InnerWeb
Przejdź do treści

Prace pożarowe w elektrociepłowni: przypadek pilotażu cyfrowych poleceń

Elektrociepłownia grupy energetycznej, podmiot kluczowy NIS2, uruchamia pilotaż cyfrowych poleceń na prace w jednym obiekcie: 50 stanowisk i 3–6 miesięcy. Prace pożarowe, jak spawanie na rurociągu, wykonuje się tu obok innych prac na tym samym układzie, a bezpieczeństwo zależy od tego, czy ktoś wie, kto jeszcze pracuje. Przypadek pokazuje, co zmieniono i jak ocenić pilotaż.

50
stanowisk w pilotażu w jednym obiekcie
3–6 mies.
czas trwania pilotażu
0 zł
opłat za firmy zewnętrzne i gości

Sytuacja wyjściowa: papier krąży, stan zna ten, kto trzyma kartkę

Podmiot to elektrociepłownia należąca do grupy energetycznej, wpisana do kręgu podmiotów kluczowych w rozumieniu NIS2. Prace na układzie wykonują zespoły własne i firmy zewnętrzne, a podstawą dopuszczenia jest polecenie na pracę (PnP) oraz karta przełączeń i zabezpieczeń (KPZ). Oba dokumenty istnieją na papierze i wędrują między wystawiającym, uzgadniającymi, dopuszczającym i zespołem.

Skutek jest znany każdemu, kto prowadził ruch w energetyce: aktualny stan zna tylko osoba, która ma kartkę w ręku. Czynności wykonane w terenie trafiają do systemu dopiero po powrocie do biura, co oznacza podwójne wprowadzanie i rozbieżności między papierem a rejestrem. Przy kilku pracach na jednym układzie osoba odwołująca zabezpieczenie nie ma pewności, czy ktoś jeszcze na nim pracuje.

Problem: prace pożarowe nakładają się z innymi pracami

Prace pożarowo niebezpieczne, takie jak spawanie, cięcie i szlifowanie, na obiekcie energetycznym rzadko są jedyną pracą w miejscu. Na tym samym układzie mogą trwać czynności elektryczne, mechaniczne lub prace na wysokości. Pożar, który zaczyna się od iskry spawalniczej, jest groźny dwukrotnie, jeśli w pobliżu ktoś zmienia stan zabezpieczeń lub nie wie o gorącej pracy.

Trzy luki procesowe wymieniono w analizie przed pilotażem. Po pierwsze, firma zewnętrzna poznaje zagrożenia z ustnego instruktażu, więc wiedza zależy od rozmowy. Po drugie, przerwy i wznowienia giną między zmianami: nie wiadomo, co się zmieniło po wstrzymaniu pracy. Po trzecie, po zdarzeniu dowód trzeba składać z rozproszonych dokumentów, a to opóźnia wyjaśnianie przyczyn.

Udział pozycji w koszcie wdrożenia pilotażu

Udział pozycji w koszcie wdrożenia pilotażuWykres poziomy: udział siedmiu pozycji w koszcie wdrożenia pilotażu, od 23% dla odwzorowania procedury do 9% dla zagrożeń i środków ochrony.0510152025%Odwzorowanie procedury PnPOdwzorowanie procedury PnP: 23 %23Serwer, instancja i kontaSerwer, instancja i konta: 20 %20Analiza i warsztatyAnaliza i warsztaty: 13 %13Karty przełączeń izabezpieczeńKarty przełączeń i zabezpieczeń: 13 %13Testy, szkolenia iuruchomienieTesty, szkolenia i uruchomienie: 11 %11Wykonawcy zewnętrzni iszkolenia BHPWykonawcy zewnętrzni i szkolenia BHP: 10 %10Zagrożenia, środki ochrony,PSZNZagrożenia, środki ochrony, PSZN: 9 %9
Źródło: Struktura wdrożenia pilotażu , udziały zaokrąglone do pełnych procent

Rozwiązanie: ta sama procedura, nowy nośnik

Zasadą pilotażu jest odwzorowanie obecnej procedury PnP i KPZ jeden do jednego na podstawie druków obiektu. Zmienia się nośnik, nie instrukcja. Procedurę, fazy, role, uzgodnienia i wzory wydruków ustawia się na warsztatach, a elementy specyficzne, których nie da się ująć konfiguracją, wycenia się osobno jako rozszerzenie, przed realizacją.

Trzy fazy i zadania przypisane do ról

Polecenie przechodzi przez przygotowanie, prace główne i zamknięcie. Każda faza to lista zadań przypisanych do ról z procedury zakładu, a zadanie wymagające podpisu zamyka tylko osoba uprawniona. Pozycje karty przełączeń (przełączenie, odłączenie, zabezpieczenie przed załączeniem, uziemienie, oznakowanie, sprawdzenie braku napięcia) są zadaniami przygotowawczymi z kolejnością, osobą odpowiedzialną i podpisem.

Blokada dopuszczenia do czasu potwierdzenia zabezpieczeń

Dopóki ostatnie zabezpieczenie z karty nie jest potwierdzone, dopuszczenie zespołu jest zablokowane, a wykonawca widzi status oczekiwania zamiast zgody na pracę. Dla prac pożarowych znaczy to, że spawacz nie rozpoczyna pracy na układzie, którego stan nie został potwierdzony.

Widok innych prac w tej samej lokalizacji

Polecenie jest przypisane do lokalizacji z drzewa obiektu (budynek, kondygnacja, urządzenie). Przy wystawianiu system pokazuje inne aktywne polecenia w tej samej lokalizacji, a mapa prac pokazuje aktywne polecenia i ich fazę wraz z zagrożeniami i środkami ochrony. Dzięki temu osoba odwołująca zabezpieczenie widzi, że na układzie trwa jeszcze gorąca praca.

Wstrzymanie, zmiana w układzie i zamknięcie

Wstrzymanie pracy nie zdejmuje zabezpieczeń. Dodatkowe odłączenie w trakcie pracy jest nowym zadaniem, które warunkuje wznowienie. Zamknięcie wymaga potwierdzenia likwidacji strefy i odwołania zabezpieczeń w kolejności odwrotnej, a zamknięcie prac głównych wymaga odpowiedzi na dodatkowe pytanie kontrolne. Dla prac z ogniem dochodzi okres obserwacji po zakończeniu pracy, wykonywany przez strażnika po stronie wykonawcy, z zapisem przebiegu.

Zakres i skala pilotażu

Pilotaż obejmuje jeden obiekt na osobnym serwerze, 50 stanowisk i okres 3–6 miesięcy, z możliwością powielenia szablonu procesu na kolejne elektrociepłownie. Stanowisko oznacza osobę po stronie zakładu, która loguje się i działa w systemie: wystawiającego, uzgadniającego, dopuszczającego, ochronę, administratora. Firmy zewnętrzne, ich pracownicy i goście nie są liczeni, a więc nie generują opłat licencyjnych.

Do pilotażu należą: kreator poleceń w siedmiu krokach, konfiguracja kart przełączeń, moduł szkoleniowy, widok firmy zewnętrznej w przeglądarce, archiwum i historia poleceń oraz kolejka offline na tablecie, która chroni przed duplikatami akcji przy słabym zasięgu. Ten sam schemat technologiczny dołącza się do polecenia jako plik dostępny na tablecie w strefie pracy.

Koszty pilotażu: widełki i struktura

Wdrożenie takiego pilotażu mieści się w widełkach rzędu 15–20 tys. zł netto jednorazowo, a utrzymanie w widełkach rzędu 3–5 tys. zł netto miesięcznie, przy 50 stanowiskach. Są to orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna. Utrzymanie obejmuje serwer, kopie zapasowe, aktualizacje, wsparcie i cotygodniowe spotkania operacyjne, a nie ma opłat dopisywanych za wykonawców zewnętrznych.

Struktura wdrożenia składa się z siedmiu pozycji. Najcięższa jest konfiguracja procedury PnP, a następnie serwer i konta, a karty przełączeń i analiza z warsztatami dzielą kolejne miejsce. Wykres poniżej pokazuje udział pozycji w łącznym koszcie wdrożenia, w zaokrągleniu do pełnych procent.

Jak ocenić pilotaż: kryteria bez obietnic

Pilotaż nie ma na celu udowodnić, że papier jest zły, tylko sprawdzić, czy cyfrowa ścieżka utrzymuje bezpieczeństwo przy mniejszym nakładzie pracy. Zakład powinien wcześniej ustalić kryteria. Poniższe pomiary nie są wynikami: to propozycja wskaźników, które da się odczytać z historii poleceń i śladu audytowego.

Warto mierzyć odsetek poleceń z lokalizacją do poziomu urządzenia, liczbę prac wstrzymanych i wznowionych oraz czas od ostatniego potwierdzenia zabezpieczenia do dopuszczenia. Dla dowodu przy audycie i dla wyjaśniania zdarzeń liczy się też to, czy każdą czynność da się odtworzyć z autorem i czasem, bez składania dokumentów.

  • Udział poleceń z lokalizacją do poziomu urządzenia.
  • Liczba wstrzymań i wznowień oraz czas ich trwania.
  • Przypadki, w których system pokazał inną aktywną pracę w lokalizacji i zmieniono plan prac.
  • Czas składania dokumentacji po zdarzeniu lub kontroli.

Wnioski dla innych obiektów energetycznych

Po pierwsze, nie zmieniać instrukcji służb: odwzorować druki jeden do jednego i zmienić nośnik. Po drugie, łączyć polecenie, kartę zabezpieczeń i wykonawcę w jednym procesie, w którym system nie przepuszcza polecenia do kolejnej fazy, dopóki czynności blokujące nie są potwierdzone. Po trzecie, zapisywać każdą czynność z autorem i czasem, bez przepisywania z papieru.

System wspiera spełnienie wymogów zarządzania ryzykiem w podmiocie kluczowym i dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje kierownika robót ani osoby dopuszczającej.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy system odwzoruje naszą procedurę PnP i KPZ bez zmiany instrukcji?

Pilotaż zakłada odwzorowanie druków obiektu jeden do jednego: fazy, role, uzgodnienia i wzory wydruków ustawia się na warsztatach. Elementów, których nie da się ująć konfiguracją, nie ukrywa się, tylko wycenia osobno przed realizacją.

Czy wykonawca zewnętrzny musi instalować aplikację?

Firma zewnętrzna korzysta z widoku w przeglądarce, na którym widzi swoje zlecone prace. Nie jest liczona jako stanowisko i nie generuje opłat licencyjnych.

Co się dzieje z zabezpieczeniami, gdy pracę wstrzymano?

Wstrzymanie nie zdejmuje zabezpieczeń. Jeśli w trakcie wstrzymania zmieniono coś w układzie, powstaje nowe zadanie, które warunkuje wznowienie pracy.

Czy dane muszą opuszczać obiekt?

Pilotaż działa na osobnym serwerze dla obiektu, a instancję można uruchomić na serwerze klienta w kontenerach. Kwota instalacji serwera po stronie klienta jest orientacyjna i wymaga warsztatu z działem IT.

Źródła

Zaplanuj pilotaż w swoim obiekcie

Porozmawiajmy o pilotażu cyfrowych poleceń na prace w jednym obiekcie. Przejdziemy przez Wasze druki PnP i KPZ i pokażemy, jak wyglądałaby koordynacja prac pożarowych.

Porozmawiajmy