Dla kogo i w jakim stanie prawnym
Zalecenia kierujemy do CISO, pełnomocnika ds. NIS2, szefa bezpieczeństwa OT i kierowników bezpieczeństwa w zakładach przemysłowych, które są podmiotami kluczowymi lub ważnymi. Ustawa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252) obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Podmioty spełniające przesłanki w dniu wejścia w życie mają do 3 kwietnia 2027 r. na realizację obowiązków z rozdziału 3, w tym systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji obejmującego łańcuch dostaw ICT.
Kary pieniężne co do zasady można nakładać od 3 kwietnia 2028 r., kiedy przypada też pierwszy audyt podmiotu kluczowego. Dyrektywa przewiduje w art. 34 kary do 10 mln EUR lub 2% światowego obrotu dla podmiotów kluczowych i do 7 mln EUR lub 1,4% dla ważnych. To rząd wielkości, który zarząd rozumie, ale najlepiej pokazać go razem z konkretnym stanem własnych dostawców.
Rekomendacja 1: jeden raport ryzyka dostawców dla zarządu
Raport powinien mieścić się na dwóch stronach i być przygotowywany kwartalnie. Pierwsza strona to stan: ilu mamy dostawców krytycznych, ilu ocenionych, ilu z otwartymi odchyleniami. Druga to decyzje, które zarząd musi podjąć: akceptacja ryzyka resztowego, budżet na środki kompensacyjne, zmiana dostawcy. Art. 20 oczekuje zatwierdzania środków przez zarząd, więc protokół z przyjęcia raportu jest dowodem do audytu.
Zasada praktyczna: raport nie zawiera nazw wszystkich dostawców, tylko wyjątki. Zarząd ma zobaczyć trzy, pięć pozycji wymagających uwagi, a pełny rejestr zostaje w dokumentacji.
Maksymalne kary z art. 34 dyrektywy NIS2
Rekomendacje 2 i 3: segmentacja dostawców i metryki
Podziel dostawców na trzy klasy według wpływu na ciągłość i bezpieczeństwo: krytyczni (dostęp do sterowania lub danych wrażliwych), istotni i pozostali. Intensywność oceny dopasuj do klasy. Dla krytycznych rób ocenę przed umową i coroczny przegląd, dla pozostałych wystarczy oświadczenie i wpis do rejestru.
Metryki dobierz tak, by dało się je policzyć z rejestru bez ręcznego zbierania. Poniżej zestaw, który pasuje do zarządu i audytora.
- Odsetek dostawców krytycznych z aktualną oceną (cel: wszyscy, wartość docelowa ustalana przez zarząd).
- Liczba otwartych odchyleń wobec dostawców krytycznych i średni wiek odchylenia w dniach.
- Liczba dostawców z dostępem zdalnym do OT i odsetek sesji z rejestracją.
- Odsetek umów z klauzulami incydentowymi i prawem do audytu.
- Liczba incydentów zgłoszonych przez dostawców w okresie i czas od ich wykrycia do zgłoszenia.
- Odsetek osób firm zewnętrznych z ważnym szkoleniem przed wejściem na teren.
Rekomendacja 4: ścieżka eskalacji z limitami czasu
Ustal, kto i kiedy decyduje, gdy dostawca nie realizuje wymagań. Przykładowa ścieżka: odchylenie zgłasza właściciel relacji, po 30 dniach bez usunięcia eskaluje do CISO, po 60 dniach do zarządu z propozycją środka kompensacyjnego lub zmiany dostawcy. Terminy są przykładem, dostosuj je do wagi ryzyka.
Kluczowe, by eskalacja była zapisana i miała skutki. Audytor patrzy, czy wykryte odchylenie doprowadziło do działania, a nie tylko do wpisu w rejestrze.
Rekomendacja 5: powiąż cyberbezpieczeństwo z dostępem fizycznym
Dostawca, który ma dostęp zdalny do sterowania, często ma też dostęp fizyczny do szaf i hal. Oceniaj oba kanały razem. Zakład powinien umieć pokazać, kto z firmy zewnętrznej wszedł na teren, z jakim zezwoleniem i po jakim szkoleniu, oraz kto połączył się zdalnie z systemem.
InnerWeb wspiera tę część dowodu: kontrola wejścia przez skan kodu QR sprawdza szkolenie, uprawnienia do pracy z zezwolenia, zezwolenie na dziś i aktywne konto, a zmiany zezwoleń trafiają do śladu audytowego. To dowód do audytu po stronie fizycznej; ocena cyberbezpieczeństwa dostawcy pozostaje po stronie zespołu CISO.
Rekomendacja 6: system zarządzania i norma jako rama
ISO/IEC 27001:2022 wspiera wdrożenie systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, ale sam certyfikat nie dowodzi zgodności z ustawą o KSC. Wykorzystaj ją jako ramę: ocena i postępowanie z ryzykiem dotyczą także dostawców, a załącznik A zawiera środki o bezpieczeństwie relacji z dostawcami. Dla OT dołóż wymagania z serii IEC 62443.
Unikaj dublowania: jeden rejestr dostawców, jedna karta oceny, jeden raport. Normy i ustawa mają być źródłem pytań, a nie osobnych procesów.
Rekomendacja 7: roczny przegląd i dowody do audytu
Raz w roku przeglądaj całą bazę podwykonawców: czy nadal są potrzebni, czy zakres dostępu się nie rozrósł, czy dokumenty są aktualne, czy konta nieaktywnych firm zostały zablokowane. Zapisz protokół z przeglądu i zatwierdzenie przez zarząd.
Przed pierwszym audytem w 2028 r. warto przeprowadzić próbny przegląd w 2027 r., równolegle z domykaniem obowiązków z rozdziału 3. Zespół zyskuje czas na korektę, a zarząd widzi trend, nie tylko stan.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy zarząd odpowiada za dostawców?
Art. 20 NIS2 nakłada na organy zarządzające obowiązek zatwierdzania środków zarządzania ryzykiem i nadzoru nad ich stosowaniem. Ryzyko dostawców jest jednym z tych środków, więc raport dla zarządu jest dowodem wykonania tego obowiązku.
Jak często raportować ryzyko dostawców?
Kwartalnie dla zarządu i raz w roku w postaci pełnego przeglądu. Przy incydencie u dostawcy krytycznego zgłoszenie do zarządu następuje od razu, niezależnie od cyklu.
Czy certyfikat ISO 27001 u dostawcy zamyka temat oceny?
Nie. Sam certyfikat nie dowodzi zgodności z ustawą o KSC. Wspiera ocenę, ale zakres certyfikacji musi obejmować usługę, którą kupujesz, a ryzyko resztowe i tak ocenia zakład.
Źródła
Porozmawiajmy o firmach zewnętrznych na Państwa terenie
Pokażemy na realnym planie zakładu, jak szkolenia, zezwolenia i lokalizacja składają się w jeden ślad do audytu. Umów rozmowę lub demo z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy