InnerWeb
Przejdź do treści

Odporność podmiotów krytycznych: rafineria i lokalizacja w strefach ex

Zakład petrochemiczny w rafinerii, wpisany do wykazu podmiotów krytycznych, ma wśród obowiązków z art. 6zt bezpieczeństwo osobowe pracowników i dostawców zewnętrznych. Na rozległej instalacji GPS jest niewiarygodny, a w strefach zagrożonych wybuchem nikt nie chce zmieniać sprzętu. To przypadek rodzajowy, zbudowany na wymaganiach realnych zapytań i parametrach technicznych rozwiązania.

ok. 100 m
rozstaw nadajników na drogach zakładowych
15 m
średnia odchyłka pozycji w symulacji (szacunek)
20
wdrożeń i pilotaży InnerWeb

Sytuacja: rafineria w wykazie podmiotów krytycznych

Opisujemy zakład petrochemiczny w rafinerii, który jest podmiotem kluczowym NIS2 i otrzymuje informację o wpisie do wykazu podmiotów krytycznych prowadzonego przez RCB. Teren liczy kilkaset hektarów, a bezpieczeństwem operacyjnym produkcji zajmuje się wyspecjalizowany dział. Zakład ma własny system zezwoleń, uprawnień i szkoleń oraz telefony w wykonaniu przeciwwybuchowym i detektory gazu z Bluetooth.

Z dniem informacji o wpisie biegną terminy z ustawy: 9 miesięcy na ocenę ryzyka, 3 miesiące po niej na rozwiązania organizacyjno-techniczne i 15 miesięcy na dokumentację (Dz.U. 2026 poz. 815, art. 6zt i 6zu). Wśród obszarów, które trzeba uwzględnić, ustawa wymienia bezpieczeństwo osobowe pracowników i dostawców zewnętrznych oraz ochronę fizyczną z kontrolą dostępu.

Problem: nie wiadomo, gdzie jest człowiek

Zasięg GPS na instalacji jest ograniczony przez konstrukcje i zabudowę, więc operator nie wie z pewnością, gdzie przebywa pracownik ani gdzie jest zagrożenie. Ocena ryzyka antagonistycznego i awaryjnego kończy się w takim zakładzie pytaniem: ile osób jest w strefie i jak szybko ich odnaleźć.

System zezwoleń klienta dopuszcza pracę, ale nie potwierdza, czy dzieje się to, co zlecono: kto faktycznie jest w strefie i gdzie są pojazdy dostawców. Dodatkowe ograniczenie jest techniczne i finansowe: zakład pracuje na telefonach Ex z Androidem 9 lub 11 oraz Bluetooth 4.2 i nie planuje wymiany sprzętu.

  • Jak ustalić pozycję osoby w strefie ex, gdy GPS nie działa?
  • Czy wystarczą telefony Ex i detektory, które zakład już ma?
  • Do jakich stref dopuszczone są nadajniki?
  • Czy lista osób na terenie nadaje się do ewakuacji?
  • Czy trzeba wymieniać obecne systemy zezwoleń?

Odchyłka pozycji w symulacji, nadajniki co 100 m

Odchyłka pozycji w symulacji, nadajniki co 100 mWykres słupkowy: średnia odchyłka pozycji 15 metrów, maksymalna 39 metrów w symulacji.010203040mŚrednia: 15 m15 mŚredniaMaksymalna: 39 m39 mMaksymalna
Źródło: Symulacja dla fragmentu poglądowego, 106 nadajników; wartości szacunkowe

Rozwiązanie: nakładka lokalizacyjna na istniejących systemach

Na instalacji rozmieszcza się nadajniki BLE w wykonaniu ATEX, dopuszczone do stref 2 i 22. Pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu. Telefon Ex pracownika odbiera sygnały kilku nadajników naraz razem z siłą każdego z nich i wysyła je przez sieć komórkową lub Wi-Fi co kilka sekund. Pozycja jest uśredniana na mapie z sygnałów wielu nadajników, a nie wyznaczana metodą „najsilniejszy wygrywa”. System działa bez GPS.

Aplikacja mobilna wykrywa w telefonie SOS, bezruch i upadek i przekazuje je do dyspozytora z ostatnią znaną lokalizacją. Lista ewakuacyjna pokazuje, kto jest w strefie, z odświeżaniem co kilkanaście sekund, i daje się wydrukować dla dowódcy akcji. Całość pracuje jako niezależna nakładka, która uzupełnia i uszczelnia istniejące systemy zezwoleń, uprawnień i szkoleń, a integracje powstają dopiero wtedy, gdy zakład ich potrzebuje.

Miejsce pracy systemu wybiera zakład: własny serwer albo chmura. Dane zostają u klienta. Plan zakładu powstaje w edytorze mapy po stronie zespołu wdrażającego.

Parametry i liczby z projektu

Nadajniki rozmieszcza się wzdłuż dróg zakładowych w odstępach ok. 100 m. W fragmencie poglądowym instalacji, obejmującym 106 nadajników co ok. 100 m, symulacja dała średnią odchyłkę pozycji 15 m i maksymalną 39 m. To są wartości szacunkowe z symulacji, nie pomiar powykonawczy, i na tej podstawie projektuje się zagęszczenie w miejscach krytycznych. W budynkach przyjmuje się 1 nadajnik na 100–200 m².

Radiolatarnia pracuje w zakresie temperatur od -40 do 60 °C i działa na bateriach przemysłowych przez kilka lat, co ogranicza liczbę wejść serwisowych do stref ex. Dla skali: InnerWeb ma za sobą 20 wdrożeń i pilotaży oraz 16 000 zainstalowanych radiolatarni, a w projekcie miejskim 11 000 nadajników z dokładnością poniżej 1,5 m.

Efekt dla obowiązków CER

Lokalizacja nie jest sama w sobie rozwiązaniem organizacyjno-technicznym z art. 6zt, ale dostarcza dowodów, że zasady bezpieczeństwa osobowego działają w praktyce. Zakład zyskuje bieżący obraz, kto i gdzie wykonuje prace, oraz listę osób na terenie, którą można wykorzystać w ćwiczeniach i w realnej ewakuacji. Zapisy z systemu wspierają dokumentację ochrony infrastruktury krytycznej i dowody dla audytora.

W razie incydentu istotnego, który trzeba zgłosić w ciągu 24 godzin, zespół ma pod ręką dane o tym, kto był w strefie zdarzenia. Skraca to etap ustalania faktów przed zgłoszeniem, ale nie zwalnia z decyzji o istotności incydentu.

Wnioski dla zakładów o podobnym profilu

Najpierw ocena ryzyka, potem dobór środków: lokalizacja wchodzi do planu dopiero wtedy, gdy ocena wskaże niewidoczną dla operatora ekspozycję ludzi. Sprzęt, który zakład już ma, warto wykorzystać jako odbiornik i przekaźnik, zamiast kupować nowe urządzenia. Integrację z systemem zezwoleń odkłada się na moment realnej potrzeby, a start nie powinien od niej zależeć.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy lokalizacja pracowników jest wymogiem CER?

Nie. Ustawa wymienia bezpieczeństwo osobowe pracowników i dostawców jako obszar do uwzględnienia. Wybór środków wynika z oceny ryzyka i ma być proporcjonalny do jej wyniku.

Czy trzeba wymieniać telefony Ex?

Nie, jeśli obsługują Bluetooth i aplikację. W przypadku opisanym jako wzorcowy chodziło o telefony z Androidem 9 lub 11 i Bluetooth 4.2.

Gdzie są przechowywane dane?

Zakład wybiera: własny serwer albo chmura. Dane zostają u klienta.

Do jakich stref dopuszczone są nadajniki?

Do stref 2 i 22. Dla stref 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu.

Źródła

Sprawdźmy lokalizację na Waszej instalacji

Przygotujemy wstępny układ nadajników dla fragmentu terenu i pokażemy symulację odchyłki. Zgłoś się, uzgodnimy zakres.

Porozmawiajmy