InnerWeb
Przejdź do treści

Cyberbezpieczeństwo OT w zakładzie chemicznym: uwagi wdrożeniowe

W 2025 r. skaner Snitch widział w polskim internecie 8 367 unikalnych hostów OT, a ataki na energetykę i wodociągi nie wymagały zaawansowanych exploitów: wystarczył słaby zdalny dostęp i brak segmentacji. Zakład chemiczny ma te same podatności, a skutki ich wykorzystania są cięższe. Poniżej etapy zabezpieczania sterowników i dostępu zdalnego oraz pułapki, które psują wdrożenia.

8 367
unikalnych hostów OT widocznych z internetu w Polsce (Snitch, 2025)
93
incydentów w sektorze produkcji (CERT Polska, 2025)
Źródło: CERT Polska 2025

Co pokazały dane z 2025 roku

Stan OT w Polsce w 2025 r. pokazuje, że to wektor realny, a nie teoretyczny. Skaner Snitch odnotował 8 367 unikalnych hostów OT widocznych z internetu. W raporcie CERT Polska za 2025 r. sektor produkcji ma 93 odnotowane incydenty. Wnioski są proste i niewygodne: wektory to prywatny APN operatora telekomunikacyjnego, VNC i domyślne hasła.

Chemia ma specyfikę: sterowniki PLC i panele HMI często stoją na rozproszonych obiektach (pompownie, stacje nalewcze, kompresory), podłączone łączem komórkowym do zdalnego serwisu. To dokładnie ten typ połączeń, który 2025 r. pokazał jako najsłabszy.

Etap 1: zobacz własną ekspozycję

Zacznij od sprawdzenia, co z Waszych adresów jest widoczne w internecie. Pomaga w tym usługa moje.cert.pl, w której podmiot może sprawdzić ekspozycję swoich zasobów. Równolegle zrób własne zestawienie wszystkich łączy zdalnych: modemy GSM, tunele VPN dostawców, programy do zdalnego pulpitu, serwisowe punkty dostępu.

Efektem etapu jest lista z kolumnami: urządzenie, protokół, właściciel, kto i po co się łączy, jak łącze jest uwierzytelniane. Bez tej listy kolejne etapy będą gaszeniem pożarów.

Skala zjawiska w Polsce w 2025 r.

Skala zjawiska w Polsce w 2025 r.Dwa słupki: 8 367 hostów OT widocznych w internecie i 93 incydenty w produkcji w 2025 r.0200040006000800010 000liczbaHosty OT widoczne w internecie: 8367 liczba8367 liczbaHosty OT widoczne w internecieIncydenty w produkcji: 93 liczba93 liczbaIncydenty w produkcji
Źródło: (Snitch, 2025); CERT Polska, raport za 2025 r. (sektor produkcji); różne jednostki, wartości nieporównywalne bezpośrednio

Etap 2: hasła i dostęp zdalny

To etap, który daje największy efekt za najmniejszy koszt.

  • Zmień domyślne hasła VNC i HMI na wszystkich urządzeniach; sprawdź także panele wyświetlaczy i konsole serwisowe.
  • Wyłącz SSH i Telnet na urządzeniach administracyjnych, jeśli nie są potrzebne.
  • Wprowadź osobne poświadczenia dla administracji IT, inżynierii OT i wsparcia dostawców.
  • Zamknij bezpośrednie wystawienie sterowników do internetu; dostęp tylko przez bramkę z uwierzytelnianiem wieloskładnikowym i zapisem sesji.
  • Prowadź rejestr dostępu zewnętrznego i podwykonawców do stref OT.

Etap 3: prywatny APN traktuj jako sieć niezaufaną

Prywatny APN bywa uznawany za sieć zamkniętą, bo nie widać go w internecie. Zalecamy odwrotne podejście: traktować go jako sieć niezaufaną i wymagać izolacji klientów w APN. Jeśli operator nie izoluje urządzeń różnych klientów, sterownik w Waszej pompowni widzi w tej samej sieci cudze urządzenia i odwrotnie.

W praktyce poproś operatora o potwierdzenie izolacji na piśmie, zablokuj ruch między urządzeniami w APN na firewallu po stronie zakładu i dopuść tylko komunikację z konkretnymi serwerami nadzoru. Zapis tej korespondencji i konfiguracji to dowód do audytu w obszarze łańcucha dostaw.

Etap 4: segmentacja i monitoring

Segmentację wykonuje się według podejścia strefowego z 62443-3-2: strefy o podobnym ryzyku i kontrolowane kanały między nimi. Najpierw oddziel sieć biurową od sterowania, potem sterowanie procesowe od systemów bezpieczeństwa (SIS), a na końcu serwisowe strefy dostawców.

Monitoring zaczyna się od prostych rzeczy: logowanie prób dostępu do bramki zdalnej, alarm na nowe urządzenie w sieci OT, alarm na połączenie poza oknem serwisowym. Dopiero potem warto inwestować w pasywne sondy protokołów przemysłowych.

Pułapki, które powtarzają się we wdrożeniach

Cztery błędy pojawiają się najczęściej.

  • Zmiana haseł bez rejestru: po pół roku nikt nie wie, kto zna aktualne hasło do HMI.
  • Wyłączenie zdalnego dostępu bez uzgodnienia z serwisem: dostawca po awarii wraca przez prywatny modem i omija nadzór.
  • Wspólne konto dla całej ekipy serwisowej: audytor nie ustali, kto wykonał zmianę.
  • Traktowanie dostępu fizycznego osobno od logicznego: firma, która ma dostęp do szafy sterowniczej, może ominąć wszystkie zabezpieczenia sieciowe.

Dostęp fizyczny jako druga strona tej samej kontroli

Zalecamy połączyć kontrolę dostępu fizycznego i logicznego do stref krytycznych z dowodem, kto i kiedy był w strefie. W zakładzie chemicznym oznacza to, że ten sam serwisant, który ma poświadczenia do bramki zdalnej, wchodzi na teren po szkoleniu, na podstawie zezwolenia, z kontrolą kodu QR.

InnerWeb dostarcza tu dowodu do audytu po stronie fizycznej: zapisu szkoleń, kwalifikacji, zezwolenia i skanów oraz śladu audytowego zmian. Nie jest to system cyberbezpieczeństwa OT i nie zastępuje segmentacji ani monitoringu sieci; uzupełnia je o rejestr osób i firm.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Od czego zacząć zabezpieczanie sterowników?

Od sprawdzenia ekspozycji (moje.cert.pl i własny rejestr łączy zdalnych), potem zmiany domyślnych haseł VNC i HMI oraz zamknięcia bezpośredniego dostępu z internetu.

Czy prywatny APN jest bezpieczny?

Nie należy go zakładać. Traktuj APN jako sieć niezaufaną, potwierdź z operatorem izolację klientów i ogranicz komunikację firewallem do wskazanych serwerów.

Czy to są wymagania NIS2?

Ustawa wymaga polityki ryzyka, analizy zasobów, monitoringu i bezpieczeństwa łańcucha dostaw ICT. Opisane etapy to praktyka, która wspiera spełnienie tych wymogów w obszarze OT.

Źródła

Połącz dostęp logiczny z fizycznym

Porozmawiajmy o rejestrze osób i firm wchodzących do stref krytycznych jako uzupełnieniu zabezpieczeń OT.

Porozmawiajmy