Sytuacja i kontekst
Elektrociepłownia należąca do grupy energetycznej, wskazana jako podmiot kluczowy NIS2, prowadzi prace na urządzeniach, gdzie polecenie na pracę i karta przełączeń i zabezpieczeń krążą na papierze. Aktualny stan zna tylko ten, kto trzyma kartkę, a czynności z terenu trafiają do systemu dopiero po powrocie do biura. Po zdarzeniu dowód trzeba składać z rozproszonych dokumentów.
Kontekst bezpieczeństwa jest wymowny. Pod koniec grudnia 2025 r. CERT Polska odnotował skoordynowane ataki sabotażowe na sektor energii: co najmniej 30 farm wiatrowych i fotowoltaicznych, jedną spółkę produkcyjną i jedną dużą elektrociepłownię dostarczającą ciepło dla prawie pół miliona odbiorców. Według raportu nie miały one wpływu na bieżącą produkcję energii i dostawy ciepła. Dla zakładów to sygnał, że systemy pomocnicze muszą być równie odporne jak sterowanie.
Dlaczego pilotaż, a nie od razu wdrożenie
Dyrektor obiektu miał dwa powody, by zacząć od pilotażu. Pierwszy: weryfikacja, czy system odwzoruje obecną procedurę bez zmiany instrukcji służb. Drugi: dane i dostęp, bo od początku pytał, gdzie będą przetwarzane informacje o pracach w obiekcie. Pilotaż w jednym obiekcie daje odpowiedzi na oba pytania bez zobowiązania na całą grupę.
System odwzorowuje procedurę jeden do jednego na podstawie druków obiektu, więc zmienia się nośnik, a nie instrukcja. Polecenie przechodzi trzy fazy: przygotowanie, prace główne i zamknięcie. Dopóki ostatnie zabezpieczenie z karty nie zostanie potwierdzone, dopuszczenie jest zablokowane, a wykonawca widzi status oczekiwania.
Koszt pilotażu w trzech scenariuszach
Etap 1: pilotaż na dedykowanej instancji
Na czas pilotażu elektrociepłownia dostała serwer dedykowany w chmurze, czyli własną, izolowaną instancję z własną bazą. Stawka miesięczna obejmowała serwer, kopie zapasowe, aktualizacje, wsparcie, SLA i cotygodniowe spotkania operacyjne. Wdrożenie pilotażu kosztowało 18 000 zł netto w siedmiu pozycjach, płatnych w trzech ratach po 6 000 zł. Utrzymanie pilotażu dla 50 stanowisk z dyspozytorem telefonicznym wyniosło 4 000 zł netto miesięcznie.
Stanowiskiem jest osoba po stronie zakładu, która loguje się i działa w systemie. Firmy zewnętrzne, ich pracownicy i goście nie są liczeni, więc wykonawcy remontowi nie podnosili kosztu. Jednocześnie dyspozytor telefoniczny jest opcją, której dodanie kosztowało 300 zł netto miesięcznie.
Trzy scenariusze: 3, 6 i 12 miesięcy
Pełny koszt pilotażu zależy od czasu jego trwania. Przy 3 miesiącach wynosi 30 000 zł netto, przy 6 miesiącach 42 000 zł netto. Dla 12 miesięcy kalkulacja przykładowa na tych samych stawkach to 18 000 zł plus 12 × 4 000 zł, czyli 66 000 zł netto. Założenia: 50 stanowisk, dyspozytor telefoniczny, brak prac poza zakresem (te rozlicza się osobno, ok. 300 zł brutto za godzinę plus transport).
Rozliczenie za stanowisko jest korzystniejsze do 31 stanowisk, a od 32 tańszy staje się pakiet stały na 50 stanowisk. Przejście między modelami odbywa się bez aneksu i bez przerwy w pracy systemu. Kwoty są orientacyjnymi widełkami z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna.
Etap 2: wersja produkcyjna na serwerze zakładu
Po pozytywnym pilotażu zakład przeszedł na serwer własny. Instancję InnerWeb uruchamia się na serwerze klienta w kontenerach Docker, z własną bazą danych. Koszt serwera on-premise szacowano orientacyjnie na ok. 20 000 zł netto jednorazowo, a pierwszy rok produkcyjny dla 50 stanowisk z dyspozytorem i serwerem klienta na ok. 68 000 zł netto. Kwota instalacji wymaga warsztatu z IT klienta.
Różnica między etapami dotyczy tego, kto prowadzi infrastrukturę. W pilotażu serwer, kopie i aktualizacje były po stronie dostawcy, a w wersji produkcyjnej serwer i nośniki są w zakładzie. Procedurę kopii, okna serwisowe i dostęp serwisu uzgadnia się wtedy tak jak w materiałach o utrzymaniu systemu on-premise.
Kolejne obiekty
Docelowo system obejmuje kolejne obiekty grupy. Z doświadczeń odpowiedzi na rozpoznanie rynku (RFI) wynika, że od warsztatu do startu kolejnego obiektu mija 4–6 tygodni (szacunek). Moduł szkoleniowy dla kolejnego obiektu kosztuje 600 zł netto miesięcznie wobec 1 200 zł dla pierwszego.
Zasada skalowania: wiele instancji może działać na jednym serwerze, a każdy obiekt zachowuje izolowane dane. Ułatwia to utrzymanie, ale wymaga decyzji, czy obiekty mają mieć wspólnego administratora.
Wnioski
Pilotaż w jednym obiekcie na dedykowanej instancji obniża ryzyko decyzji, a przejście na serwer zakładu dopiero po jego zakończeniu pozwala dostosować architekturę do wymogów bezpieczeństwa. Pełny koszt pilotażu i pierwszego roku warto przedstawić jednym zestawieniem, aby budżet dało się zaplanować bez dopisywanych pozycji.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy wykonawcy zewnętrzni płacą za dostęp?
W tym przypadku opłata za firmy zewnętrzne i gości wynosiła 0 zł. Stanowiskiem jest osoba po stronie zakładu, która loguje się i działa w systemie.
Czy przejście z chmury dedykowanej na serwer zakładu wymaga przerwy?
Przejście modelu rozliczenia odbywa się bez aneksu i bez przerwy w pracy systemu. Migrację instancji na serwer klienta planuje się w oknie serwisowym po warsztacie z IT klienta.
Ile kosztuje serwer zakładu?
Orientacyjnie ok. 20 000 zł netto jednorazowo, z instalacją zależną od warsztatu z IT klienta. Kwota nie obejmuje prac poza zakresem.
Źródła
Zaplanuj pilotaż w swoim obiekcie
Pokażemy pełny koszt pilotażu i pierwszego roku w jednym zestawieniu. Umów rozmowę lub demo.
Porozmawiajmy