejestr trafia na posiedzenie, na którym siedzi kierownik podmiotu lub jego pełnomocnik. Ustawa nakłada na kierownika nadzór nad systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji i planowanie środków finansowych, a protokół z takiego przeglądu jest dowodem tego nadzoru. Agenda mieści się w czterech punktach: nowe niezgodności, przeterminowane, zamknięte z dowodem, potrzebne środki.

Dobra praktyka to także statystyka trendu. Liczba niezgodności otwartych, zamkniętych w terminie i przeterminowanych w czasie pokazuje, czy system uczy się, czy tylko produkuje papier. Poza tym warto pamiętać o tle zewnętrznym: liczba incydentów rejestrowanych przez CERT Polska wzrosła z 3 739 w 2018 r. do 260 783 w 2025 r., więc presja na zakłady rośnie niezależnie od terminów ustawowych.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy każdą niezgodność trzeba zamknąć przed następnym audytem?

Cel to zamknięcie wszystkich albo udokumentowana decyzja o akceptacji ryzyka z uzasadnieniem i podpisem osoby uprawnionej. Pozostawienie niezgodności bez właściciela i terminu jest najgorszą opcją.

Kto powinien weryfikować dowód zamknięcia?

Osoba niezależna od właściciela niezgodności, na przykład pełnomocnik ds. bezpieczeństwa albo audytor wewnętrzny. Samo oświadczenie właściciela nie jest wystarczającym dowodem.

Jak często przeglądać rejestr?

Co kwartał na poziomie zarządu, a operacyjnie co miesiąc na poziomie właścicieli. Częstotliwość wynika z liczby niezgodności i ich krytyczności.

Źródła

Dowody zamknięcia z systemu, nie z pamięci

Pokażemy, jak zapisy zezwoleń, szkoleń i wejść mogą posłużyć jako dowód zamknięcia niezgodności. Umów rozmowę z InnerWeb.

Porozmawiajmy