Podstawy: zdarzenie, incydent, incydent poważny
Pytania na tym poziomie dotyczą pojęć, które w zakładach bywają mylone.
Jaka jest różnica między zdarzeniem a incydentem?
Zdarzenie to każde odnotowane wydarzenie odbiegające od normy: wypadek, near miss, alarm ochrony, awaria, wykrycie podejrzanej aktywności. Incydent w rozumieniu przepisów o cyberbezpieczeństwie to zdarzenie wpływające na bezpieczeństwo informacji lub ciągłość usługi. Incydent poważny to ten, który spełnia ustawowe przesłanki wagi i podlega zgłoszeniu do CSIRT. W praktyce zakład rejestruje zdarzenia szeroko, a ocenę, czy to incydent poważny, wykonuje w ustalonym czasie wyznaczona osoba.
Czy każde zdarzenie trzeba zgłaszać do CSIRT?
Nie. Zgłoszeniu podlegają incydenty poważne. Pozostałe zdarzenia pozostają w rejestrze wewnętrznym i służą analizie trendów. Do CSIRT NASK w 2025 r. trafiło 27 incydentów poważnych według ustawy o KSC: 14 z bankowości, 8 z ochrony zdrowia i 5 z transportu, przy czym spadek o 53% rok do roku wiązał się z przeniesieniem raportowania sektora finansowego na DORA.
Terminy i zgłoszenia
Terminy wynikają z ustawy z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), obowiązującej od 3 kwietnia 2026 r.
Kiedy trzeba zgłosić incydent poważny?
Wczesne ostrzeżenie niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia. Zgłoszenie incydentu poważnego niezwłocznie, nie później niż w ciągu 72 godzin od wykrycia. Sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Zgłoszenia składa się przez system S46 do właściwego CSIRT. Szczegóły trybu dla poszczególnych kategorii podmiotów wynikają z komunikatów Ministra Cyfryzacji.
Kto w zakładzie zgłasza incydent?
Zgłoszenie wewnętrzne może złożyć każdy pracownik lub wykonawca. Zgłoszenie do CSIRT składa osoba kontaktowa. Ustawa wymaga wyznaczenia co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, więc zastępstwo jest wbudowane. Decyzję, że zdarzenie jest incydentem poważnym, podejmuje CISO lub pełnomocnik po konsultacji z dyrektorem.
Kiedy eskalować do dyrektora zakładu?
Gdy spełnione jest jedno z jawnych kryteriów: zagrożenie życia, zatrzymanie instalacji bez wyjaśnienia, niewyjaśniona zmiana w systemie sterowania, wejście osoby nieuprawnionej do strefy krytycznej, podejrzenie ransomware. Kryteria powinny być spisane z góry, żeby decyzja nie zależała od odwagi dyżurnego.
Incydenty zarejestrowane przez CERT Polska
Zapisy, dowody i kary
Ta część dotyczy tego, co zostaje po zdarzeniu.
Ile przechowywać zapisy o zdarzeniach?
Jednego okresu nie wskazuje ustawa o KSC. Okresy wynikają z różnych przepisów: BHP, ochrony danych, umów z ubezpieczycielem. Zakład ustala je w polityce. Praktyczna zasada: zapisy z okresu przejściowego powinny dotrwać co najmniej do pierwszego audytu podmiotu kluczowego, przypadającego na 3 kwietnia 2028 r.
Jakie kary grożą za brak procedury?
Podmiot kluczowy: do 10 000 000 EUR lub 2% przychodów z poprzedniego roku obrotowego, nie mniej niż 20 000 zł. Podmiot ważny: do 7 000 000 EUR lub 1,4% przychodów. Większość kar można nakładać od 3 kwietnia 2028 r. Wyjątkiem są najpoważniejsze naruszenia. Kierownik podmiotu odpowiada także osobiście na zasadach opisanych w ustawie.
Jak skala zagrożeń w 2025 r. wpływa na procedurę?
CERT Polska przyjął w 2025 r. 658 320 zgłoszeń, w tym 3 438 incydentów ze szkodliwym oprogramowaniem, z czego 179 to ransomware. W sektorach: administracja publiczna 2 801 incydentów, ochrona zdrowia 724, transport 140, wodociągi 95, produkcja 93, energetyka 52. Dla zakładu przemysłowego wniosek jest praktyczny: scenariusz ransomware i scenariusz utraty kontroli nad sterowaniem powinny być w ćwiczeniach.
Narzędzia i dowody do audytu
Czy system do zgłaszania zdarzeń wystarczy do spełnienia wymogów? Nie, ale wspiera ich spełnienie i dostarcza dowodu do audytu. Platforma InnerWeb pozwala zgłosić zagrożenie lub zdarzenie potencjalnie wypadkowe ze zdjęciami, powiadamia e-mailem i SMS z rejestrem wysyłek, prowadzi listę osób na terenie ze skanów bramy i zapisuje ślad zmian. Nie zastępuje monitoringu sieci OT ani decyzji CISO.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy near miss trzeba rejestrować?
Tak, w tym samym rejestrze z niską wagą. To tani sygnał o zagrożeniach, zanim dojdzie do wypadku.
Czy wykonawca zewnętrzny może zgłosić zdarzenie?
Powinien i musi mieć do tego prosty kanał. Zgłoszenie wykonawcy trafia do tego samego zespołu, co zgłoszenie pracownika.
Czy lista ewakuacyjna jest częścią reagowania?
Tak. Lista osób na terenie ze skanów bramy pokazuje, kto jest w zakładzie w chwili zdarzenia, i zawiera osoby niepewne, jeśli nie odbiły wyjścia.
Czy ćwiczenia są obowiązkowe?
Ustawa wymaga procedur i szkoleń. Ćwiczenie stołowe dwa razy w roku jest dobrą praktyką, bo mierzy czasy i weryfikuje zastępstwa.
Źródła
Masz własne pytanie o zdarzenia w zakładzie?
Porozmawiajmy o Twoim scenariuszu. Pokażemy zgłoszenia, powiadomienia i listę osób na terenie. Umów rozmowę lub demo.
Porozmawiajmy