InnerWeb
Przejdź do treści

ROI pilotażu cyfrowych zezwoleń w elektrociepłowni

Elektrociepłownia będąca podmiotem kluczowym NIS2 chciała znać pełny koszt pilotażu w jednym obiekcie, zanim zdecyduje o rozszerzeniu na kolejne. Wycena rozpisana na wdrożenie i stawkę miesięczną pozwala policzyć bilans w trzech horyzontach: 3, 6 i 12 miesięcy, na jawnych założeniach kalkulacji przykładowej.

50
stanowisk w pilotażu w jednym obiekcie
+36,6 tys. zł
bilans po 12 miesiącach w kalkulacji przykładowej
Źródło: kalkulacja przykładowa
0 zł
opłata za firmy zewnętrzne i gości

Sytuacja wyjściowa: papier między wieloma rolami

Elektrociepłownia grupy energetycznej, podmiot kluczowy NIS2, prowadziła prace na układach cieplnych i elektrycznych przy użyciu papierowych poleceń na prace (PnP) i kart przełączeń i zabezpieczeń (KPZ). Dokument krążył między wystawiającym, uzgadniającymi, dopuszczającym i zespołem, więc aktualny stan znał tylko ten, kto trzymał kartkę.

Czynności z terenu trafiały do systemu dopiero po powrocie do biura. Powstawało podwójne wprowadzanie i rozbieżności między papierem a rejestrem. Przy kilku pracach na jednym układzie osoba odwołująca zabezpieczenie nie miała pewności, czy ktoś jeszcze pracuje. Firma zewnętrzna poznawała zagrożenia z ustnego instruktażu, a przerwy i wznowienia ginęły między zmianami.

Zakres pilotażu

Pilotaż objął jeden obiekt i ok. 50 stanowisk, czyli osób po stronie zakładu, które logują się i działają w systemie: wystawiających, uzgadniających, dopuszczających, ochronę i administratorów. Firmy zewnętrzne i goście nie były liczeni, a opłata za nich wynosiła 0 zł.

System odwzorował obecną procedurę PnP i KPZ jeden do jednego na podstawie druków obiektu. Zmienił się nośnik, nie instrukcja. Polecenie przechodzi trzy fazy: przygotowanie, prace główne i zamknięcie. Pozycje KPZ są zadaniami przygotowawczymi z kolejnością, osobą odpowiedzialną i podpisem, a dopuszczenie jest zablokowane, dopóki ostatnie zabezpieczenie nie jest potwierdzone. Wykonawca widzi wtedy status oczekiwania zamiast zgody na pracę.

Co dostaje wykonawca zewnętrzny

Wykonawca widzi w przeglądarce tylko swoje polecenia i nie instaluje aplikacji. Zagrożenia i środki ochrony poznaje z systemu, a nie wyłącznie z instruktażu ustnego, co daje zakładowi zapis do audytu.

Koszt pilotażu i oszczędność według horyzontu (kalkulacja przykładowa)

Koszt pilotażu i oszczędność według horyzontu (kalkulacja przykładowa)Koszt pilotażu 30, 42 i 66 tys. zł wobec oszczędności 25,7, 51,3 i 102,6 tys. zł w horyzontach 3, 6 i 12 miesięcy.0255075100125tys. zł nettoKoszt pilotażu (3 miesiące): 30 tys. zł netto30Oszczędność (60% realizacji) (3 miesiące): 25,7 tys. zł netto25,73 miesiąceKoszt pilotażu (6 miesięcy): 42 tys. zł netto42Oszczędność (60% realizacji) (6 miesięcy): 51,3 tys. zł netto51,36 miesięcyKoszt pilotażu (12 miesięcy): 66 tys. zł netto66Oszczędność (60% realizacji) (12 miesięcy): 102,6 tys. zł netto102,612 miesięcy
  • Koszt pilotażu
  • Oszczędność (60% realizacji)
Źródło: Koszty: (12 mies. obliczone). Oszczędność: kalkulacja przykładowa, 300 poleceń/mies., 30 min, 95 zł/h, 60% realizacji

Koszty: wdrożenie, stawka miesięczna, trzy horyzonty

Wdrożenie pilotażu obejmuje siedem pozycji: analizę i warsztaty, serwer dedykowany z instancją i kontami, odwzorowanie procedury PnP, karty przełączeń i zabezpieczeń, zagrożenia i środki ochrony wraz z pracami szczególnie niebezpiecznymi, wykonawców zewnętrznych i szkolenia BHP oraz testy, szkolenia i uruchomienie. Łącznie to rząd 18 tys. zł netto, płatne w trzech ratach. Stawka miesięczna za pilotaż na 50 stanowiskach z dyspozytorem telefonicznym to rząd 4 tys. zł netto i obejmuje serwer, kopie zapasowe, aktualizacje, wsparcie i cotygodniowe spotkania operacyjne.

Z tego wynikają trzy horyzonty kosztowe (orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna): pilotaż trzymiesięczny kosztuje łącznie ok. 30 tys. zł netto, sześciomiesięczny ok. 42 tys. zł netto, a pilotaż przedłużony do 12 miesięcy ok. 66 tys. zł netto (obliczenie własne: 18 tys. zł plus 12 stawek po 4 tys. zł). Dla porównania pierwszy rok produkcyjny na 50 stanowiskach z własnym serwerem zakładu to rząd 68 tys. zł netto, przy jednorazowym koszcie serwera ok. 20 tys. zł netto.

Prace poza zakresem rozlicza się osobno, rzędu 300 zł brutto za godzinę plus transport. Elementy specyficzne dla klienta, których nie da się ująć konfiguracją silnika poleceń, wycenia się jako rozszerzenie przed realizacją.

Kalkulacja przykładowa oszczędności

Założenia kalkulacji przykładowej: 300 poleceń na prace miesięcznie, oszczędność 30 minut na poleceniu (koniec podwójnego wprowadzania, krótszy obieg uzgodnień, mniej telefonów o stan zabezpieczeń), koszt godziny pracy 95 zł. Daje to 150 godzin i 14 250 zł miesięcznie przy pełnym wykorzystaniu.

W pilotażu przyjmujemy ostrożnie 60% realizacji tej oszczędności, bo użytkownicy dopiero się uczą: to 8 550 zł miesięcznie. Po trzech miesiącach oszczędność wynosi 25 650 zł wobec kosztu 30 tys. zł, czyli bilans lekko ujemny (minus ok. 4,4 tys. zł). Po sześciu miesiącach 51 300 zł wobec 42 tys. zł daje bilans dodatni ok. 9,3 tys. zł. Po dwunastu miesiącach 102 600 zł wobec 66 tys. zł daje ok. 36,6 tys. zł na plusie.

Wniosek dla dyrektora: trzymiesięczny pilotaż służy do sprawdzenia, czy próg sukcesu jest osiągalny, a nie do odzyskania kosztu. Zwrot pojawia się w drugim kwartale działania, o ile liczba poleceń i czas oszczędności zgadzają się z założeniem. Wartości te zastąp pomiarem z własnego obiektu.

Struktura wdrożenia pilotażu (udział w ok. 18 tys. zł)

Struktura wdrożenia pilotażu (udział w ok. 18 tys. zł)Podział kosztu wdrożenia pilotażu na siedem pozycji, największa to odwzorowanie procedury poleceń na prace (23%).Odwzorowanie procedury PnP: 23 % (23%)Serwer, instancja, konta: 20 % (20%)Analiza i warsztaty: 14 % (14%)Karty przełączeń i zabezpieczeń: 13 % (13%)Wykonawcy i szkolenia BHP: 10 % (10%)Testy i uruchomienie: 11 % (11%)Zagrożenia i prace szczególnie niebezpieczne: 9 % (9%)100%Odwzorowanie procedury PnP23 % (23%)Serwer, instancja, konta20 % (20%)Analiza i warsztaty14 % (14%)Karty przełączeń i zabezpieczeń13 % (13%)Wykonawcy i szkolenia BHP10 % (10%)Testy i uruchomienie11 % (11%)Zagrożenia i prace szczególnieniebezpieczne9 % (9%)
Źródło: udziały zaokrąglone do pełnych procent

Co poza czasem: ryzyko i NIS2

Bilans czasu nie obejmuje wartości, które są dla elektrociepłowni ważniejsze. Blokada dopuszczenia do czasu potwierdzenia ostatniego zabezpieczenia ogranicza ryzyko pracy na układzie, który nie jest odłączony. Zapis każdej czynności z autorem i czasem tworzy dowód do audytu po zdarzeniu, bez składania go z rozproszonych dokumentów. Dla podmiotu kluczowego NIS2 kary z art. 34 dyrektywy mogą sięgać 10 mln EUR lub 2% rocznego obrotu, a w Polsce okno 24 miesięcy bez kar od 3.04.2026 służy właśnie do budowy takich dowodów.

Ważne ograniczenie: system wspiera spełnienie wymogów i dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje procedur zakładu. Ustalenia dotyczące ról, uzgodnień i wzorów wydruków powstają na warsztatach na podstawie obecnych druków.

Wnioski z pilotażu

Przypadek pokazuje trzy rzeczy. Po pierwsze, pełny koszt pilotażu i pierwszego roku warto zapisać jednym zestawieniem, bo wtedy budżet nie rośnie o dopisywane pozycje. Po drugie, odwzorowanie istniejących druków zamiast zmiany instrukcji skraca czas przyjęcia przez służby. Po trzecie, rozliczenie pilotażu powinno opierać się na progach sukcesu ustalonych przed startem, a nie na ocenie po fakcie.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy pilotaż zwraca się w trzy miesiące?

W przyjętej kalkulacji nie: bilans po trzech miesiącach jest lekko ujemny. Trzy miesiące wystarczają do sprawdzenia progów sukcesu, a zwrot pojawia się w drugim kwartale działania.

Czy firmy zewnętrzne płacą za dostęp?

W tym modelu nie. Stanowisko to osoba po stronie zakładu, a firmy zewnętrzne, ich pracownicy i goście nie są liczeni.

Czy trzeba zmieniać instrukcję PnP i KPZ?

Nie. System odwzorowuje obecne druki jeden do jednego, a zmienia się nośnik. Elementy, których nie da się ująć konfiguracją, wycenia się osobno przed realizacją.

Ile kosztuje przejście na wersję produkcyjną?

Pierwszy rok produkcyjny na 50 stanowiskach z własnym serwerem zakładu to rząd 68 tys. zł netto; orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna.

Źródła

Zaplanuj pilotaż, który da się rozliczyć

Porozmawiaj z InnerWeb o pilotażu w jednym obiekcie: ustalimy progi sukcesu i pełny koszt przed startem.

Porozmawiajmy