Punkt wyjścia: zakład, który jest jednocześnie kluczowy i krytyczny
Przypadek jest rodzajowy i opisuje zakład chemiczny z rafinacją i petrochemią, działający w międzynarodowej grupie. Zakład jest podmiotem kluczowym w rozumieniu NIS2, a po wpisaniu do wykazu prowadzonego przez Dyrektora Rządowego Centrum Bezpieczeństwa staje się także podmiotem krytycznym. Ustawa z 29 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 815), która wdraża dyrektywę CER, stanowi, że podmioty krytyczne są jednocześnie podmiotami kluczowymi w rozumieniu ustawy o KSC. Zakład musi więc prowadzić dwie równoległe linie obowiązków: cyfrową (Dz.U. 2026 poz. 252) i fizyczno-organizacyjną.
W utrzymaniu ruchu pracuje ok. 20 firm zewnętrznych. Po stronie zakładu z systemu korzysta do 10 osób, bo to one wystawiają i akceptują zezwolenia oraz pilnują kartoteki firm. Pracownicy wykonawców nie są liczeni jako użytkownicy, więc ich liczba nie wpływa na koszty licencji. Ta asymetria jest ważna: dostawców jest wielokrotnie więcej niż osób, które mają ich nadzorować.
Problem: papier, ręczne pilnowanie ważności i szkolenie przy bramie
Zezwolenia na prace żyły w segregatorach, a obraz otwartych prac w danej chwili istniał tylko w głowach koordynatorów. Szkolenie wstępne odbywało się przy wejściu i opóźniało start prac, przez co ekipy traciły pierwsze godziny dnia. Trudno było też wykazać, że szkolenie przeszła każda osoba z ekipy, a nie tylko brygadzista, który podpisał oświadczenie.
Ważność uprawnień (SEP, UDT, praca na wysokości) była pilnowana ręcznie, w arkuszach. Na papierze nic nie wymuszało kolejności zabezpieczeń, pomiarów i podpisów. Przy pracach w przestrzeni zamkniętej i pożarowo niebezpiecznych to właśnie kolejność kroków decyduje o bezpieczeństwie, a nie sama obecność formularza.
Z perspektywy CER pojawia się dodatkowy problem dowodowy. Jeżeli ocena ryzyka (art. 6zt ust. 3) wskaże zagrożenia antagonistyczne, w tym wejście osoby nieuprawnionej na teren, zakład musi umieć pokazać, kogo i na jakiej podstawie dopuścił.
Struktura kosztu wdrożenia (udział pozycji)
Co z art. 6zt dotyczy dostawców zewnętrznych
Rozwiązania organizacyjno-techniczne podmiotu krytycznego, proporcjonalne do wyniku oceny ryzyka, obejmują m.in. ochronę fizyczną budynków i terenów z kontrolą dostępu oraz bezpieczeństwo osobowe pracowników i dostawców zewnętrznych. Terminy liczą się od informacji o wpisie: ocena ryzyka w ciągu 9 miesięcy, rozwiązania w ciągu 3 miesięcy od oceny, dokumentacja w ciągu 15 miesięcy od wpisu.
Przepis nie mówi, jakim narzędziem zakład ma to zrobić. Mówi, że ma to być uzasadnione oceną ryzyka i udokumentowane. W praktyce audytor lub kontrolujący zapyta o trzy rzeczy: kto jest dopuszczony, na jakiej podstawie i jak zakład to sprawdza przy wejściu.
Rozwiązanie: jedna ścieżka od szkolenia do kontroli
Zakład uporządkował dopuszczenie firm zewnętrznych w jednej ścieżce: szkolenie, zezwolenie, kontrola. Każda osoba z ekipy dostaje imienne zaproszenie z kodem QR e-mailem lub SMS-em i przechodzi szkolenie online przed przyjazdem. Test ma losowe pytania, a oświadczenie jest dostępne w dwóch wersjach językowych. Kartoteka firm i uprawnień zapisuje terminy ważności i wysyła przypomnienia, a system nie dopuszcza osoby bez aktualnego szkolenia.
Cyfrowe zezwolenie powstaje w kilkanaście sekund, przechodzi akceptacje i drukuje się jako PDF według dwóch wzorów zakładu. Typy prac szczególnie niebezpiecznych (pożarowo niebezpieczne, na wysokości, w przestrzeniach zamkniętych, przy urządzeniach energetycznych) mają własne listy zabezpieczeń. Przy tworzeniu zezwolenia InnerWeb automatycznie sprawdza, czy przypisani pracownicy mają wymagane kwalifikacje, a matryce dopuszczeń pilnują, kto może zezwolenie wystawić i zaakceptować.
Ostatni element to kontrola QR w terenie: skan kodu osoby pokazuje szkolenie, uprawnienia i zezwolenie na dziś. Dla ochrony ma to wymiar praktyczny, bo widzi werdykt i brakujące elementy, a nie pełny widok zezwoleń. System sprawdza dane zapisane u klienta i nie weryfikuje autentyczności certyfikatów u ich wystawców.
Efekt: dowód od szkolenia do zamknięcia pracy
Najważniejszy efekt jest dowodowy. Pełna ścieżka szkolenie, uprawnienia, zezwolenie, kontrola zostaje zapisana i wspiera wykazanie, że zakład stosuje środki bezpieczeństwa osobowego wobec dostawców, o których mówi art. 6zt. Ten sam zapis służy kontroli PIP, audytowi korporacyjnemu i ubezpieczycielowi.
Drugi efekt jest operacyjny: szkolenie przestaje być wąskim gardłem rano. Ekipa, która przeszła test przed przyjazdem, startuje z zezwoleniem na dziś, a osoba bez ważnego szkolenia jest zatrzymana z powodem na ekranie. Czas do uruchomienia całego rozwiązania w opisywanym przypadku wyniósł ok. 6 tygodni, bez infrastruktury po stronie zakładu, bo system działa na osobnym serwerze.
Zakres celowo nie obejmuje lokalizacji osób: bez nadajników, opasek i śledzenia pozycji. Lokalizację można dołożyć później na tej samej instancji, jeśli ocena ryzyka tego zażąda.
Koszty: struktura pięciu pozycji
Wdrożenie obejmowało pięć pozycji: serwer z konfiguracją i kontami dla 50 osób wraz ze szkoleniem administratorów, moduł szkoleniowy w dwóch językach, zezwolenia i prace szczególnie niebezpieczne z matrycami, kontrolę QR w terenie oraz miejsca pracy z kartoteką firm i instrukcją procesu. Suma rzędu 12 600 zł netto, płatna w dwóch równych ratach: przy zamówieniu i po odbiorze uruchomienia. Miesięczne utrzymanie przy 10 użytkownikach to rząd 2 000 zł netto.
Są to orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna. Dla porównania warto zestawić je z karami z art. 6zzr: brak oceny ryzyka grozi karą do 100 000 zł, a niewdrożenie rozwiązań ochrony infrastruktury krytycznej do 150 000 zł.
Wnioski dla innych zakładów
Po pierwsze, zacznij od dostawców, bo to oni są największą grupą osób na terenie, których zakład nie zna z codziennej pracy. Po drugie, przenieś szkolenie przed przyjazd, a kontrolę na bramę. Po trzecie, wymuś w systemie kolejność kroków przy pracach szczególnie niebezpiecznych zamiast polegać na dyscyplinie. Po czwarte, zachowaj zapis całej ścieżki jako materiał do audytu. Rozwiązanie wspiera spełnienie wymogu i dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje oceny ryzyka ani decyzji organu.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy wpis do wykazu podmiotów krytycznych zwalnia zakład z obowiązków NIS2?
Nie. Podmioty krytyczne są jednocześnie podmiotami kluczowymi w rozumieniu ustawy o KSC, więc obowiązki się sumują. Dlatego warto prowadzić jedną dokumentację i jeden proces incydentowy.
Czy pracownicy firm zewnętrznych generują koszty licencji?
W opisanym przypadku nie. Liczą się użytkownicy po stronie zakładu, a liczba przeszkolonych osób z firm zewnętrznych nie zmienia kosztu.
Czy system steruje bramą lub szlabanem?
Nie. Strażnik wpuszcza fizycznie, a system daje werdykt na podstawie szkoleń, kwalifikacji, zezwolenia i aktywnego konta oraz zapisuje skan.
Czy rozwiązanie obejmuje lokalizację osób na terenie?
W tym przypadku świadomie nie. Lokalizację można dołożyć później, jeśli ocena ryzyka wykaże taką potrzebę.
Źródła
Uporządkuj dopuszczenie dostawców
Pokażemy na przykładzie Twojego zakładu, jak połączyć szkolenie, zezwolenie i kontrolę wejścia w jednej ścieżce. Umów krótką rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy