Terminy i kroki zgłoszenia
Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w brzmieniu nowelizacji z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252) przewiduje trzy kroki. Najpierw wczesne ostrzeżenie, czyli informacja przekazywana niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia incydentu. Potem zgłoszenie incydentu poważnego, także niezwłocznie, nie później niż w ciągu 72 godzin od wykrycia. Na końcu sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia.
Od kiedy liczy się 24 godziny?
Od wykrycia incydentu, nie od jego początku. W praktyce zakład powinien zdefiniować, kto i w jakim momencie uznaje zdarzenie za wykryty incydent, bo od tego zależy początek biegu terminu. Zapisz w procedurze jawnego decydenta i zastępcę, żeby decyzja nie czekała na urlopowicza.
Gdzie wysyła się zgłoszenie?
Przez system S46, do właściwego CSIRT. Minister Cyfryzacji ma uruchomić pozostałe funkcjonalności systemu S46 w terminie roku od wejścia ustawy w życie, czyli do 3 kwietnia 2027 r. Do tego czasu śledź komunikaty ministerstwa o dostępnych funkcjach i kanałach zgłoszeń.
Czy te terminy już obowiązują?
Dla dotychczasowych operatorów usług kluczowych zgłaszanie incydentów poważnych według nowych zasad zaczyna obowiązywać po 6 miesiącach od wejścia ustawy w życie, czyli od 3 października 2026 r. (art. 33 ust. 4). Pozostałe obowiązki z rozdziału 3 ustawy dla pozostałych podmiotów mają termin 3 kwietnia 2027 r. Sprawdź, do której grupy należy zakład.
Co jest incydentem poważnym
Kategoria incydentu poważnego wynika z ustawy i jej przepisów wykonawczych, a zakład powinien mieć w procedurze kryteria opisane na jego własnych usługach i instalacjach. Nie ma sensu opierać się na ogólnych hasłach. Kryteria należy ustawić tak, by dyżurny wiedział, kiedy zdarzenie przechodzi z kategorii awarii w kategorię incydentu do zgłoszenia.
W zakładzie chemicznym granica jest szczególnie śliska, bo zdarzenie cyfrowe (utrata widoku na proces, nieautoryzowana zmiana nastaw) może mieć skutki procesowe i dla bezpieczeństwa ludzi. Zgłoszenie do CSIRT jest wtedy tylko jednym z kanałów: równolegle działają procedury awaryjne i, w razie potrzeby, alarmowe.
Incydenty obsłużone przez CSIRT NASK wg sektora w 2025 r.
Kto zgłasza i jak się przygotować
Ustawa wymaga co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. To one powinny znać procedurę i mieć dostęp do systemu zgłoszeń. Kierownik podmiotu odpowiada za nadzór nad systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji, więc w procedurze zapisz także, kogo i kiedy informuje się na poziomie zarządu.
Najlepszym sposobem na sprawdzenie procedury jest ćwiczenie stołowe. W ćwiczeniu zmierz czas od wykrycia do decyzji o zgłoszeniu, sprawdź, czy dane niezbędne do wczesnego ostrzeżenia da się zebrać w kilka godzin, i oceń, czy osoby kontaktowe mają dostępy.
Dane o skali incydentów w Polsce
CERT Polska w raporcie rocznym za 2025 r. podaje, że CSIRT NASK obsłużył 27 incydentów poważnych według ustawy o KSC: 14 w bankowości, 8 w ochronie zdrowia i 5 w transporcie. Spadek o 53% rok do roku wiąże się z przeniesieniem raportowania sektora finansowego do CSIRT KNF w ramach DORA, więc nie świadczy o zmniejszeniu zagrożeń.
Liczby nie obejmują produkcji, ale sektor produkcyjny i tak jest widoczny w statystyce ogólnej: CERT Polska odnotował 93 incydenty w produkcji, 140 w transporcie, 95 w wodociągach i 52 w energetyce. To incydenty obsłużone przez CSIRT NASK w klasyfikacji sektorowej, niekoniecznie poważne w rozumieniu ustawy. Pokazują jednak, że sektor wytwórczy jest w polu widzenia.
Co jest typowym wektorem w OT
Według CERT Polska system Snitch odnotował w 2025 r. 8 367 unikalnych hostów OT widocznych z internetu. Ataki na energetykę i wodociągi nie wymagały wyrafinowanych exploitów: wystarczył słaby zdalny dostęp, domyślne hasła i brak segmentacji. To podpowiedź, które scenariusze ćwiczyć w pierwszej kolejności.
27 incydentów poważnych wg KSC w 2025 r. według sektorów
Dowody dla audytora
Audytor zapyta o procedurę, dowód jej przeprowadzenia i zapis zgłoszeń. Zbieraj więc: procedurę z kryteriami incydentu poważnego, listę osób kontaktowych, protokoły ćwiczeń, zapisy zgłoszeń i sprawozdań oraz rejestr zmian dostępu zewnętrznego i wykonawców do stref OT. Pierwszy audyt podmiotu kluczowego przypada do 3 kwietnia 2028 r., a kary pieniężne można nakładać dopiero po tej dacie, z wyjątkiem najpoważniejszych naruszeń.
System zezwoleń i kontroli wejść InnerWeb zapisuje, kto wchodził, kto miał zezwolenie i kto zmienił jego dane, co dostarcza dowodu do wyjaśniania zdarzeń z udziałem wykonawców. Nie zastępuje zgłoszenia do CSIRT ani systemu monitoringu OT.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy trzeba zgłosić każdy incydent w ciągu 24 godzin?
Termin 24 godzin dotyczy wczesnego ostrzeżenia w przypadku incydentu poważnego. Zakład powinien mieć w procedurze kryteria, które zdarzenia kwalifikują się jako poważne, i zgłaszać zgodnie z nimi.
Co jest po wczesnym ostrzeżeniu?
Zgłoszenie incydentu poważnego w ciągu 72 godzin od wykrycia, a następnie sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia.
Czy kary za brak zgłoszenia już obowiązują?
Kary z art. 73 ust. 1–4 i art. 73a–73c można nakładać po raz pierwszy po 3 kwietnia 2028 r. Wyjątek dotyczy najpoważniejszych naruszeń, gdzie kara może sięgać 100 mln zł (art. 73 ust. 5).
Kto w zakładzie powinien znać procedurę zgłaszania?
Co najmniej dwie osoby do kontaktu z podmiotami KSC, ich zastępcy oraz kierownik podmiotu, który nadzoruje system zarządzania bezpieczeństwem informacji.
Źródła
Przećwicz zgłoszenie incydentu
Pomożemy zebrać dowody dotyczące wykonawców i dostępu do stref, które zapytał audytor. Umów rozmowę z InnerWeb.
Porozmawiajmy