Co dokładnie trzeba wdrożyć do 3 kwietnia 2027 r.
Ustawa w brzmieniu z Dz.U. 2026 poz. 252 wymienia składniki systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji: politykę szacowania ryzyka, analizę zasobów, bezpieczeństwo łańcucha dostaw ICT, ciągły monitoring, identyfikację cyberzagrożeń, przeszkolenie pracowników i procedury reagowania na incydenty. Do tego dochodzi wyznaczenie co najmniej dwóch osób kontaktowych oraz zgłaszanie incydentów przez system S46.
Termin 3 kwietnia 2027 r. dotyczy obowiązków z rozdziału 3 ustawy dla podmiotów, które spełniały przesłanki w dniu wejścia ustawy w życie. Pierwszy audyt podmiotu kluczowego przypada na 3 kwietnia 2028 r., więc rok między terminami jest czasem na dojrzewanie systemu i zbieranie dowodów, a nie na odkładanie wdrożenia.
Plan przykładowy na 21 tygodni
Poniższy plan jest kalkulacją przykładową dla zakładu średniej wielkości, który zaczyna na początku listopada 2026 r. Założenia: zespół wdrożeniowy 4–6 osób z IT, OT, BHP i prawnego, dostępny audyt otwarcia, brak istniejącej dokumentacji SZBI. Sumę tygodni wyznacza kalendarz: od 3 listopada 2026 r. do 3 kwietnia 2027 r. jest ok. 21 tygodni, a rezerwa na zdarzenia losowe nie jest w tym planie ujęta.
- Etap 1, 4 tygodnie: inwentaryzacja zasobów IT i OT, właściciele systemów, granice stref sieci, lista firm zewnętrznych z dostępem.
- Etap 2, 6 tygodni: analiza ryzyka według polityki szacowania ryzyka, w tym scenariusze zatrzymania produkcji i bezpieczeństwa procesowego.
- Etap 3, 5 tygodni: polityki, procedury, plan ciągłości i procedura incydentowa z zasadą zgłoszeń 24 h, 72 h i miesiąc.
- Etap 4, 4 tygodnie: szkolenia pracowników i firm zewnętrznych, test procedury incydentowej, wyznaczenie dwóch osób kontaktowych.
- Etap 5, 2 tygodnie: przegląd zarządu, akceptacja ryzyk rezydualnych, plan doskonalenia i przygotowanie do audytu.
Plan przykładowy wdrożenia SZBI: tygodnie na etap
Pułapka 1: SZBI zbudowany tylko dla IT
Najczęstszy błąd w zakładach przemysłowych to ograniczenie zakresu do sieci biurowej. Ustawa nie wyłącza systemów sterowania: ryzyka dla ciągłości procesu i bezpieczeństwa ludzi wynikają głównie z OT. Zakres musi obejmować systemy sterowania, urządzenia polowe, zdalny dostęp serwisowy i interfejsy między IT a OT. Analiza ryzyka powinna mieć wspólny rejestr dla obu środowisk, a właścicielami zasobów OT mają być osoby odpowiedzialne za proces, nie tylko administratorzy sieci.
Pułapka 2: dostęp firm zewnętrznych poza SZBI
Bezpieczeństwo łańcucha dostaw ICT to składnik SZBI, ale w zakładzie dotyczy także ludzi: wykonawców remontów, serwisantów, dostawców. Brakuje zwykle jednego obrazu, kto wszedł na teren, jakie ma uprawnienia, kto go przeszkolił i kto zatwierdził zezwolenie. System, który zapisuje zaproszenia, wyniki szkoleń, kwalifikacje i zezwolenia z autorem oraz czasem zmian, wspiera spełnienie wymogu w tym obszarze i dostarcza dowodu do audytu.
Wymagania na rynku są już opisywane konkretnie. W rozpoznaniu rynku (RFI) spółki energetycznej na cyfrowy system poleceń na prace pytano o 13 punktów, w tym o mechanizmy bezpieczeństwa (SSO, MFA, role, szyfrowanie, log operacji, integracja z SOC), integracje, pracę on-premise bez połączenia z producentem i skalowanie na wiele zakładów. Odpowiedź miała mieścić się w 5–10 stronach.
Pułapka 3: integracje i uwierzytelnianie uznane za gotowe
Z tego samego rozpoznania rynku płyną dwie lekcje dotyczące szczegółów. Po pierwsze, jednolite logowanie z katalogiem klienta (Entra, AD, SAML) trzeba jawnie określić jako element wersji produkcyjnej, jeżeli nie jest gotową integracją. Po drugie, integracja z systemem utrzymania ruchu (EAM/CMMS) ma charakter szkicu: przepływ polega na tworzeniu szkicu polecenia przez API ze zlecenia remontowego i zamknięciu go zwrotnie, a zakres ustala się z IT klienta.
W SZBI takie szczegóły trafiają do rejestru ryzyk i planu działań. Zasada brzmi: nie wpisujemy do dokumentacji możliwości, których jeszcze nie ma, i opisujemy uczciwie ograniczenia. Audytor oceni zgodność dokumentacji ze stanem faktycznym, a nie liczbę akapitów.
Pułapka 4: budowa dokumentacji bez dowodów działania
Dokument bez śladu działania jest słabym dowodem. Polityka szacowania ryzyka powinna mieć wypełnione rejestry, procedura incydentowa protokół z ćwiczenia, szkolenie listę i wynik testu. W zakładach, które wdrażają zezwolenia na prace i szkolenia w systemie, te dowody powstają jako efekt uboczny codziennej pracy: ślad audytowy zmian (autor i czas), imienny rejestr zaproszeń i wyniki testów. To oszczędza czas na ostatnim etapie przeglądu zarządu.
Warto zadbać o niezawodność dowodów w trudnych warunkach. Instalacja InnerWeb może działać w sieci, w której host nie ma ruchu wychodzącego: alarmowe webhooki zapisują się trwale w kolejce i są odbierane przez zewnętrzny poller po kanale przychodzącym. Taki sposób pracy pasuje do stref sieci OT, w których ruch wychodzący jest zablokowany.
Warunki i kolejność wdrożenia
Kolejność ma znaczenie. Najpierw inwentaryzacja, bo bez niej analiza ryzyka jest szacowaniem na oko. Potem ryzyka, bo od nich zależą środki. Dopiero potem polityki i narzędzia, szkolenia i testy. Zarząd zatwierdza dokumenty na końcu, ale nadzór zaczyna w pierwszym tygodniu, gdy ustala właściciela i budżet.
Na etapie pilotażu zakres technologiczny warto wydzielić. Wdrożenie systemu zezwoleń i szkoleń zaczyna się od jednego obiektu lub jednej grupy firm, z uruchomieniem w ciągu kilku tygodni, a kolejne lokalizacje dołącza się wedle gotowego wzorca. W rozpoznaniu rynku wskazano 4–6 tygodni od warsztatu do startu kolejnego obiektu (szacunek w dokumencie).
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy SZBI trzeba certyfikować?
Karty źródłowe nie wskazują obowiązku certyfikacji SZBI. Obowiązkowy jest audyt cyberbezpieczeństwa podmiotu kluczowego, pierwszy do 3 kwietnia 2028 r., a potem nie rzadziej niż raz na 3 lata.
Czy ten sam system może wspierać SZBI i zezwolenia na prace?
System zezwoleń i szkoleń dostarcza dowodów w obszarze łańcucha dostaw i przeszkolenia, ale nie zastępuje SZBI. Wspiera spełnienie wymogu, a ocena ryzyka i polityki pozostają po stronie zakładu.
Czy instalacja może działać bez połączenia z producentem?
Tak, instancję można uruchomić na serwerze klienta (on-premise) w kontenerach Docker, a przy zablokowanym ruchu wychodzącym webhooki alarmowe zapisują się w trwałej kolejce.
Źródła
Zamknij lukę w łańcuchu dostaw
Pokażemy, jak zapisy zaproszeń, szkoleń, uprawnień i zezwoleń zasilają dowody do audytu SZBI. Zapraszamy do rozmowy lub demonstracji.
Porozmawiajmy