InnerWeb
Przejdź do treści

Schron w zakładzie chemicznym: kto jest na terenie i dokąd idzie

Zakład chemiczny, podmiot kluczowy NIS2, ma w dzień roboczy na terenie wielokrotnie więcej osób, niż wynika z ewidencji załogi. Gdy ogłoszono alarm, dyrektor musi odpowiedzieć na dwa pytania: ilu ludzi jest na terenie i dokąd mają się schronić. Przypadek pokazuje, jak odpowiedzieć na nie z listy, a nie z pamięci.

Sytuacja: zakład, w którym obcych jest więcej niż swoich

Przypadek jest rodzajowy i opisuje zakład chemiczny z rafinacją i petrochemią w grupie międzynarodowej, będący podmiotem kluczowym NIS2. Zakład pracuje w ruchu ciągłym, a utrzymanie ruchu obsługuje ok. 20 firm zewnętrznych. Co miesiąc dopuszcza do pracy kilkadziesiąt osób spoza załogi, często do prac pożarowo niebezpiecznych, na wysokości i w zbiornikach.

Obraz obecności jest w takim zakładzie rozproszony. Załoga ma ewidencję czasu pracy, firmy zewnętrzne mają własne listy brygad, a goście i dostawcy są odnotowani na portierni. Zezwolenia na prace żyły w segregatorach, więc nie było aktualnego obrazu otwartych prac. Szkolenie wstępne odbywało się przy wejściu i opóźniało start prac; trudno było potwierdzić, że szkolenie przeszła każda osoba z ekipy, a nie tylko brygadzista.

W takich warunkach przygotowanie do zdarzeń nadzwyczajnych sprowadza się do pytania, które w ustawie o ochronie ludności pojawia się pośrednio: czy zakład wie, kto fizycznie przebywa na jego terenie, i czy ma dla tych osób wyznaczone miejsca doraźnego schronienia.

Problem: dwa pytania bez odpowiedzi w pierwszych minutach

Pierwsze pytanie brzmi: ilu ludzi jest na terenie. Odpowiedź z ewidencji załogi jest zaniżona o firmy zewnętrzne, gości, kurierów i dostawców. Drugie pytanie brzmi: dokąd się schronić. Pomieszczenia, które mogą pełnić funkcję miejsca doraźnego schronienia, mają ograniczoną pojemność i nie są równo rozłożone względem miejsc pracy ekip remontowych.

Ustawa z 5 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1907) wymaga od właściciela lub zarządcy utrzymania i oznakowania takich miejsc (art. 103 i 105). Nie rozstrzyga jednak za zakład, ile osób dane pomieszczenie ma przyjąć w szczycie obecności ani jak stwierdzić, że wszyscy są w środku. To zadanie planu zakładu.

Obecność szczytowa: ewidencja załogi a stan faktyczny (kalkulacja przykładowa)

Obecność szczytowa: ewidencja załogi a stan faktyczny (kalkulacja przykładowa)Wykres słupkowy: 420 osób w ewidencji załogi wobec 563 osób faktycznie na terenie w szczycie obecności.0200400600osóbEwidencja załogi: 420 osób420 osóbEwidencja załogiFirmy zewnętrzne: 110 osób110 osóbFirmy zewnętrzneGoście i dostawcy: 25 osób25 osóbGoście i dostawcyKurierzy: 8 osób8 osóbKurierzyRazem na terenie: 563 osób563 osóbRazem na terenie
Źródło: Kalkulacja przykładowa na założeniach z sekcji Kalkulacja

Rozwiązanie: jedna lista, osobne zakładki firm, wydruk dla koordynatorów

W opisywanym podejściu zakład stawia na jedną ścieżkę: szkolenie, zezwolenie, kontrola. Osoba z firmy zewnętrznej dostaje imienne zaproszenie z kodem QR, przechodzi szkolenie online przed przyjazdem, a na bramie ochrona skanuje plakietkę QR lub kartę RFID i widzi werdykt złożony ze szkoleń, kwalifikacji do prac niebezpiecznych, zezwolenia w toku i aktywnego konta. Każdy skan jest zapisywany w rejestrze wejść i wyjść.

Ten sam rejestr zasila listę ewakuacyjną: jeden ekran odpowiada na pytanie z alarmu, kto fizycznie jest na zakładzie. Lista odświeża się co 13 sekund i dzieli osoby na sześć grup: goście, kurierzy, dostawcy, pracownicy zakładu, firmy zewnętrzne (z zakładkami per firma) oraz niepewne. Kompromisy listy rozstrzygają się na rzecz pokazania zbyt wielu osób, nie zbyt mało, co dla bezpieczeństwa jest kierunkiem właściwym.

Wydruk listy ma postać jednej strony na grupę, więc dowódca akcji rozdaje kartki koordynatorom w punkcie zbiórki. Koordynatorem firmy może być jej domyślna osoba kontaktowa zapisana w panelu firm zewnętrznych. Lista opiera się na skanach na bramie i nie zna położenia osoby w budynku. Gdzie potrzebna jest dokładniejsza informacja o położeniu, zakład może dołożyć lokalizację z nadajników BLE bez GPS, która zasila widok kto jest na terenie.

Kalkulacja przykładowa: ilu ludzi trzeba schronić

Poniższa kalkulacja jest przykładowa i opiera się na jawnych założeniach, nie na danych konkretnego zakładu. Zakładamy zmianę dzienną w szczycie obecności: 420 pracowników zakładu na terenie, 110 osób z firm zewnętrznych (postój częściowy), 25 gości i dostawców oraz 8 kurierów. Razem 563 osoby. Ewidencja samej załogi pokazywałaby 420, czyli niedoszacowanie o 143 osoby (ok. 25%).

Dla pojemności przyjmujemy założenie robocze 0,8 m2 powierzchni użytkowej na osobę. Jest to założenie przykładowe do planowania ćwiczenia, a nie norma z ustawy. Przy 563 osobach daje to ok. 450 m2 powierzchni miejsc doraźnego schronienia, które muszą być dostępne w czasie krótszym niż wymagany przez plan, w rozsądnej odległości od miejsc pracy.

Sedno kalkulacji jest inne niż sama liczba: pokazuje, że planowanie na podstawie ewidencji załogi zaniża zapotrzebowanie o jedną czwartą w dniu, w którym obecność firm zewnętrznych jest typowa dla postoju. Każde zawyżenie pojemności jest tanie, każde zaniżenie kończy się decyzją podejmowaną w locie.

Efekt i wnioski z przypadku

Efekt dla zakładu jest organizacyjny. Dyrektor otrzymuje w alarmie jedną listę zamiast czterech, koordynatorzy firm mają swoje kartki, a plan miejsc schronienia opiera się na obecności szczytowej. W audycie zakład pokazuje rejestr wejść, protokół z ćwiczenia i inwentaryzację pomieszczeń zgodną z art. 105.

Wnioski są cztery. Po pierwsze, policz obecność szczytową, nie etatową. Po drugie, włącz firmy zewnętrzne do planu od pierwszego dnia, bo to oni najczęściej nie znają terenu. Po trzecie, przećwicz użycie wydruku na papierze, bo ekran bywa niedostępny. Po czwarte, zapisz, kto jest koordynatorem każdej firmy, i sprawdź to przed postojem, a nie w jego trakcie. Rozwiązanie wspiera spełnienie wymogu i dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje procedury ewakuacji zakładu.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Dlaczego ewidencja załogi nie wystarcza do planowania schronienia?

Pomija firmy zewnętrzne, gości, kurierów i dostawców, którzy przy postoju remontowym stanowią znaczną część obecnych. W kalkulacji przykładowej niedoszacowanie wynosi ok. 25%.

Czy lista wskazuje, w którym budynku jest dana osoba?

Nie. Lista ewakuacyjna opiera się na skanach na bramie. Położenie wewnątrz zakładu zapewnia osobny moduł lokalizacji z nadajników BLE, bez GPS.

Kto w firmie zewnętrznej odpowiada za brygadę w punkcie zbiórki?

Koordynator firmy, którego zakład wskazuje przed rozpoczęciem prac. W panelu firm zewnętrznych można zapisać domyślną osobę kontaktową firmy.

Źródła

Porozmawiajmy o liście osób na terenie zakładu

Pokażemy na przykładzie Twojego zakładu, jak lista osób na terenie i lokalizacja z nadajników BLE wspierają przygotowanie do zdarzeń nadzwyczajnych. Umów rozmowę lub demo z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy