Sytuacja: ciepłownia miejska i kilka firm na terenie jednocześnie
Opisany przypadek jest rodzajowy i nie dotyczy konkretnego zakładu. Bohaterem jest ciepłownia miejska zasilająca sieć ciepłowniczą dla kilkudziesięciu tysięcy mieszkańców, z kotłami, nastawnią, stacją uzdatniania wody, magazynem paliwa i budynkiem administracyjnym. Teren jest ogrodzony, ma jedną bramę główną i furtkę dla pieszych, a w sezonie grzewczym pracują tam równolegle pracownicy własni i kilka firm zewnętrznych: serwis kotłów, firma remontowa, dostawca paliwa i firma sprzątająca.
Zmiana nocna liczy kilkunastu operatorów i dyżurnych. W dzień dochodzą pracownicy administracji, a przy planowanych pracach także wykonawcy z własnymi podwykonawcami. Wejścia na teren odnotowuje portiernia, a prace wykonawców opisują polecenia lub zezwolenia na prace wystawiane przez dział utrzymania ruchu.
Problem: skąd wiedzieć, kto jest na terenie, gdy minuty się liczą
Przy awarii na terenie zakładu wymagającej ewakuacji kierownik zmiany musi wiedzieć, kogo szukać. Dane są jednak rozproszone: dziennik portierni, listy pracowników własnych z grafiku, zezwolenia na prace w teczce u dyspozytora i telefony do koordynatorów firm zewnętrznych. Każde z tych źródeł jest częściowe, a część osób wchodzi na teren w innej porze niż w grafiku.
Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) nie przewiduje jednego katalogu obowiązków zakładów pracy w zakresie list obecności. Dotyczy zakładu głównie jako właściciela lub zarządcy nieruchomości, w tym budowli ochronnych i miejsc doraźnego schronienia, oraz systemu ostrzegania. Jeśli ciepłownia znajdzie się w wykazie podmiotów krytycznych na podstawie ustawy z 29 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 815), do rozwiązań organizacyjno-technicznych zaliczają się ochrona fizyczna z kontrolą dostępu i bezpieczeństwo osobowe pracowników oraz dostawców zewnętrznych. Zdolność do szybkiego ustalenia, kto jest na terenie, wspiera spełnienie tych wymogów.
Czas ustalenia osób na terenie (kalkulacja przykładowa)
Rozwiązanie: lista na żywo oparta na skanach z bramy
System opisany w tym przypadku wykorzystuje skan plakietki z kodem QR na bramie. Ochrona widzi werdykt, czy osoba może przebywać na terenie, a każdy skan trafia do rejestru wejść i wyjść. Z tego rejestru powstaje lista ewakuacyjna: jeden ekran odpowiadający na pytanie, kto fizycznie jest na zakładzie. Lista odświeża się co 13 sekund i dzieli osoby na sześć grup: goście, kurierzy, dostawcy, pracownicy zakładu, firmy zewnętrzne z zakładkami per firma oraz osoby o niepewnym statusie.
Kompromisy listy rozstrzygają się na rzecz pokazania zbyt wielu osób, nie zbyt mało, co jest właściwym kierunkiem błędu przy ewakuacji. Lista można wydrukować: jedna strona na grupę, gotowa do rozdania koordynatorom w punkcie zbiórki. Dwie uwagi uczciwości: lista opiera się na skanach na bramie, więc nie zna położenia osoby w budynku, i nie zastępuje procedury ewakuacji zakładu ani elektronicznego apelu w punkcie zbiórki.
- Plakietka QR z unikalnym tokenem dla pracowników własnych i wykonawców, wydawana przez recepcję także gościom.
- Skan na bramie z werdyktem: szkolenia, kwalifikacje, zezwolenie i aktywne konto.
- Lista ewakuacyjna z sześcioma grupami i zakładkami per firma, odświeżana co 13 sekund.
- Wydruk jednej strony na grupę dla koordynatorów w punkcie zbiórki.
Kalkulacja przykładowa: czas ustalenia obecności
Poniższe liczby to kalkulacja przykładowa na jawnych założeniach, a nie wynik pomiaru w konkretnym zakładzie. Przyjmijmy teren z 4 firmami zewnętrznymi obecnymi jednocześnie, 18 pracownikami własnymi na zmianie dziennej, jednym dyspozytorem i portiernią prowadzącą dziennik w formie papierowej.
Ścieżka papierowa: dyspozytor dzwoni do koordynatorów czterech firm (średnio 3 minuty na rozmowę z uzgodnieniem listy, razem 12 minut), kolejne 10 minut zajmuje przejrzenie dziennika portierni i zezwoleń, a 8 minut uzgodnienie niespójności i spisanie jednej listy dla dowódcy. Razem około 30 minut. Ścieżka z listą na żywo: otwarcie ekranu i wydruk grup to około 3 minut, a kolejne 4 minuty zajmuje wskazanie przez koordynatorów osób z grupy niepewnych. Razem około 7 minut.
Różnica w tym przykładzie to 23 minuty. Nie traktujcie jej jako obietnicy skrócenia czasu we własnym zakładzie: wynik zależy od liczby firm, jakości prowadzenia bramy i tego, czy wszyscy wchodzący są skanowani.
Składniki czasu przy liście papierowej (kalkulacja przykładowa)
Efekt i warunki, żeby to działało
Efektem w przykładzie jest skrócenie czasu do pierwszej wiarygodnej listy osób na terenie z około 30 do około 7 minut oraz ślad dowodowy: lista wskazuje, kto został wpisany do rejestru o jakiej porze. Po zdarzeniu zakład ma materiał do analizy i do audytu, bez rekonstruowania zeznań z pamięci.
Warunki wdrożenia to dyscyplina skanowania przy każdym wejściu i wyjściu, aktualne dane firm zewnętrznych oraz ćwiczenie wydruku listy z udziałem służb zakładowych. Gdzie potrzebna jest wiedza o pozycji osoby w budynku, możliwe jest uzupełnienie o lokalizację z nadajników BLE, ale wymaga to zaplanowania nadajników i potwierdzenia na urządzeniu klienta.
Wnioski dla zakładów ciepłowniczych
Ciepłownia nie potrzebuje spektakularnej technologii, żeby poprawić odpowiedź na pytanie kto jest na terenie. Potrzebuje jednego źródła prawdy o wejściach, powiązanego z zezwoleniami na prace i drukowalnej listy grup. Wymóg ten będzie coraz częściej padał przy ocenie ryzyka podmiotów krytycznych, która dla podmiotu wpisanego do wykazu następuje w ciągu 9 miesięcy od wpisu.
Czas ustalenia osób na terenie ciepłowni
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Firmy zewnętrzne jednocześnie na terenie | 4 firmy |
| Czas rozmowy z koordynatorem firmy | 3 min |
| Przegląd dziennika portierni i zezwoleń | 10 min |
| Uzgodnienie niespójności | 8 min |
| Otwarcie ekranu i wydruk grup | 3 min |
| Wskazanie osób z grupy niepewnych | 4 min |
Wynik: Lista papierowa: 12 + 10 + 8 = 30 min. Lista na żywo: 3 + 4 = 7 min. Różnica w przykładzie: 23 min.
Uwaga: Kalkulacja przykładowa na założeniach autora; wynik w konkretnym zakładzie zależy od liczby firm i dyscypliny skanowania.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy lista ewakuacyjna wskazuje pozycję osoby w budynku?
Nie. Opiera się na skanach na bramie, więc pokazuje, kto wszedł i nie wyszedł. Pozycję w budynku można uzupełnić lokalizacją z nadajników BLE, po zaplanowaniu ich rozmieszczenia.
Czy system zastępuje apel w punkcie zbiórki?
Nie. Lista pokazuje osoby na terenie i drukuje się po jednej stronie na grupę dla koordynatorów. Procedura ewakuacji i potwierdzanie obecności w punkcie zbiórki pozostają po stronie zakładu.
Czy ustawa o ochronie ludności nakazuje prowadzenie takiej listy?
Nie ma jednego katalogu obowiązków zakładów w tym zakresie. Lista wspiera ochronę fizyczną i bezpieczeństwo osobowe, których wymaga ustawa dla podmiotów krytycznych wpisanych do wykazu.
Źródła
Sprawdź, kto jest na Waszym terenie
Pokażemy listę ewakuacyjną na przykładzie Waszej bramy i firm zewnętrznych. Umówcie krótkie demo.
Porozmawiajmy