InnerWeb
Przejdź do treści

Rafineria: lokalizacja pracowników w strefach Ex bez GPS i bez wymiany sprzętu

Na instalacji petrochemicznej w rafinerii, na terenie ok. 531 ha, sygnał GPS bywa słaby lub niedostępny, a operator musi wiedzieć, gdzie jest człowiek i gdzie jest zagrożenie. Zakład nie chciał wymieniać telefonów Ex ani detektorów gazu. Rozwiązaniem okazały się nadajniki BLE w wykonaniu ATEX i aplikacja na sprzęcie, który pracownicy już mają.

ok. 531 ha
teren obsługiwany przez instalacje InnerWeb
ok. 100 m
rozstaw nadajników na drogach zakładowych
ok. 15 m
średnia odchyłka w symulacji (szacunek)

Sytuacja wyjściowa: zakład petrochemiczny w rafinerii

Przypadek dotyczy zakładu petrochemicznego działającego w rafinerii, podmiotu kluczowego w rozumieniu NIS2, z terenem ok. 531 ha obsługiwanym przez dział bezpieczeństwa operacyjnego produkcji. Instalacje stoją gęsto, część dróg biegnie między rurociągami i zbiornikami, a wiele miejsc pracy leży w strefach zagrożonych wybuchem.

Zasięg GPS na takiej instalacji jest ograniczony. Konstrukcje stalowe, zbiorniki i rurociągi odbijają i tłumią sygnał, a wewnątrz budynków i obiektów technologicznych nie ma go wcale. W praktyce operator ma obraz procesu na ekranie, ale nie wie, który z pracowników stoi dziś przy konkretnym zaworze.

Zakład pracuje na telefonach Ex z systemem Android 9 lub 11 i Bluetooth LE 4.2 oraz na detektorach gazu z Bluetoothem. Ten sprzęt jest certyfikowany, przeszkolony i zaakceptowany przez służby zakładu. Wymiana jest kosztowna i wymaga ponownych procedur, więc warunkiem brzegowym projektu było: zostawić sprzęt, dołożyć tylko to, co konieczne.

Pytania zakładu przed decyzją

Dział bezpieczeństwa sformułował pięć pytań, które dobrze opisują, czego oczekuje zakład z rejonu Seveso od systemu lokalizacji:

  • Jak ustalić pozycję osoby w strefie Ex, gdy GPS nie działa?
  • Czy zakład użyje własnych telefonów Ex i detektorów, czy trzeba dokupić sprzęt?
  • Jakie certyfikaty mają nadajniki i do jakich stref są dopuszczone?
  • Czy lista osób na terenie nadaje się do ewakuacji?
  • Czy system integruje się z istniejącymi systemami zezwoleń, uprawnień i szkoleń?

Odchyłka pozycji w symulacji przy rozstawie co 100 m

Odchyłka pozycji w symulacji przy rozstawie co 100 mWykres słupkowy: średnia odchyłka pozycji 15 m, maksymalna 39 m w symulacji z nadajnikami co 100 m.010203040mŚrednia: 15 m15 mŚredniaMaksymalna: 39 m39 mMaksymalna
Źródło: szacunek z symulacji na geometrii terenu, nie pomiar na instalacji

Rozwiązanie: nadajniki ATEX, telefon Ex jako odbiornik

Na instalacji montowane są nadajniki BLE w wykonaniu ATEX dla stref 2 i 22. Radiolatarnia przemysłowa InnerWeb ma wzór przemysłowy, deklarację CE i wykonanie ATEX; pracuje na bateriach przemysłowych przez kilka lat w zakresie temperatur od -40 do 60 °C. Montaż odbywa się na słupach i konstrukcjach opaskami zaciskowymi lub klejem, bez kabli i bez zasilania z sieci, co ogranicza ingerencję w instalację.

Telefon Ex pracownika pełni rolę odbiornika i przekaźnika. Słyszy kilka nadajników jednocześnie razem z siłą sygnału każdego z nich i co kilka sekund wysyła te dane przez sieć komórkową lub Wi-Fi. Pozycja jest uśredniana z sygnałów wielu nadajników na mapie. Nie obowiązuje zasada „najsilniejszy wygrywa”, która przy odbiciach sygnału na konstrukcjach stalowych dawałaby skoki położenia między sąsiednimi punktami.

Dyspozytor widzi pracowników na mapie zakładu. Aplikacja mobilna wykrywa SOS, bezruch i upadek i przekazuje alarm razem z ostatnią znaną lokalizacją. Dla akcji ratowniczej dostępna jest lista osób na terenie z odświeżaniem co kilkanaście sekund i wydrukiem dla dowódcy akcji.

Geometria: ile nadajników i jaka dokładność

Rozstaw nadajników na drogach zakładowych wynosi ok. 100 m, bo drogi obsługują ruch pojazdów i pracowników pieszych. W budynkach montuje się gęściej: 1 nadajnik na 100–200 m². Gęstsza siatka wewnątrz pozwala rozpoznać kondygnację, co przy poszukiwaniu poszkodowanego ma znaczenie.

Koncepcję pokazano na realnej geometrii terenu: obrys kompleksu o wymiarach ok. 5,4 × 3,2 km oraz fragment poglądowy z 106 nadajnikami ATEX rozmieszczonymi co ok. 100 m wzdłuż dróg. Symulacja dla takiego rozstawu dała średnią odchyłkę pozycji ok. 15 m i maksymalną ok. 39 m. To szacunki z symulacji, nie pomiar na instalacji, i tak należy je czytać: jako rząd wielkości dla ruchu na drogach, nie jako dokładność przy zaworze.

Co ta dokładność oznacza dla bezpieczeństwa

Do ustalenia, w której części instalacji znajduje się pracownik, i do wskazania ratownikom rejonu poszukiwań wystarcza rząd kilkunastu metrów. Do decyzji, przy którym dokładnie urządzeniu ktoś stoi, potrzebna jest gęstsza siatka lub potwierdzenie na miejscu. Dlatego rozstaw projektuje się od mapy ryzyka, a nie od ogólnej tabeli.

Granice rozwiązania, o których zakład powinien wiedzieć

Rzetelny opis przypadku obejmuje także to, czego system nie robi dziś lub zależy od osób trzecich:

  • Nadajniki mają dopuszczenie do stref 2 i 22. Pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu.
  • Działanie aplikacji na konkretnym modelu telefonu Ex wymaga potwierdzenia na urządzeniu klienta.
  • Integracja odczytów gazu z detektorów zależy od protokołu producenta detektora i jest tematem spotkania, nie standardem.
  • Trasa ewakuacyjna i punkt zbiórki nie są funkcją systemu. Pokazywana jest lista osób i ich ostatnia pozycja.
  • System wymaga urządzenia noszonego przez pracownika. Bez telefonu lub karty osoba nie jest widoczna.

Wnioski dla zakładów Seveso

Pierwszy wniosek: lokalizację bez GPS da się zbudować na sprzęcie, który zakład już ma, jeśli system potrafi uśredniać sygnały wielu nadajników i działa niezależnie od istniejących systemów. InnerWeb jest tu niezależną nakładką, uzupełnieniem i uszczelnieniem systemów zezwoleń, uprawnień i szkoleń klienta, a nie ich zamiennikiem.

Drugi wniosek: warto zacząć od mapy ryzyka. Zaznacza się strefy Ex, drogi używane przez pojazdy dostawców i miejsca, gdzie praca w pojedynkę jest najczęstsza, a dopiero potem liczy nadajniki. Trzeci: od dostawcy lokalizacji trzeba wymagać dowodu działania bez GPS oraz jawnego opisu algorytmu uśredniania pozycji.

Dla zakładu, który przygotowuje się do kontroli albo do ćwiczeń z planu operacyjno-ratowniczego, taki system dostarcza dowodu do audytu: kto był w rejonie instalacji i w którym momencie. Wspiera to spełnienie wymogów dotyczących postępowania w razie poważnej awarii, ale ich nie zastępuje.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy trzeba wymieniać telefony Ex i detektory gazu?

Nie. Zakład zostawia własny sprzęt, a InnerWeb dokłada nadajniki i aplikację. Działanie aplikacji na konkretnym modelu telefonu Ex wymaga potwierdzenia na urządzeniu klienta.

Do jakich stref dopuszczone są nadajniki?

Radiolatarnia przemysłowa ma wykonanie ATEX dla stref 2 i 22. Pod strefy 1 i 21 certyfikację zleca się na potrzeby instalacji klienta, bez obietnicy terminu.

Czy system wyznacza trasę ewakuacji?

Nie. Trasa ewakuacyjna i punkt zbiórki nie są funkcją systemu. Dyspozytor i dowódca akcji dostają listę osób i ich ostatnią znaną pozycję.

Czy odczyty z detektorów gazu trafiają do systemu?

To zależy od protokołu producenta detektora i jest przedmiotem ustaleń na spotkaniu. Nie jest to element standardowy.

Źródła

Sprawdźmy geometrię Państwa instalacji

Pokażemy koncepcję lokalizacji na obrysie Państwa terenu, z mapą stref Ex i dróg. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy