InnerWeb
Przejdź do treści

Ćwiczenia ewakuacyjne w zakładzie pracy: najczęstsze pytania

Kierownicy BHP, pełnomocnicy ds. ochrony przeciwpożarowej i dyrektorzy zakładów pytają nas o to samo: jak często ćwiczyć ewakuację, kto ma ją prowadzić, jaką dokumentację zachować i co z podwykonawcami. Poniżej zebrane odpowiedzi, z odesłaniem do przepisów ppoż. i ochrony ludności, bez wskazywania terminów spoza kart InnerWeb.

13 s
odświeżanie listy ewakuacyjnej
6 grup
podział osób na liście ewakuacyjnej

Częstotliwość i podstawy

Pytania w tej sekcji dotyczą tego, jak często ćwiczyć i na jakiej podstawie. Odpowiedzi mają charakter ogólny, bo dokładne wymogi zależą od rodzaju obiektu i jego instrukcji.

Jak często ćwiczyć ewakuację w zakładzie?

Odstępy między ćwiczeniami ewakuacji wynikają z przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz z instrukcji bezpieczeństwa pożarowego danego obiektu. Sprawdź je dla swojego budynku i strefy zagrożenia, bo różnią się dla obiektów produkcyjnych, magazynowych i obiektów ze strefą wybuchową. Niezależnie od przepisów ISO 22301 wymaga ćwiczeń w zaplanowanych odstępach i po istotnych zmianach, co w praktyce często skłania zakłady do ćwiczeń częstszych niż minimum.

Czy ewakuacja ćwiczona raz w roku wystarczy?

Samo w sobie ono sprawdza zbiórkę. Plan awaryjny obejmuje także dowodzenie, komunikację i odtworzenie, więc uzupełniaj je ćwiczeniami sztabowymi i testami powiadamiania. Roboczy układ rocznego harmonogramu opisujemy w poradniku o ćwiczeniach planów awaryjnych.

Czy przepisy o ochronie ludności zmieniają obowiązki zakładu?

Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej obowiązuje od 1 stycznia 2025 r., ale zakłady nie mają w niej jednego katalogu obowiązków. Zakres wynika z roli zakładu i jego procedur. Ocenę prawną wykonaj z prawnikiem lub inspektorem ochrony przeciwpożarowej.

Kto prowadzi i kto uczestniczy

Odpowiedzialność za organizację ćwiczenia ma pracodawca, a w praktyce przekazuje ją osobie odpowiedzialnej za ochronę przeciwpożarową, BHP lub ciągłość działania.

Kto powinien prowadzić ćwiczenie ewakuacji?

Prowadzącym jest zwykle specjalista ds. ochrony przeciwpożarowej lub BHP, wspierany przez ochronę i kierowników zmian. Prowadzący nie powinien jednocześnie oceniać własnej pracy, więc obserwatorów wyznacz spoza zespołu odpowiedzialnego za plan ewakuacji.

Czy w ćwiczeniu muszą wziąć udział podwykonawcy?

Tak, jeśli pracują na terenie. W zakładach z kilkunastoma firmami w utrzymaniu ruchu to wykonawcy często wydłużają zbiórkę i zwiększają grupę osób niepewnych. Dobra praktyka to zapisać udział w ćwiczeniu jako warunek wejścia na teren i przekazać koordynatorom listę ich pracowników w punkcie zbiórki.

Skąd dowódca akcji wie, kto jest na terenie?

Lista ewakuacyjna InnerWeb powstaje ze skanów QR na bramie i odświeża się co 13 sekund. Osoby są podzielone na sześć grup: goście, kurierzy, dostawcy, pracownicy zakładu, firmy zewnętrzne z zakładkami per firma oraz niepewne. Kompromisy rozstrzygają się na rzecz pokazania zbyt wielu osób, nie zbyt mało.

Przykładowa liczba uczestników wg rodzaju ćwiczenia

Przykładowa liczba uczestników wg rodzaju ćwiczeniaWykres poziomy: 10 uczestników ćwiczenia sztabowego, 40 w terenie, 1 400 w pełnoskalowym na zmianie dziennej.050010001500osóbSztaboweSztabowe: 10 osób10W terenieW terenie: 40 osób40Pełnoskalowe (zmiana dzienna)Pełnoskalowe (zmiana dzienna): 1400 osób1400
Źródło: Kalkulacja przykładowa: zakład ok. 2 000 pracowników, ok. 1 400 osób na zmianie dziennej

Dokumentacja i pomiary

Dokumentacja ćwiczenia jest głównym dowodem do audytu, że plan jest testowany i poprawiany.

Co powinien zawierać protokół ćwiczenia?

Cel i zakres, scenariusz, godziny alarmu i zbiórki, liczbę uczestników, zmierzone czasy, odchylenia od planu i zadania naprawcze z właścicielem i terminem. Dołącz wydruk listy osób z chwili alarmu, jeśli korzystasz z listy ewakuacyjnej, która drukuje się po jednej stronie na grupę.

Czy lista ewakuacyjna zastępuje apel w punkcie zbiórki?

Nie. Lista opiera się na skanach na bramie i nie zna położenia osoby w budynku. Wydruk pomaga rozdać koordynatorom osoby do odliczenia, ale nie zastępuje procedury ewakuacji zakładu ani weryfikacji w punkcie zbiórki.

Jak długo przechowywać dokumentację ćwiczeń?

Okres wynika z instrukcji zakładu i wymogów audytowych, w tym systemu zarządzania ciągłością. Praktyka to przechowywanie protokołów co najmniej do zamknięcia kolejnego cyklu audytowego, aby móc pokazać trend wskaźników.

Koszt i przygotowanie

Koszt ćwiczenia ewakuacji to głównie czas uczestników: dla zmiany dziennej liczącej ok. 1 400 osób i zbiórki trwającej 25 minut jest to w kalkulacji przykładowej ok. 583 roboczogodzin, czyli rzędu 64 tys. zł przy stawce 110 zł za godzinę. Dlatego ćwiczenie pełnoskalowe planuje się raz w roku i poprzedza ćwiczeniami sztabowymi, które usuwają oczywiste błędy.

Przed pierwszym pomiarem zbiórki sprawdź trzy rzeczy: aktualność tras i punktów zbiórki w instrukcji, listę koordynatorów firm zewnętrznych oraz to, kto zatwierdza przerwanie ćwiczenia. Dopiero wtedy wynik czasu mówi coś o zakładzie, a nie o przygotowaniu ćwiczenia.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy wszystkie ćwiczenia trzeba zapowiadać załodze?

Nie. Sztab zna okno czasowe, a załoga często nie zna dokładnej godziny. Zasady bezpieczeństwa i hasło przerwania ustala prowadzący z kierownictwem.

Co zrobić z osobami niepewnymi na liście?

Przypisz grupę niepewne do konkretnej osoby w zespole koordynatorów i wyjaśniaj ją w pierwszej kolejności po zbiórce.

Czy FAQ gwarantuje zgodność z przepisami?

Nie. Odpowiedzi są ogólne i wspierają spełnienie wymogu; dla obiektu konkretnego zakładu sprawdź instrukcję bezpieczeństwa pożarowego i wymagania właściwych organów.

Źródła

Masz pytania o ćwiczenia?

Napisz lub umów rozmowę: pomożemy dobrać zakres ćwiczeń i pomiarów do Twojego zakładu.

Porozmawiajmy