Dlaczego spawanie jest źródłem pożarów
Spawanie, cięcie i szlifowanie wytwarzają strumień iskier i rozgrzanych cząstek metalu, które lecą na kilka metrów, a po upadku mogą tlić się długo. Jedna iskra wystarczy do zapalenia kurzu, oleju, papieru, tworzywa czy izolacji. Dodatkowo przewodzący ciepło metal przenosi temperaturę przez ściany i podłogi do miejsc, których spawacz nie widzi.
Z tego powodu dobra praktyka nie polega na ostrożnym spawaniu, tylko na zmianie warunków wokół spawania. Spawacz pracuje w otoczeniu, które zostało przygotowane tak, aby iskra nie miała gdzie się zapalić.
Praktyka 1: usuń materiały palne ze strefy
Pierwszym zabezpieczeniem jest usunięcie wszystkiego, co może się zapalić, ze strefy rażenia iskier. Zasięg zależy od wysokości pracy, ruchu powietrza i ukształtowania podłoża, więc zakład powinien go ocenić dla konkretnego miejsca, a nie przyjmować jednej liczby dla całej hali.
Do usunięcia lub zabezpieczenia należą palety, kartony, szmaty, ciecze, butle z gazami palnymi, folie, drewno i tworzywa. Czyszczenie obejmuje również kurz na konstrukcjach, w kanałach kablowych i na wentylacji, bo tam iskra tli się najdłużej.
Obserwacja po pracy z ogniem w InnerWeb (reguła produktu)
Praktyka 2: osłony i zabezpieczenie szczelin
Materiałów, których nie da się usunąć, nie zostawiamy odkrytych. Stosujemy osłony niepalne, na przykład koce spawalnicze, maty lub ekrany, ułożone tak, aby nie zsuwały się pod wpływem iskier i wibracji.
Szczeliny, przepusty kablowe, rury, otwory w podłodze i ścianach trzeba uszczelnić albo osłonić, bo iskra wpada przez nie do pomieszczenia obok lub poziom niżej. Dotyczy to również miejsc, w które spawacz nie ma wglądu: za ścianą działową, nad sufitem podwieszonym, pod podłogą techniczną.
Miejsca zagrożone wybuchem
W strefach, gdzie mogą występować pary, gazy lub pyły palne, prace pożarowe wymagają dodatkowych warunków: pomiaru stężenia przed rozpoczęciem i w trakcie oraz, w razie potrzeby, wyłączenia i odizolowania instalacji. Zakład powinien wpisać te wymagania do szablonu zezwolenia, żeby nie zależały od pamięci wykonawcy.
Praktyka 3: sprzęt gaśniczy dobrany do strefy
Sprzęt gaśniczy musi być dobrany do materiałów, które mogą się zapalić, i dostępny w zasięgu ręki dozorującego. Gaśnica stojąca na końcu hali nie spełnia tej roli. Sprawdzamy plombę, ważność przeglądu i sprawność przed rozpoczęciem pracy.
Przy pracach w miejscach z wyższym ryzykiem zakład może wymagać dodatkowego sprzętu, na przykład wody pod ręką lub podręcznego węża. Decyzja wynika z oceny zagrożenia pożarowego dla danego miejsca i powinna być odnotowana w zezwoleniu.
Praktyka 4: gotowość do gaszenia i dozór
Gotowość do gaszenia oznacza obecność osoby, której jedynym zadaniem jest obserwacja miejsca. Dozorujący zna lokalizację alarmu, numer wewnętrzny służb zakładu oraz sposób użycia sprzętu gaśniczego. Nie pomaga przy spawaniu i nie opuszcza stanowiska bez zmiennika.
Dozór trwa także po zakończeniu pracy. W InnerWeb dla prac z ogniem zaimplementowano obserwację w dwóch etapach, godzinnym i czterogodzinnym, a zamknięcie jest blokowane do upływu co najmniej trzech godzin. To reguła produktu, a nie wymóg prawny. Czas dozoru zakład powinien ustalić w instrukcji na podstawie oceny ryzyka. System zapisuje przebieg obserwacji, ale nie wykrywa pożaru i nie zastępuje strażnika.
Praktyka 5: dokumentuj każdy krok
Każda z czterech praktyk powinna mieć odzwierciedlenie w zezwoleniu na prace pożarowe jako zadanie z osobą odpowiedzialną i podpisem. Wtedy po zdarzeniu lub przy kontroli widać, że usunięto palne, założono osłony, sprawdzono sprzęt i wyznaczono dozór, a nie tylko, że ktoś podpisał kartkę.
Wykonawców zewnętrznych dopuszczamy do spawania po szkoleniu z zasad zakładu i weryfikacji uprawnień. Im więcej firm pracuje na terenie, tym ważniejsze jest, aby wszyscy znali ten sam zestaw reguł jeszcze przed przyjazdem.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Jak daleko lecą iskry przy spawaniu?
Zasięg zależy od wysokości, ruchu powietrza i rodzaju pracy, dlatego zakład ocenia go dla konkretnego miejsca. Iskry mogą też wpadać przez szczeliny do pomieszczeń obok.
Czy gaśnica przy spawaniu wystarczy?
Zależy od materiałów w strefie. Sprzęt musi być dobrany do ryzyka i w zasięgu ręki dozorującego. Przy wyższym ryzyku zakład może wymagać dodatkowych środków.
Czy system wykrywa pożar?
Nie. System nie wykrywa pożaru ani nie zastępuje strażnika. Wymusza zapis dozoru po pracy z ogniem i przechowuje jego przebieg jako dowód.
Źródła
Zobacz zezwolenie na prace pożarowe w praktyce
Umów krótkie demo na danych swojego zakładu. Pokażemy, jak odwzorować Twoją procedurę prac pożarowo niebezpiecznych bez zmiany instrukcji.
Porozmawiajmy