Sytuacja: obiekty, w których nie ma nieba
Dużemu zarządcy infrastruktury miejskiej brakowało jednej informacji: gdzie dokładnie w setkach podziemnych i półpodziemnych przestrzeni znajduje się człowiek lub urządzenie. Sygnał satelitarny kończy się na progu pierwszej kondygnacji pod ziemią, a sieć komórkowa bywa tam niestabilna albo jej nie ma wcale. Obiektów było 95, o łącznej powierzchni 120 000 m2.
Podobny problem ma zakład przemysłowy z tunelami kablowymi, estakadami rurociągów w kanałach, schronami, piwnicami hal i chłodniami. Pracownik schodzi tam w pojedynkę, często z łącznością ograniczoną do krótkofalówki, a w razie zdarzenia dyspozytor zna co najwyżej nazwę obiektu.
Rozwiązanie: gęsta siatka nadajników i uśrednianie
Zastosowano 11 000 nadajników BLE rozmieszczonych w obiektach. Urządzenie użytkownika odbiera sygnały kilku nadajników naraz, razem z siłą każdego z nich, i na tej podstawie wyznacza pozycję. Pozycja jest uśredniana z wielu źródeł. Nie obowiązuje zasada, że wygrywa najsilniejszy nadajnik, bo przy odbiciach od ścian tunelu najsilniejszy sygnał często pochodzi z miejsca innego niż najbliższe, jak pokazał jeden z projektów dla zakładu petrochemicznego.
Wynik w tym projekcie to dokładność poniżej 1,5 m. Trzeba zaznaczyć, że to wartość z projektu miejskiego z bardzo gęstą siatką nadajników i nie przenosi się automatycznie na każdy zakład. O dokładności decyduje gęstość nadajników, geometria przestrzeni i materiał ścian, dlatego każdą instalację potwierdza się pomiarem na trasach testowych.
Co daje gęstość
Podzielenie 120 000 m2 przez 11 000 nadajników daje średnio 10,9 m2 powierzchni na jeden nadajnik, a 11 000 nadajników na 95 obiektów to średnio około 116 nadajników na obiekt. Dla porównania zalecana gęstość w budynku, wystarczająca do rozpoznania kondygnacji i skrzydła, to 1 nadajnik na 100–200 m2, zgodnie z doświadczeniami z jednego z projektów dla zakładu petrochemicznego. Różnica wynosi rząd wielkości, i to ona tłumaczy różnicę między dokładnością rzędu metra a dokładnością rzędu kilkunastu metrów.
Dlaczego nie GPS i nie sieć komórkowa
Lokalizacja z nadajników BLE nie korzysta z GPS. Urządzenie przesyła słyszane nadajniki i siłę sygnału, a w miejscach bez zasięgu komórkowego dane mogą trafiać do systemu inną drogą, na przykład przez radio LoRa i odbiorniki mesh, jak w instalacjach obiektów zamkniętych. Wybór toru transmisji ustala się po audycie terenu.
Powierzchnia przypadająca na jeden nadajnik
Analogia do podziemi zakładu
Kalkulacja przykładowa dla tunelu kablowego o długości 800 m. Jeśli celem jest tylko wiedza, że ktoś jest w tunelu i w której jego połowie, wystarczy rozstaw co 100 m: 8 nadajników. Jeśli celem jest wskazanie miejsca z dokładnością rzędu kilku metrów, rozstaw schodzi do 10 m, czyli 80 nadajników. Przy 5–8 minutach montażu jednej radiolatarni, jak w ofercie dla jednostki penitencjarnej, osobodzień wystarcza na kilkadziesiąt sztuk, a więc gęstszy wariant to kwestia jednego dnia pracy dwóch osób, nie projektu na kwartał.
Takie obliczenie warto zrobić dla każdego podziemnego odcinka osobno, bo koszt rośnie liniowo z liczbą nadajników, a użyteczność rośnie wolniej. Dla większości tuneli sensowny kompromis to rozstaw 20–30 m i podwojenie gęstości przy wejściach, skrzyżowaniach i miejscach pracy z zezwoleniem.
Efekt i wnioski dla zakładu
Projekt miejski dowodzi trzech rzeczy, które da się przenieść do zakładu przemysłowego. Po pierwsze, lokalizacja bez GPS działa w skali setek obiektów, a nie tylko w pilotażu jednej hali. Po drugie, dokładność jest funkcją gęstości, więc można ją świadomie kupić albo świadomie ograniczyć. Po trzecie, całość jest oparta na nadajnikach, które nie wymagają okablowania, co skraca montaż w miejscach trudno dostępnych.
InnerWeb ma za sobą 20 wdrożeń i pilotaży, a zainstalowanych radiolatarni jest 16 000. W praktyce zakładowej liczy się jednak nie tylko skala, ale też to, czy pozycja z podziemia trafia na ten sam plan zakładu, na którym dyspozytor widzi hale i drogi. Tak powinien wyglądać odbiór każdej instalacji.
- Podziemia wymagają gęstszej siatki nadajników niż hale nadziemne.
- Dokładność poniżej 1,5 m dotyczy projektu miejskiego i wymaga potwierdzenia w każdym obiekcie.
- Tor transmisji danych z podziemi ustala się po audycie terenu.
- Pozycja z podziemi powinna trafiać na ten sam plan co pozycje nad ziemią.
Nadajniki w tunelu 800 m zależnie od rozstawu
Jak to przełożyć na własny zakład
Zacznij od inwentaryzacji przestrzeni bez GPS: tunele, kanały, piwnice, chłodnie, zbiorniki wejściowe. Dla każdej wpisz długość lub powierzchnię, liczbę osób pracujących tam w pojedynkę i dotychczasowy sposób łączności. Następnie wybierz dla każdej przestrzeni poziom dokładności: kondygnacja i skrzydło, strefa 20–30 m albo punkt pracy.
Na koniec zaplanuj odbiór pomiarem. Wyznacz trasy testowe w najtrudniejszych miejscach, zmierz odchyłkę i porównaj z założeniem. Dopiero taki protokół jest dowodem do audytu, że lokalizacja w podziemiach działa tak, jak opisano w specyfikacji.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy dokładność poniżej 1,5 m da się uzyskać w każdym zakładzie?
Nie ma takiej gwarancji. Wartość pochodzi z projektu miejskiego o bardzo gęstej siatce nadajników. W zakładzie dokładność zależy od gęstości, materiałów i geometrii, dlatego potwierdza się ją pomiarem po montażu.
Czy lokalizacja w tunelu wymaga zasilania z sieci?
Radiolatarnie pracują na bateriach przemysłowych przez kilka lat, a montuje się je opaskami lub klejem bez kabli. Zasilanie 230 V potrzebne jest tylko dla anten odbiorczych w niektórych wariantach.
Jak dane z podziemi trafiają do dyspozytora?
Drogę transmisji dobiera się po audycie: sieć komórkowa, Wi-Fi albo radio LoRa z odbiornikami mesh. Pozycja trafia na ten sam plan zakładu co lokalizacja nad ziemią.
Źródła
Policzmy nadajniki dla Twoich podziemi
Przygotujemy kalkulację gęstości dla tuneli, kanałów i piwnic zakładu oraz plan pomiaru odchyłki. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy