Dla kogo są te rekomendacje
Rekomendacje kierujemy do trzech ról: kupującego, który składa OPZ i musi je obronić przy ocenie ofert, kierownika bezpieczeństwa procesowego, który odpowiada za dokument zabezpieczenia przed wybuchem, oraz specjalisty OT, który ocenia wpływ nowych urządzeń na sieć. Dotyczą zakładów z atmosferą wybuchową: chemii, rafinerii, magazynów paliw, gazu, młynów i lakierni.
Zapisy trzeba dostosować do własnego zakładu, a rekomendacje nie są poradą prawną. Przepisy wymieniamy po to, by wskazać źródło, nie by obiecywać zgodność.
Rekomendacja 1 i 2: wykonanie ATEX i dokumentacja stref
Zalecenie 1: wymagaj, aby radiolatarnia była w wykonaniu do stref 2 (gaz) i 22 (pył), z oznaczeniem odpowiadającym kategorii urządzenia, i żądaj dokumentu potwierdzającego. Podstawą doboru sprzętu w strefach są dyrektywa 2014/34/UE (urządzenia do atmosfer wybuchowych) oraz dyrektywa 1999/92/WE (BHP w atmosferze wybuchowej), wdrożona w Polsce rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 8 lipca 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 138 poz. 931).
InnerWeb dostarcza radiolatarnię przemysłową z wzorem przemysłowym, deklaracją CE i wykonaniem ATEX dla stref 2 i 22. Pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu, więc OPZ nie powinien zakładać, że takie wykonanie jest dostępne od ręki.
Zalecenie 2: wprowadź do OPZ obowiązek uzgodnienia rozmieszczenia z dokumentem zabezpieczenia przed wybuchem. Dostawca powinien dostarczyć listę miejsc montażu z przypisaną strefą, a zakład potwierdza, że oznaczenie nadajnika odpowiada klasyfikacji strefy w danym punkcie.
Koszt 5-letni dwóch wariantów a próg Pzp
Rekomendacja 3 i 4: dane na serwerze zakładu i brak wymiany sprzętu
Zalecenie 3: zapisz, gdzie pracuje system i gdzie leżą dane. Dla zakładów, które nie chcą chmury albo nie mogą otwierać ruchu wychodzącego, wymagaj możliwości pracy na serwerze zakładu w kontenerach Docker, z izolowaną instancją i własną bazą. Dobrym zapisem jest też wymóg działania bez ruchu wychodzącego: alarmy trafiają do trwałej kolejki odbieranej po kanale przychodzącym. Dostarczenie zależy wtedy od częstotliwości odpytywania i OPZ nie powinien żądać dostarczenia natychmiastowego.
Zalecenie 4: zakaz wymiany sprzętu Ex jako warunek. Jeżeli zakład ma telefony Ex (np. z Androidem 9 lub 11 i Bluetooth 4.2) oraz detektory gazu z Bluetooth, OPZ powinien wymagać pracy na tych urządzeniach. Wymiana telefonów Ex to koszt i ryzyko zmiany certyfikatów. Zastrzeż jednak, że działanie aplikacji na konkretnym modelu wymaga potwierdzenia na urządzeniu zakładu, a integracja odczytów gazu zależy od protokołu producenta detektora.
Rekomendacja 5: sposób wyznaczania pozycji
Zalecenie 5: nie kupuj lokalizacji, której algorytmu nie widać. Wymagaj jawnego opisu, jak powstaje pozycja. Rozwiązanie InnerWeb odbiera sygnały kilku nadajników naraz razem z siłą każdego z nich i uśrednia pozycję na mapie; nie stosuje zasady „najsilniejszy wygrywa”, która przeskakuje między nadajnikami. Wymagaj też dowodu działania bez GPS na realnej geometrii terenu: nadajniki co ok. 100 m na drogach i jeden na 100–200 m2 w budynkach.
Dobrym zapisem jest próba na wycinku terenu, z pomiarem odchyłki. W symulacji koncepcji z nadajnikami co 100 m średnia odchyłka wynosiła 15 m, a maksymalna 39 m. To szacunek, który należy zweryfikować pomiarem u siebie, a OPZ może ustalić dopuszczalną odchyłkę dla stref.
Rekomendacja 6 i 7: próg Pzp oraz Cyber Resilience Act
Zalecenie 6: policz koszt całkowity w 5 latach i sprawdź próg ustawy Pzp, który od 1 stycznia 2026 r. wynosi 170 000 zł netto dla zamówień poniżej progów unijnych. Przykład z obiektu zamkniętego: dwa warianty urządzeń kosztowały 169 400 zł i 189 300 zł netto w 5 latach (wdrożenie plus SLA), więc jeden mieścił się pod progiem, a drugi go przekraczał. Struktura kosztu powinna rozdzielać sprzęt, robociznę i logistykę.
Zalecenie 7: dodaj wymogi z rozporządzenia (UE) 2024/2847 (CRA). Radiolatarnie, bramki i czytniki to produkty z elementami cyfrowymi. Od 11 września 2026 r. producenci muszą zgłaszać aktywnie wykorzystywane podatności i poważne incydenty przez platformę ENISA, a pełne stosowanie rozporządzenia obowiązuje od 11 grudnia 2027 r. Zakład jako użytkownik końcowy nie jest adresatem tych obowiązków, ale w zamówieniach może wymagać SBOM, okresu wsparcia co najmniej 5 lat i procesu zgłaszania podatności.
- certyfikat i oznaczenie ATEX stref 2 i 22 oraz deklaracja CE
- uzgodnienie miejsc montażu z dokumentem zabezpieczenia przed wybuchem
- dane w instancji zakładu, praca bez ruchu wychodzącego
- praca na telefonach Ex i detektorach zakładu, bez ich wymiany
- jawny opis algorytmu pozycji i próba na wycinku terenu
- koszt 5-letni wobec progu Pzp
- SBOM, okres wsparcia i zgłaszanie podatności (CRA)
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy radiolatarnia InnerWeb ma wykonanie ATEX?
Tak, radiolatarnia przemysłowa ma wzór przemysłowy, deklarację CE i wykonanie ATEX dla stref 2 i 22. Dla stref 1 i 21 certyfikację zleca się pod instalację klienta.
Czy OPZ musi wymagać serwera zakładu?
Nie musi, ale warto zapisać wymagany wariant pracy. System może działać na serwerze zakładu albo w chmurze, a dane zostają u klienta.
Czy CRA dotyczy zakładu jako kupującego?
Obowiązki spoczywają na producentach, importerach i dystrybutorach. Zakład może jednak wymagać w zamówieniu SBOM, okresu wsparcia i procesu zgłaszania podatności.
Jak sprawdzić zapisy OPZ pod względem prawnym?
Zapisy skonsultuj z działem prawnym i osobą odpowiedzialną za dokument zabezpieczenia przed wybuchem. Zalecenia nie gwarantują zgodności, a wspierają jej spełnienie.
Źródła
Pomożemy sformułować zapisy OPZ
Przekażemy listę zapisów technicznych dla radiolatarni ATEX i omówimy je z Twoim zespołem. Umów rozmowę z InnerWeb.
Porozmawiajmy