Co mówi przepis i od kiedy liczy się czas
Obowiązek sporządzenia dokumentacji, w tym dokumentacji ochrony infrastruktury krytycznej i cyberbezpieczeństwa, wynika z art. 6zu ust. 4 ustawy o zarządzaniu kryzysowym w brzmieniu nadanym ustawą z 29 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 815), która wdraża dyrektywę (UE) 2022/2557 (CER). Dla operatora infrastruktury krytycznej przepis przejściowy wyznacza termin 15 miesięcy od informacji o wpisie.
Wykaz podmiotów krytycznych prowadzi Dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. O wpisie podmiot dowiaduje się niezwłocznie, nie później niż w ciągu 30 dni, i od tej informacji liczą się wszystkie terminy. Na dzień 3 listopada 2026 r. trwa identyfikacja i wpisywanie do wykazu, więc dla części zakładów zegar już biegnie, a dla części ruszy w najbliższych miesiącach.
Dokumentacja musi być przechowywana co najmniej 2 lata i objęta nadzorem: ktoś odpowiada za jej aktualność, wersje i dostęp. Dyrektor zakładu powinien wskazać tę osobę w pierwszym miesiącu po wpisie, bo bez właściciela dokumentu 15 miesięcy mija na zbieraniu załączników w ostatnich tygodniach.
Harmonogram: dokumentacja rośnie razem z oceną ryzyka
Terminy ustawy nakładają się, więc dokumentacji nie warto zostawiać na koniec. Ocena ryzyka musi być gotowa w ciągu 9 miesięcy od wpisu (art. 6zt ust. 3), rozwiązania organizacyjno-techniczne wdraża się w ciągu 3 miesięcy od oceny (art. 6zt ust. 4), a dokumentacja ma być gotowa po 15 miesiącach. Przy ocenie wykonanej w ostatnim dniu terminu rozwiązania wchodzą po 12 miesiącach, co zostawia tylko 3 miesiące na złożenie dokumentu z faktycznych dowodów wdrożenia.
Dlatego dobrze działa zasada jednego repozytorium: każdy wynik oceny ryzyka, każda decyzja o środku ochrony i każdy dowód jego wdrożenia trafia do dokumentacji od razu, z datą i autorem. Wtedy miesiące 13–15 służą na redakcję i przegląd, a nie na odtwarzanie historii z maili.
Terminy podmiotu krytycznego liczone od wpisu
Z czego zbudować dokumentację
Ustawa wskazuje rozwiązania, które dokumentacja ma opisywać, proporcjonalne do wyniku oceny ryzyka. Praktyczny układ dokumentu odpowiada tym obszarom, dzięki czemu audytor odnajduje każdy wymóg w jednym miejscu.
- Usługa kluczowa i jej zależności: opis usługi, procesów, obiektów, dostawców i alternatywnych łańcuchów dostaw.
- Ocena ryzyka: metoda, zagrożenia z krajowej oceny ryzyka (także antagonistyczne), zależności międzysektorowe, wynik i data kolejnej oceny, najpóźniej po 2 latach.
- Polityki zarządzania ryzykiem i przypisanie odpowiedzialności.
- Ochrona fizyczna budynków i terenów, w tym kontrola dostępu.
- Bezpieczeństwo osobowe pracowników i dostawców zewnętrznych: kwalifikacje, szkolenia, dopuszczenie do pracy.
- Cyberbezpieczeństwo według wymogów dla podmiotów kluczowych w rozumieniu KSC.
- Ciągłość działania i odtwarzanie, w tym systemy rezerwowe.
- Szkolenia, ćwiczenia, współpraca ze służbami oraz audyty i certyfikacja.
Dowody z systemów: co zebrać i skąd
Dokument opisuje zasady, ale audytor pyta o praktykę: kto, kiedy i na jakiej podstawie. Dlatego każdemu obszarowi przypisz źródło dowodu, które powstaje samoczynnie w codziennej pracy, a nie w przygotowaniu do kontroli.
W zakładach korzystających z InnerWeb takie źródła tworzą zezwolenia na pracę z wydrukiem PDF, ślad audytowy zmian (zapis autora i czasu dla zezwoleń, wyników szkoleń czy reguł automatyzacji), kontrola ważności szkoleń i kwalifikacji, werdykt kontroli przy bramie QR oraz lista ewakuacyjna ze skanów bramy. Dostarcza to dowodu do audytu, a nie zastępuje decyzji ani oceny ryzyka, które pozostają po stronie podmiotu.
Ochrona fizyczna i dostęp
Dowodem jest dziennik skanów bramy z werdyktem dla każdej osoby (ważne szkolenia, kwalifikacje, zezwolenie w toku, aktywne konto) oraz rejestr firm zewnętrznych i gości. Eksport za wybrany okres pokazuje, że kontrola działała w każdej zmianie, a nie tylko w dniu audytu.
Bezpieczeństwo osobowe i prace niebezpieczne
Dowodem są zezwolenia z listami pracowników, ostrzeżenia o wygasających uprawnieniach i historia zmian. Dla pracy w osamotnieniu dochodzą zapisy alarmów bezruchu i SOS wraz z czasem reakcji.
Ćwiczenia i szkolenia
Dowodem jest imienny rejestr zaproszeń i ukończeń, wydruki list ewakuacyjnych z ćwiczeń oraz notatka z wnioskami. Szczegóły praktyk opisuje strona o ćwiczeniach podmiotu krytycznego.
Pięć kroków od wpisu do gotowego dokumentu
Kolejność prac ma znaczenie, bo każdy krok dostarcza materiału następnemu. Kierownik projektu powinien zamknąć je w kolejności poniżej, z datami wynikającymi z dnia informacji o wpisie.
- Miesiąc 1: wyznacz właściciela dokumentacji, zespół (bezpieczeństwo, BHP, IT/OT, ochrona, utrzymanie ruchu) i strukturę katalogów wraz z regułą wersjonowania.
- Miesiące 2–9: przeprowadź ocenę ryzyka i na bieżąco przenoś do repozytorium założenia, wyniki i decyzje.
- Miesiące 10–12: wdrażaj rozwiązania organizacyjno-techniczne i zapisuj dowody wdrożenia z datą.
- Miesiące 13–14: zredaguj dokument, usuń rozbieżności między polityką a praktyką, zamknij luki.
- Miesiąc 15 i dalej: zatwierdź dokument, zarchiwizuj wersję na co najmniej 2 lata i ustaw przegląd po każdej zmianie istotnej dla usługi kluczowej.
Najczęstsze błędy i kara za brak dokumentacji
Za brak dokumentacji ochrony infrastruktury krytycznej art. 6zzr przewiduje karę do 50 000 zł. To najniższa z kar za naruszenia obowiązków merytorycznych, ale dokumentacja jest zarazem podstawą do wykazania, że pozostałe obowiązki wykonano. Jej brak osłabia też obronę przy karze do 150 000 zł za niewdrożenie rozwiązań.
Najczęstsze potknięcia to dokument napisany raz i nieaktualizowany, polityka opisująca proces, którego nikt nie stosuje, brak właściciela dokumentu oraz dowody rozproszone po skrzynkach pocztowych. Drugim problemem są różnice między dokumentacją CER a dokumentacją KSC, bo podmiot krytyczny jest jednocześnie podmiotem kluczowym w rozumieniu KSC. Opisz wspólne mechanizmy raz i odwołuj się do nich z obu dokumentów.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Od kiedy liczy się 15 miesięcy na dokumentację?
Od informacji o wpisie do wykazu podmiotów krytycznych, którą Dyrektor RCB przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 30 dni. Zapisz w dokumentacji datę otrzymania tej informacji i wylicz z niej wszystkie terminy.
Czy dokumentacja ochrony IK obejmuje także cyberbezpieczeństwo?
Tak, art. 6zu ust. 4 mówi o dokumentacji, w tym dokumentacji ochrony infrastruktury krytycznej i cyberbezpieczeństwa. Wymogi cybernetyczne wynikają z przepisów dla podmiotów kluczowych w KSC, więc opisz je raz i odwołuj się do dokumentacji KSC.
Jak długo przechowywać dokumentację?
Co najmniej 2 lata. Praktyka audytowa przemawia za dłuższym okresem dla ocen ryzyka, bo kolejna ocena odbywa się nie rzadziej niż co 2 lata i audytor porównuje wyniki.
Czy system IT zastępuje dokumentację?
Nie. System dostarcza dowodu do audytu: zapisów zezwoleń, szkoleń, skanów bramy i zmian z autorem oraz czasem. Dokument opisujący politykę, ocenę ryzyka i decyzje pozostaje obowiązkiem podmiotu.
Źródła
Dowody do dokumentacji z codziennej pracy zakładu
Pokażemy na przykładzie Twojego zakładu, które zapisy z zezwoleń, szkoleń i bramy zasilą dokumentację ochrony IK. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy