InnerWeb
Przejdź do treści

Checklista: co zrobić po incydencie cyberbezpieczeństwa w pierwszych 24 godzinach

Wczesne ostrzeżenie musi trafić do CSIRT niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia incydentu poważnego. Poniższa lista kontrolna prowadzi przez te godziny w kolejności, w jakiej zwykle brakuje czasu: wykrycie, zabezpieczenie, ocena progu, zgłoszenie i dokumentacja. Komentarze wyjaśniają, skąd bierze się każdy punkt.

24 h
termin wczesnego ostrzeżenia
72 h
termin zgłoszenia incydentu poważnego
do 10 mln EUR lub 2%
kara dla podmiotu kluczowego (art. 34 NIS2)

Podstawa prawna i zegar

Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Art. 11 ustawy w brzmieniu nowelizacji wymaga wczesnego ostrzeżenia niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenia incydentu poważnego w ciągu 72 godzin oraz sprawozdania końcowego w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Podstawą unijną jest art. 23 dyrektywy NIS2 (dyrektywa (UE) 2022/2555) z tymi samymi terminami.

Zgłoszenia składa się przez system S46 do właściwego CSIRT. Dotychczasowi operatorzy usług kluczowych zgłaszają incydenty poważne według nowych zasad od 3 października 2026 r., a obowiązki z rozdziału o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji obowiązują do 3 kwietnia 2027 r. Kary z art. 73 można nakładać od 3 kwietnia 2028 r., ale dobra praktyka nie czeka na kary.

Godzina 0–1: wykrycie i uruchomienie

Pierwsza godzina decyduje o jakości całej reakcji. Zapisz moment wykrycia (kto, kiedy, jakim kanałem), bo to początek biegu terminu, a jego brak jest najczęstszym brakiem w sprawozdaniu.

Komentarz: każdy punkt tej fazy odnosi się do zapisu w rejestrze zdarzeń, nie do pamięci uczestników.

  • Zapisz godzinę i źródło wykrycia w rejestrze zdarzeń.
  • Powiadom dyżurnego bezpieczeństwa i właściciela procesu.
  • Wyznacz właściciela sprawy i prowadzącego oś czasu.
  • Uruchom kanały eskalacji według ról, nie imion.
  • Oznacz sprawę numerem, pod którym trafią wszystkie dowody.

Fazy pierwszej doby po wykryciu

Fazy pierwszej doby po wykryciuWykres poziomy podziału 24 godzin: 1 godzina wykrycie, 5 powstrzymanie, 12 ocena progu, 6 wczesne ostrzeżenie.02,557,51012,5godzinyWykrycie i uruchomienieWykrycie i uruchomienie: 1 godziny1Powstrzymanie i zabezpieczeniePowstrzymanie i zabezpieczenie: 5 godziny5Ocena progu i decyzjaOcena progu i decyzja: 12 godziny12Wczesne ostrzeżenie idokumentacjaWczesne ostrzeżenie i dokumentacja: 6 godziny6
Źródło: Kalkulacja przykładowa podziału 24 godzin; zakład dostosowuje do własnej procedury

Godzina 1–6: powstrzymanie i zabezpieczenie

W środowisku przemysłowym powstrzymanie ma ograniczenia: wyłączenie systemu może zatrzymać proces. Decyzję o izolacji podejmuje właściciel procesu razem z bezpieczeństwem, zawsze z oceną skutków dla ciągłości działania.

Komentarz: zabezpieczenie dowodów poprzedza naprawę, bo restart i wymiana stacji niszczą ślady.

  • Odizoluj podejrzane segmenty tak, by nie przerywać krytycznej funkcji bezpieczeństwa.
  • Wykonaj kopie logów, pamięci i konfiguracji przed restartem.
  • Zmień poświadczenia kont uprzywilejowanych, których użyto lub które mogły wyciec.
  • Odnotuj zdalny dostęp dostawców i zawieś go, jeśli może być wektorem.

Godzina 6–18: ocena progu i decyzja

Ocena sprowadza się do pytania, czy zdarzenie spełnia przesłanki incydentu poważnego: poważne zakłócenie świadczenia usługi, straty finansowe lub szkody materialne albo niematerialne dla innych osób. Kryteria zakład opisuje w procedurze, a decyzję zapisuje z uzasadnieniem.

Komentarz: niezgłoszenie incydentu poważnego jest naruszeniem, więc w przypadku wątpliwości zapis decyzji i konsultacja z pełnomocnikiem NIS2 są ważniejsze niż pewność.

  • Oceń wpływ na ciągłość usługi, liczbę dotkniętych użytkowników i straty.
  • Sprawdź, czy zdarzenie ma też wymiar fizyczny lub ścieżkę podmiotu krytycznego.
  • Zapisz decyzję o klasyfikacji, uzasadnienie i podpis osoby decyzyjnej.
  • Poinformuj zarząd, bo kierownik podmiotu odpowiada za system zarządzania bezpieczeństwem informacji.

Godzina 18–24: wczesne ostrzeżenie i dokumentacja

Wczesne ostrzeżenie nie musi być kompletne. Ma zasygnalizować incydent, wskazać, czy podejrzewa się działanie przestępcze lub skutki transgraniczne, i uruchomić kontakt z CSIRT. Szczegóły dochodzą w zgłoszeniu do 72 godzin.

Komentarz: wysyłaj przed upływem terminu z zapasem; system zgłoszeń potrafi być obciążony, a godzina wysłania jest dowodem.

  • Złóż wczesne ostrzeżenie przez system S46 przez wyznaczoną osobę kontaktową.
  • Zapisz numer potwierdzenia i godzinę wysłania.
  • Zaplanuj zgłoszenie incydentu poważnego do 72 godzin od wykrycia.
  • Zaplanuj sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia i przypisz właściciela.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Od kiedy liczy się 24 godziny?

Od wykrycia incydentu. Moment wykrycia zakład zapisuje w rejestrze zdarzeń, a wątpliwości interpretacyjne rozstrzyga z prawnikiem przy opracowaniu procedury.

Czy wczesne ostrzeżenie musi być kompletne?

Nie. Ma zasygnalizować incydent; szczegóły przekazuje się w zgłoszeniu incydentu poważnego do 72 godzin.

Czy checklista wspiera spełnienie wymogu?

Tak, porządkuje kroki i dostarcza dowodu do audytu. Nie zastępuje procedury zakładu ani porady prawnej.

Źródła

Zamień checklistę w procedurę zakładu

Pomożemy przełożyć listę na role, kanały eskalacji i rejestr zdarzeń. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.

Porozmawiajmy