InnerWeb
Przejdź do treści

Audyt dostępu podwykonawców w zakładzie ruchu ciągłego

W 9 tygodni zakład w ruchu ciągłym wystawił 106 zezwoleń na prace dla ok. 20 firm wykonawczych i dopiero analiza tych zapisów pokazała, gdzie dokumentacja jest wiarygodna, a gdzie opisuje tylko budynek. Ten przypadek pokazuje, jak dane z zezwoleń stają się dowodem audytowym dostępu podwykonawców.

106
zezwoleń w 9 tygodniach
82%
zezwoleń wystawionych między 6:00 a 10:00
44 z 106
zezwoleń z lokalizacją ogólną
4
warunki sprawdzane przy skanie na portierni

Sytuacja: producent materiałów izolacyjnych i ok. 20 firm wykonawczych

Przypadek dotyczy producenta materiałów izolacyjnych, który pracuje w ruchu ciągłym: piecownie i linie produkcyjne nie stoją, a serwis i remonty wykonują firmy zewnętrzne. W badanym okresie 9 tygodni zakład wystawił 106 zezwoleń na prace, a wykonawców było ok. 20. Dwie hale, magazynowa i produkcyjna, obsługiwały łącznie 76 z 106 zezwoleń.

Takie zakłady zwykle mają dobrze opisane procedury dopuszczenia. Kłopot zaczyna się w audycie, gdy audytor prosi o odpowiedź na proste pytania: kto z zewnątrz miał dostęp do strefy, w jakim oknie czasowym, z jakimi kwalifikacjami i kto to zatwierdził. Odpowiedź rozproszona po segregatorach, skrzynkach pocztowych i arkuszach nie jest dowodem, tylko zbiorem poszlak.

Kontekst regulacyjny wzmacnia to pytanie. W łańcuchu dostaw i dostępie zewnętrznym do systemów oraz stref krytycznych NIS2 i nowelizacja ustawy o KSC wymagają udokumentowanego zarządzania ryzykiem. Zakład, który jest podmiotem kluczowym albo dostawcą dla takiego podmiotu, powinien umieć wykazać dostęp firm zewnętrznych jednym zestawieniem.

Problem: zezwolenia wskazują budynek, nie maszynę

Pierwsza analiza zapisów pokazała ważną lukę jakości danych. Aż 44 z 106 zezwoleń miało lokalizację ogólną, czyli nazwę zaczynającą się od słów w rodzaju „Budynek”, „Inna” albo „Cała linia”. Zezwolenie istniało, było poprawnie zatwierdzone, ale audytor nie mógł z niego odczytać, przy której maszynie wykonawca faktycznie pracował.

Druga luka dotyczy ochrony. Gdy zezwolenie wskazuje budynek, a nie filtr, sekcję, zasyp czy komorę, strażnik na portierni i koordynator ruchu nie wiedzą, gdzie serwis naprawdę wraca. Powtarzające się awarie tej samej maszyny giną w statystyce, bo każda jest przypisana do hali, a nie do urządzenia.

Trzecia luka to rytm pracy. Dane pokazały, że 82% zezwoleń wystawiono między 6:00 a 10:00, a 62 z 106 przypadło na wtorek i środę. W weekend nie wystawiono żadnego. Ten rozkład ma znaczenie audytowe: pokazuje, kiedy dyżury osób akceptujących i ochrony muszą być obsadzone, a kiedy ryzyko przeoczenia jest największe.

  • 44 z 106 zezwoleń z lokalizacją ogólną zamiast konkretnego punktu
  • 82% zezwoleń w oknie 6:00 do 10:00
  • 62 z 106 zezwoleń we wtorek i środę, 0 w weekend
  • cztery największe firmy wykonawcze odpowiadają za 63% zezwoleń

Co pokazała analiza 106 zezwoleń

Co pokazała analiza 106 zezwoleńWykres słupkowy: 62 zezwolenia we wtorek i środę, 44 z lokalizacją ogólną, 43 z ogniem, 40 na wysokości.020406080zezwoleńWtorek i środaWtorek i środa: 62 zezwoleń62Lokalizacja ogólnaLokalizacja ogólna: 44 zezwoleń44Prace z ogniemPrace z ogniem: 43 zezwoleń43Prace na wysokościPrace na wysokości: 40 zezwoleń40
Źródło: analiza zezwoleń z 9 tygodni

Rozwiązanie: analiza zapisów i poprawa struktury zakładu

Punktem wyjścia była analiza danych z instancji klienta, bez zmiany procedur: liczba zezwoleń w tygodniu, godziny i dni wystawiania, typy prac szczególnie niebezpiecznych, firmy wykonawcze, obszary zakładu oraz mapa ciepła skupienia prac na modelu 3D zakładu. Lista zezwoleń z filtrem dat i wyszukiwaniem po wielu frazach jest standardową funkcją systemu zezwoleń InnerWeb.

Drugim krokiem była poprawa struktury zakładu w edytorze mapy 3D: lokalizacje, linie i kondygnacje. Dzięki temu wykonawca wybiera konkretny punkt przy maszynie, a nie ogólną nazwę budynku. To zmiana danych konfiguracyjnych, a nie przebudowa systemu, więc można ją prowadzić równolegle z ruchem zakładu.

Trzeci element to ślad audytowy. System zapisuje zmiany na zezwoleniu, a praca szczególnie niebezpieczna ma własną maszynę stanów, w której zatwierdzenie lub odrzucenie jest zarezerwowane dla użytkownika po stronie zakładu. W audycie oznacza to, że za każdym zapisem stoi rola i czas, a nie anonimowa zmiana w pliku.

Prace szczególnie niebezpieczne jako osobna oś audytu

W okresie analizy 43 zezwolenia dotyczyły prac z ogniem, a 40 prac na wysokości. Łącznie to najbardziej wrażliwa część rejestru. Dla audytora osobna lista tych zezwoleń z zatwierdzającym i oknem czasowym jest pierwszym dowodem, że kontrola dostępu działa tam, gdzie ryzyko jest największe.

Efekt: z danych operacyjnych do dowodu audytowego

Po uporządkowaniu struktury lokalizacji ten sam zbiór zezwoleń odpowiada na pytania audytu bezpośrednio z systemu: wykonawca, strefa, okno czasowe, rodzaj pracy, osoba zatwierdzająca. Nie trzeba odtwarzać historii z maili. Szczególnie przydatne okazało się zestawienie w układzie hala i typ pracy: w hali magazynowej na wysokości przypadało 24 z 39 zezwoleń, a w hali produkcyjnej z ogniem 24 z 37.

Dla ochrony wynik jest równie praktyczny. Dyżury akceptujących i portierni można ustawić pod wtorek i środę rano, bo tam koncentruje się obciążenie. Analiza wskazała też pierwszy tydzień okresu z 24 zezwoleniami, prawdopodobnie związanymi z pracami postojowymi; ta hipoteza wymaga potwierdzenia z zakładem i nie jest podawana jako fakt.

Ważne zastrzeżenie: dane o bramie QR, szkoleniach i pracy w pojedynkę w okresie analizy jeszcze nie istniały, więc nie były częścią dowodu. Audyt oparty na samych zezwoleniach pokazuje, kto miał prawo pracować, ale nie zawsze potwierdza, kto faktycznie wszedł na teren.

Dokładność lokalizacji w zezwoleniach

Dokładność lokalizacji w zezwoleniachWykres kołowy: 62 zezwolenia ze szczegółową lokalizacją i 44 z lokalizacją ogólną.Konkretne miejsce: 62 zezwoleń (58,5%)Budynek lub cała linia: 44 zezwoleń (41,5%)106zezwoleńKonkretne miejsce62 zezwoleń (58,5%)Budynek lub cała linia44 zezwoleń (41,5%)
Źródło: (44 z 106; pozostałe 62 jako różnica)

Uzupełnienie: kontrola wejścia na portierni

Brakujące ogniwo dostarcza kontrola wejścia opisana w drugim przypadku z tego samego zakładu. Ochrona skanuje kod QR z plakietki lub telefonu: pierwszy skan zapisuje wejście, drugi wyjście. System sprawdza cztery warunki: szkolenie, kwalifikacje do prac z zezwolenia, zezwolenie na dziś i aktywne konto. Brak któregokolwiek oznacza brak zgody z powodem na ekranie.

System nie steruje bramką ani szlabanem i nie rozpoznaje twarzy; strażnik wpuszcza fizycznie, a system daje werdykt i zapis. Z tych samych skanów powstaje lista osób na terenie z podziałem na gości, kurierów, dostawców, pracowników i firmy zewnętrzne oraz lista ewakuacyjna. Kto nie odbił wyjścia, trafia do grupy „Niepewni” w oknie 24 godzin.

Dla audytu to dowód z dwóch niezależnych źródeł: zezwolenie mówi, co było dopuszczone, skan mówi, kto się pojawił. Zgodność obu zapisów jest mocniejsza niż każdy z nich osobno.

Wnioski dla audytów dostępu podwykonawców

Po pierwsze, jakość lokalizacji w zezwoleniu jest częścią jakości dowodu. Zezwolenie z lokalizacją „cała linia” spełnia formalnie procedurę, ale słabo przechodzi audyt. Po drugie, rytm wystawiania zezwoleń to dana zarządcza i audytowa jednocześnie. Po trzecie, dwa niezależne zapisy, zezwolenie i skan wejścia, tworzą wiarygodny ślad. Dokumentacja zgodności NIS2 w OT korzysta z tego jako z dowodu operacyjnego dla rejestru dostępu zewnętrznego.

System wspiera spełnienie wymogu dokumentowania dostępu firm zewnętrznych i dostarcza dowodu do audytu; nie zastępuje polityk, ocen ryzyka ani decyzji zakładu. Zakres integracji z istniejącymi systemami zakład ustala sam, a InnerWeb działa jako niezależna nakładka uzupełniająca zapisy, które zakład już prowadzi.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy audyt dostępu podwykonawców wymaga nowego systemu?

Nie zawsze. Pierwszym krokiem jest analiza zapisów, które zakład już ma. Nowy system lub nakładka są potrzebne wtedy, gdy zapisy są rozproszone albo nie wskazują miejsca pracy z dokładnością do maszyny.

Co audytor może uznać za dowód dostępu firmy zewnętrznej?

Zezwolenie z wykonawcą, miejscem, oknem czasowym i osobą zatwierdzającą oraz niezależny zapis wejścia, na przykład skan na portierni. Oba zapisy powinny być spójne i odtwarzalne z systemu.

Czy kontrola wejścia otwiera bramkę?

Nie. System daje werdykt i zapis, a strażnik wpuszcza fizycznie. Nie rozpoznaje też twarzy i nie używa NFC.

Czy ten przypadek oznacza zgodność z NIS2?

Nie. Pokazuje, jak uzyskać dowód operacyjny do audytu. Zgodność wymaga także polityk, rejestrów i oceny ryzyka po stronie zakładu.

Źródła

Porozmawiajmy o dowodach do Twojego audytu

Pokażemy na przykładowych danych, jak zapis z zezwoleń, szkoleń i lokalizacji układa się w ślad audytowy. Umów rozmowę lub demo z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy