InnerWeb
Przejdź do treści

OPZ na lokalizację pracowników w strefach Ex: zakład petrochemiczny

Zakład petrochemiczny z terenem rzędu 531 ha zapytał dostawców, jak ustalić pozycję pracownika w strefie zagrożonej wybuchem, gdy GPS na instalacji nie działa, i to bez wymiany telefonów Ex oraz detektorów gazu, które zakład już ma. Odpowiedź wymagała certyfikatów, opisu algorytmu pozycjonowania i jasnych granic integracji. Poniżej wymogi, które warto wpisać do własnego OPZ na lokalizację osób.

531 ha
teren monitorowany w przypadku
ok. 100 m
rozstaw nadajników na drogach
106
nadajników w fragmencie poglądowym
18
modułów w jednym pulpicie

Sytuacja: zakład, który nie wie, gdzie są ludzie

Zakład petrochemiczny w rafinerii, podmiot kluczowy w rozumieniu NIS2, obsługuje teren rzędu 531 ha. Dział bezpieczeństwa operacyjnego produkcji ma problem: zasięg GPS na instalacji jest ograniczony, więc operator nie wie, gdzie jest pracownik ani gdzie jest zagrożenie. W razie alarmu pytanie, kto jest w której strefie, wymaga telefonów i kontroli na punktach zbiórki.

Pracownicy używają telefonów Ex (Android 9 lub 11, BLE 4.2) oraz detektorów gazu z Bluetooth. Zakład nie chce tego sprzętu wymieniać. Zapytanie do dostawców dotyczyło więc nakładki: jak dołożyć lokalizację do tego, co już działa.

Pytania zakładu do dostawców

Zapytanie zawierało pięć pytań, które dobrze nadają się do przeniesienia do OPZ.

  • Jak ustalić pozycję osoby w strefie Ex, gdy GPS nie działa?
  • Czy dostawca użyje telefonów Ex i detektorów zakładu, czy trzeba dokupić sprzęt?
  • Jakie certyfikaty mają nadajniki i do jakich stref są dopuszczone?
  • Czy lista osób na terenie nadaje się do ewakuacji?
  • Czy system integruje się z systemami zezwoleń, uprawnień i szkoleń zakładu?

Odchyłka pozycji w symulacji (nadajniki co 100 m)

Odchyłka pozycji w symulacji (nadajniki co 100 m)Słupki: średnia odchyłka pozycji w symulacji ok. 15 m, maksymalna ok. 39 m.010203040mŚrednia: 15 m15 mŚredniaMaksymalna: 39 m39 mMaksymalna
Źródło: szacunek z symulacji w dokumencie poglądowym, do weryfikacji w pilotażu

Jak działa pozycjonowanie bez GPS

Na instalacji montuje się nadajniki BLE (iBeacon) w wykonaniu ATEX. Telefon Ex pracownika odbiera sygnały kilku nadajników naraz razem z siłą każdego z nich i wysyła je przez sieć komórkową lub Wi-Fi co kilka sekund. Pozycja jest uśredniana na mapie, a nie wyznaczana metodą najsilniejszy wygrywa, dzięki czemu pojedynczy zakłócony sygnał nie przestawia osoby na inną drogę.

Rozstaw nadajników na drogach zakładowych to ok. 100 m, bo drogi obsługują ruch pojazdów. Wewnątrz budynków jest gęściej: jeden nadajnik na 100–200 m2, co pozwala rozpoznać kondygnację. Nadajniki montuje się na słupach i konstrukcjach opaskami lub klejem, bez kabli i zasilania z sieci. Radiolatarnie pracują na bateriach przemysłowych przez kilka lat, w temperaturze od -40 do 60 °C.

W fragmencie poglądowym kompleksu o obrysie ok. 5,4 × 3,2 km rozmieszczono 106 nadajników co ok. 100 m wzdłuż dróg. Symulacja dała średnią odchyłkę pozycji ok. 15 m i maksymalną ok. 39 m. To szacunki z dokumentu poglądowego, a nie pomiar na instalacji, więc wynik trzeba zweryfikować podczas pilotażu na terenie zakładu.

Certyfikaty, sprzęt i granice integracji

Nadajniki mają wykonanie ATEX dla stref 2 i 22. Pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby konkretnej instalacji, bez obietnicy terminu. Takie rozróżnienie warto uczciwie zapisać w OPZ, bo od niego zależy, które fragmenty zakładu mogą być objęte w pierwszym etapie.

Działanie aplikacji na konkretnym modelu telefonu Ex wymaga potwierdzenia na urządzeniu zakładu. Integracja odczytów gazu z detektorów zależy od protokołu producenta detektora i jest tematem spotkania, nie standardem. Trasa ewakuacyjna i punkt zbiórki nie są funkcją systemu: system pokazuje listę osób i ich ostatnią pozycję.

Jeśli zakład ma własny system zezwoleń, uprawnień i szkoleń, lokalizacja może działać jako niezależna nakładka. Integracje robi się dopiero wtedy, gdy pojawi się taka potrzeba. Miejsce pracy systemu wybiera zakład (serwer zakładu lub chmura), a dane zostają u klienta.

Co system robi dla bezpieczeństwa osób

Lokalizacja jest podstawą kilku funkcji bezpieczeństwa. Telefon wykrywa SOS, bezruch i upadek, a zgłoszenie trafia do dyspozytora wraz z ostatnią znaną lokalizacją. Przy pracy w pojedynkę w strefie zagrożonej wybuchem to ważna warstwa, bo pracownik nieprzytomny nie wywoła pomocy sam.

Lista ewakuacyjna pokazuje, kto jest w strefie, i odświeża się co kilkanaście sekund. Można ją wydrukować dla dowódcy akcji. Dla zespołu ratowniczego to różnica między szukaniem ludzi a wiedzą, od której strefy zacząć. Opisane funkcje wspierają spełnienie wymogów bezpieczeństwa i dostarczają dowodu do audytu, ale nie zastępują procedur zakładu.

Wymogi do wpisania do OPZ

Z przypadku wynika kilka zapisów, które warto uwzględnić w opisie przedmiotu zamówienia na lokalizację osób w strefach Ex.

  • Dowód działania bez GPS na terenie zakładu, w pilotażu na wybranej strefie.
  • Jawny opis algorytmu uśredniania pozycji z wielu nadajników.
  • Wykaz certyfikatów nadajników z podaniem stref, do których są dopuszczone.
  • Praca na istniejących telefonach Ex i detektorach zakładu, z potwierdzeniem na urządzeniu.
  • Oddzielenie tego, co system robi dziś, od tego, co zależy od protokołu osoby trzeciej.
  • Niezależność od istniejących systemów zezwoleń i miejsce przechowywania danych wskazane przez zakład.
  • Mapa ryzyka jako punkt wyjścia: które strefy Ex, które drogi dostawców, gdzie praca w pojedynkę.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy zakład musi wymieniać telefony Ex?

Nie z założenia. Telefon Ex pełni rolę odbiornika i przekaźnika sygnałów z nadajników. Działanie aplikacji na konkretnym modelu trzeba jednak potwierdzić na urządzeniu zakładu.

Czy nadajniki można instalować w strefie 1?

Aktualne wykonanie ATEX obejmuje strefy 2 i 22. Dla stref 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu.

Czy system podaje trasę ewakuacji?

Nie. Pokazuje listę osób na terenie i ich ostatnią znaną pozycję, a trasę i punkt zbiórki wyznaczają procedury zakładu.

Źródła

Zaplanujmy pilotaż lokalizacji

Pokażemy koncepcję na geometrii Twojego terenu: drogi, budynki i strefy Ex. Umów krótką rozmowę z InnerWeb.

Porozmawiajmy