InnerWeb
Przejdź do treści

Ocena ryzyka firm zewnętrznych w zakładzie chemicznym

Zakład chemiczny, podmiot kluczowy NIS2, współpracuje w utrzymaniu ruchu z ok. 20 firmami zewnętrznymi i co miesiąc dopuszcza do pracy kilkadziesiąt osób spoza załogi. Przypadek pokazuje, jak ocena ryzyka wykonawców przestała być papierem w segregatorze, a stała się ścieżką: szkolenie przed przyjazdem, zezwolenie z ryzykami, kontrola w terenie.

6 tyg.
czas do uruchomienia
ok. 20
firm zewnętrznych w utrzymaniu ruchu

Sytuacja wyjściowa

Zakład prowadzi rafinację i petrochemię w ramach grupy międzynarodowej. Utrzymanie ruchu opiera się na ok. 20 firmach zewnętrznych, które wykonują prace pożarowo niebezpieczne, na wysokości i w zbiornikach. Po stronie zakładu z systemu ma korzystać do 10 użytkowników, a wykonawcy są rozproszeni i zmieniają się z tygodnia na tydzień.

Zezwolenia na prace żyły w segregatorach. Nie było aktualnego obrazu otwartych prac, a ważność uprawnień (SEP, UDT, praca na wysokości) pilnowano ręcznie. Na papierze nic nie wymuszało kolejności zabezpieczeń, pomiarów i podpisów.

Problem: ocena ryzyka kończyła się na bramie

Art. 226 Kodeksu pracy wymaga, aby pracownik znał ryzyko związane ze swoją pracą, a art. 208 dodaje obowiązek współpracy pracodawców działających w tym samym miejscu. W zakładzie ocena ryzyka istniała dla własnych stanowisk, natomiast dla ekip zewnętrznych sprowadzała się do instruktażu przy wejściu.

Szkolenie wstępne odbywało się przy bramie i opóźniało start prac. Trudno było też potwierdzić, że szkolenie przeszła każda osoba z ekipy, a nie tylko brygadzista. Informacja o ryzykach w konkretnym miejscu, na przykład w sąsiedztwie czynnej instalacji, docierała do wykonawcy zbyt późno lub wcale.

Czas szkolenia wejściowego na bramie w miesiącu

Czas szkolenia wejściowego na bramie w miesiącuWykres przed i po: 50 godzin szkolenia na bramie miesięcznie spada do zera po przeniesieniu szkolenia przed przyjazd01020304050godz.Szkolenie przy wejściu (Godziny na bramie): 50 godz.50 godz.Szkolenie przed przyjazdem (Godziny na bramie): 0 godz.0 godz.Godziny na bramieSzkolenie przy wejściu (Opóźnienie startu prac): 50 godz.50 godz.Szkolenie przed przyjazdem (Opóźnienie startu prac): 0 godz.0 godz.Opóźnienie startu prac
  • Szkolenie przy wejściu
  • Szkolenie przed przyjazdem
Źródło: Kalkulacja przykładowa: 100 osób miesięcznie, 30 min szkolenia na osobę

Rozwiązanie: jedna ścieżka od szkolenia do kontroli

Zakład wdrożył ścieżkę, w której każde ogniwo zasila następne. Najpierw imienne zaproszenie z kodem QR wysyłane e-mailem lub SMS-em. Potem szkolenie online z testem o losowych pytaniach i oświadczeniem w dwóch wersjach językowych. Dalej kartoteka firm i uprawnień z terminami ważności i przypomnieniami: system nie dopuszcza osoby bez aktualnego szkolenia.

Cyfrowe zezwolenie powstaje w kilkanaście sekund, przechodzi akceptacje i drukuje się jako PDF według dwóch wzorów zakładu. Typy prac szczególnie niebezpiecznych mają własne listy zabezpieczeń, a matryce dopuszczeń pilnują, kto może wystawić i zaakceptować zezwolenie.

Ryzyka są częścią zezwolenia. Katalog ryzyk i środków ochronnych jest przypisany do lokalizacji na każdym poziomie hierarchii zakładu oraz do typu pracy niebezpiecznej, więc wykonawca widzi ryzyka i wymagane środki ochronne przed rozpoczęciem pracy. Na wydruku trafiają do pięciu sekcji bez powtórzeń.

Kontrola w terenie

Skan kodu QR osoby pokazuje w terenie szkolenie, uprawnienia i zezwolenie na dziś. Kontrolujący nie szuka papieru, tylko sprawdza stan. Oferta świadomie nie obejmowała lokalizacji osób: bez nadajników, opasek i śledzenia pozycji. Zakład może ją dołożyć później na tej samej instancji.

Efekt w liczbach

Wdrożenie zamknięto w jednej cenie: serwer z kontami dla 50 osób, moduł szkoleniowy w dwóch językach, zezwolenia z pracami szczególnie niebezpiecznymi, kontrola QR oraz miejsca pracy i kartoteka firm. Czas do uruchomienia wyniósł 6 tygodni, a po stronie klienta nie była potrzebna żadna dodatkowa infrastruktura. Pracownicy firm zewnętrznych nie są liczeni jako użytkownicy licencji, niezależnie od liczby przeszkolonych.

Poniższa kalkulacja przykładowa pokazuje zysk czasu na bramie. Założenia: 20 firm, średnio 5 osób wchodzących w miesiącu z każdej, czyli 100 osób; szkolenie przy wejściu 30 minut na osobę.

  • Przy bramie: 100 osób × 30 min = 50 godzin miesięcznie opóźnionego startu prac
  • Przed przyjazdem: szkolenie zdalne, na bramie zostaje kontrola QR trwająca kilka sekund
  • Szkolenie okresowe: termin ważności ustawia zakład (np. 12 miesięcy), po upływie osoba dostaje zaproszenie do ponownego szkolenia

Wnioski dla zakładów z wykonawcami

Po pierwsze, ocena ryzyka wykonawców zaczyna się przed ich przyjazdem. Po drugie, ryzyka powinny być przypisane do miejsca i typu pracy, a nie opisane ogólnie w instrukcji. Po trzecie, kolejność kroków przy pracach pożarowych i w przestrzeniach zamkniętych warto wymusić w systemie zamiast polegać na dyscyplinie.

Pełna ścieżka szkolenie, uprawnienia, zezwolenie, kontrola jest materiałem dowodowym dla PIP, audytu korporacyjnego i ubezpieczyciela. System dostarcza dowodu do audytu, ale nie zwalnia z obowiązków pracodawcy. Wyceny wdrożeń tego typu mieszczą się zwykle w widełkach rzędu 10–20 tys. zł netto (orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna).

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy pracownicy firm zewnętrznych liczą się jako użytkownicy licencji?

W opisanym przypadku nie. Licencja obejmuje osoby działające w systemie po stronie zakładu oraz koordynatorów firm, którzy awizują pracowników i składają wnioski.

Czy system pilnuje ważności szkoleń i uprawnień?

Kartoteka firm i uprawnień ma terminy ważności i przypomnienia, a system nie dopuszcza osoby bez aktualnego szkolenia. Termin ważności ustawia zakład.

Czy rozwiązanie obejmuje lokalizację osób na terenie zakładu?

W tym przypadku nie. Zakres świadomie pominął nadajniki i śledzenie pozycji, a lokalizację można dołożyć później na tej samej instancji.

Źródła

Ocena ryzyka wykonawców przed bramą

Pokażemy ścieżkę szkolenie, zezwolenie, kontrola na przykładzie zbliżonym do Twojego zakładu.

Porozmawiajmy