Podstawa prawna i zegar
Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Art. 11 ustawy w brzmieniu nowelizacji wymaga wczesnego ostrzeżenia niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenia incydentu poważnego w ciągu 72 godzin oraz sprawozdania końcowego w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Podstawą unijną jest art. 23 dyrektywy NIS2 (dyrektywa (UE) 2022/2555) z tymi samymi terminami.
Zgłoszenia składa się przez system S46 do właściwego CSIRT. Dotychczasowi operatorzy usług kluczowych zgłaszają incydenty poważne według nowych zasad od 3 października 2026 r., a obowiązki z rozdziału o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji obowiązują do 3 kwietnia 2027 r. Kary z art. 73 można nakładać od 3 kwietnia 2028 r., ale dobra praktyka nie czeka na kary.
Godzina 0–1: wykrycie i uruchomienie
Pierwsza godzina decyduje o jakości całej reakcji. Zapisz moment wykrycia (kto, kiedy, jakim kanałem), bo to początek biegu terminu, a jego brak jest najczęstszym brakiem w sprawozdaniu.
Komentarz: każdy punkt tej fazy odnosi się do zapisu w rejestrze zdarzeń, nie do pamięci uczestników.
- Zapisz godzinę i źródło wykrycia w rejestrze zdarzeń.
- Powiadom dyżurnego bezpieczeństwa i właściciela procesu.
- Wyznacz właściciela sprawy i prowadzącego oś czasu.
- Uruchom kanały eskalacji według ról, nie imion.
- Oznacz sprawę numerem, pod którym trafią wszystkie dowody.
Fazy pierwszej doby po wykryciu
Godzina 1–6: powstrzymanie i zabezpieczenie
W środowisku przemysłowym powstrzymanie ma ograniczenia: wyłączenie systemu może zatrzymać proces. Decyzję o izolacji podejmuje właściciel procesu razem z bezpieczeństwem, zawsze z oceną skutków dla ciągłości działania.
Komentarz: zabezpieczenie dowodów poprzedza naprawę, bo restart i wymiana stacji niszczą ślady.
- Odizoluj podejrzane segmenty tak, by nie przerywać krytycznej funkcji bezpieczeństwa.
- Wykonaj kopie logów, pamięci i konfiguracji przed restartem.
- Zmień poświadczenia kont uprzywilejowanych, których użyto lub które mogły wyciec.
- Odnotuj zdalny dostęp dostawców i zawieś go, jeśli może być wektorem.
Godzina 6–18: ocena progu i decyzja
Ocena sprowadza się do pytania, czy zdarzenie spełnia przesłanki incydentu poważnego: poważne zakłócenie świadczenia usługi, straty finansowe lub szkody materialne albo niematerialne dla innych osób. Kryteria zakład opisuje w procedurze, a decyzję zapisuje z uzasadnieniem.
Komentarz: niezgłoszenie incydentu poważnego jest naruszeniem, więc w przypadku wątpliwości zapis decyzji i konsultacja z pełnomocnikiem NIS2 są ważniejsze niż pewność.
- Oceń wpływ na ciągłość usługi, liczbę dotkniętych użytkowników i straty.
- Sprawdź, czy zdarzenie ma też wymiar fizyczny lub ścieżkę podmiotu krytycznego.
- Zapisz decyzję o klasyfikacji, uzasadnienie i podpis osoby decyzyjnej.
- Poinformuj zarząd, bo kierownik podmiotu odpowiada za system zarządzania bezpieczeństwem informacji.
Godzina 18–24: wczesne ostrzeżenie i dokumentacja
Wczesne ostrzeżenie nie musi być kompletne. Ma zasygnalizować incydent, wskazać, czy podejrzewa się działanie przestępcze lub skutki transgraniczne, i uruchomić kontakt z CSIRT. Szczegóły dochodzą w zgłoszeniu do 72 godzin.
Komentarz: wysyłaj przed upływem terminu z zapasem; system zgłoszeń potrafi być obciążony, a godzina wysłania jest dowodem.
- Złóż wczesne ostrzeżenie przez system S46 przez wyznaczoną osobę kontaktową.
- Zapisz numer potwierdzenia i godzinę wysłania.
- Zaplanuj zgłoszenie incydentu poważnego do 72 godzin od wykrycia.
- Zaplanuj sprawozdanie końcowe w miesiąc od zgłoszenia i przypisz właściciela.
Lista kontrolna
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Od kiedy liczy się 24 godziny?
Od wykrycia incydentu. Moment wykrycia zakład zapisuje w rejestrze zdarzeń, a wątpliwości interpretacyjne rozstrzyga z prawnikiem przy opracowaniu procedury.
Czy wczesne ostrzeżenie musi być kompletne?
Nie. Ma zasygnalizować incydent; szczegóły przekazuje się w zgłoszeniu incydentu poważnego do 72 godzin.
Czy checklista wspiera spełnienie wymogu?
Tak, porządkuje kroki i dostarcza dowodu do audytu. Nie zastępuje procedury zakładu ani porady prawnej.
Źródła
Zamień checklistę w procedurę zakładu
Pomożemy przełożyć listę na role, kanały eskalacji i rejestr zdarzeń. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy