Sytuacja wyjściowa
Zakład petrochemiczny w rafinerii, podmiot kluczowy w rozumieniu NIS2, prowadzi ruch ciągły na rozległym kompleksie. Teren zakładu to ok. 531 ha, a obrys kompleksu z przykładu ma wymiary ok. 5,4 na 3,2 km. Operator wychodzi na obchód pomp, wymienników i rurociągów, często w nocy, w pojedynkę.
Zakład pracuje na telefonach Ex (Android, Bluetooth 4.2) i detektorach gazu z Bluetooth. Nie chce wymieniać sprzętu pracowników, a dział bezpieczeństwa zadaje pytania, które zadałby każdy CISO i kierownik BHP: jak ustalić pozycję osoby w strefie Ex, gdy GPS nie działa, jakie certyfikaty mają nadajniki i czy lista osób na terenie nadaje się do ewakuacji.
Problem: nie wiadomo, gdzie jest pracownik
Zasięg GPS na instalacji jest ograniczony przez konstrukcje stalowe, zbiorniki i gęstą zabudowę. Operator centrum sterowania widzi parametry procesu, ale nie widzi człowieka. Jeśli pracownik upadnie na tylnym placu kolumny, informacja o tym dotrze do dyspozytora dopiero przy braku odpowiedzi na kolejny kontakt radiowy, a wtedy nie wiadomo, gdzie go szukać.
Dochodzi trzeci wymiar: ewakuacja. Lista osób w strefie na podstawie przepustek mówi, kto wszedł na teren, ale nie mówi, w której części instalacji znajduje się w danej chwili. Dla dowódcy akcji ratowniczej to różnica między przeszukaniem całego kompleksu a skierowaniem zespołu w konkretne miejsce.
Odchyłka pozycji w symulacji przy nadajnikach co 100 m
Rozwiązanie: nadajniki BLE i telefon Ex
System składa się z nadajników BLE (radiolatarni) w wykonaniu ATEX, rozstawionych wzdłuż dróg zakładowych co ok. 100 m, oraz telefonu Ex pracownika, który pełni rolę odbiornika i przekaźnika. Radiolatarnia przemysłowa InnerWeb ma wzór przemysłowy, deklarację CE i wykonanie ATEX dla stref 2 i 22, a pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji, bez obietnicy terminu.
Telefon odbiera sygnały kilku nadajników naraz razem z siłą każdego z nich i wysyła je przez sieć komórkową lub Wi-Fi co kilka sekund. Pozycja jest uśredniana na mapie z sygnałów wielu nadajników, a nie wyznaczana metodą najsilniejszego sygnału. Lokalizacja działa na nadajnikach BLE, bez GPS.
- Drogi zakładowe: nadajniki co ok. 100 m.
- Wnętrza budynków: 1 nadajnik na 100–200 m2, co pozwala rozpoznać kondygnację.
- Odbiornik: telefon Ex pracownika, bez wymiany sprzętu.
- Montaż na słupach i konstrukcjach opaskami lub klejem, bez kabli i zasilania z sieci.
- Praca radiolatarni na bateriach przemysłowych przez kilka lat, w zakresie temperatur od -40 do 60 stopni Celsjusza.
Alarmy: SOS, bezruch i upadek
Aplikacja mobilna wykrywa SOS, bezruch i upadek, a alarm trafia do dyspozytora razem z ostatnią znaną lokalizacją. Wykrywanie ma dwa poziomy: urządzenie analizuje czujniki ruchu, a serwer niezależnie liczy czas, i dopiero zgodność obu uruchamia pełny alarm. Ogranicza to fałszywe alarmy, które na instalacji prowadzą do znieczulenia dyspozytorów.
Po przekroczeniu progu system powiadamia osoby odpowiedzialne, tworzy zezwolenie alarmowe z szablonu i oznacza miejsce na mapie. Gdy pracownik znów się porusza, zezwolenie alarmowe zamyka się samo. Alarm SOS działa inaczej: zamyka go dopiero człowiek, a ruch pracownika go nie kasuje. Nie obiecujemy alarmu poza zasięgiem sieci bez rozwiązania zasięgowego, dlatego plan wdrożenia zawiera pomiar zasięgu na trasach obchodów.
Efekt i liczby z symulacji
Symulacja na realnej geometrii terenu przy nadajnikach rozstawionych co 100 m dała średnią odchyłkę pozycji ok. 15 m i maksymalną ok. 39 m. To szacunek z dokumentu koncepcyjnego, nie gwarancja dla każdej instalacji, ale wystarcza, by wskazać zespołowi ratowniczemu odcinek drogi lub fragment instalacji, a nie cały kompleks. Wewnątrz budynków, gdzie nadajniki są gęstsze, rozpoznaje się kondygnację.
Lista ewakuacyjna pokazuje, kto jest w strefie, z odświeżaniem co kilkanaście sekund i wydrukiem dla dowódcy akcji. Trasa ewakuacyjna i punkt zbiórki nie są funkcją systemu: pokazywana jest lista osób i ich ostatnia pozycja. Integracja odczytów gazu z detektorów zależy od protokołu producenta detektora i jest tematem rozmowy, nie standardem.
Wnioski dla innych zakładów
Po pierwsze, zostawić telefon Ex i detektor, a dołożyć nadajniki i aplikację, zamiast wymieniać sprzęt pracowników. Po drugie, pokazać koncepcję na realnej geometrii terenu: obrys, drogi, budynki, a nie na schemacie ogólnym. Po trzecie, uczciwie oddzielić to, co system robi dziś, od tego, co zależy od protokołu osoby trzeciej lub certyfikacji pod strefy 1 i 21.
System jest niezależną nakładką, uzupełniającą i uszczelniającą istniejące systemy zezwoleń, uprawnień i szkoleń. Wspiera spełnienie wymogu oceny ryzyka z art. 226 Kodeksu pracy dla pracowników samotnych i dostarcza dowodu do audytu: zapisu alarmów i położenia w chwili zdarzenia. Działanie aplikacji na konkretnym modelu telefonu Ex wymaga potwierdzenia na urządzeniu zakładu.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy trzeba wymieniać telefony Ex i detektory gazu?
Nie. Telefon Ex pracownika jest odbiornikiem i przekaźnikiem sygnałów z nadajników. Działanie aplikacji na konkretnym modelu wymaga jednak potwierdzenia na urządzeniu zakładu.
Czy pozycja wynika z najsilniejszego nadajnika?
Nie. Pozycja jest uśredniana na mapie z sygnałów wielu nadajników, co daje stabilniejszy wynik niż wskazanie najbliższego punktu.
Do jakich stref dopuszczone są nadajniki?
Radiolatarnia ma wykonanie ATEX dla stref 2 i 22. Pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu.
Czy system wskazuje trasę ewakuacji?
Nie. Pokazuje listę osób na terenie i ich ostatnią znaną pozycję, co wspiera dowódcę akcji w decyzjach.
Źródła
Porozmawiajmy o ochronie pracowników samotnych
Pokażemy na planie Państwa zakładu, jak wykrywanie bezruchu, SOS i lokalizacja zamykają lukę w pracy w osamotnieniu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy