Ryzyko finansowe: kary z art. 64
Rozporządzenie 2024/2847 przewiduje trzy progi sankcji. Do 15 mln EUR lub 2,5% światowego rocznego obrotu (wyższa kwota) za naruszenie zasadniczych wymogów cyberbezpieczeństwa z załącznika I oraz obowiązków producenta z art. 13 i 14. Do 10 mln EUR lub 2% za naruszenie pozostałych obowiązków. Do 5 mln EUR lub 1% za podanie nieprawdziwych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji organom.
Kary są górnym pułapem, nie cennikiem. Wymiar sankcji zależy od wagi naruszenia i okoliczności. Dla producenta ważniejsze od samej kary bywają konsekwencje handlowe: brak oznakowania CE po 11 grudnia 2027 r. ogranicza możliwość sprzedaży na rynku UE, a klienci w sektorach NIS2 zaczynają wymagać dowodów procesu.
Struktura kosztów po stronie producenta
Producent oprogramowania OT, który wprowadza produkt z elementami cyfrowymi, ponosi koszty w kilku obszarach. Pierwszy to proces obsługi podatności: dyżur zespołu bezpieczeństwa, klasyfikacja zdarzeń, przygotowanie zgłoszeń w oknach 24 i 72 godziny oraz raportu końcowego. Drugi to SBOM: narzędzia do generowania wykazu komponentów w procesie budowania, utrzymanie jego aktualności i skanowanie podatności.
- Proces zgłaszania: dyżur, procedury, szkolenie zespołu, integracja z SRP ENISA.
- SBOM i skanowanie komponentów: narzędzia, integracja z potokiem budowania, praca inżynierska.
- Dokumentacja techniczna i ocena zgodności: opis ryzyk, wymagań z załącznika I, dowody.
- Wsparcie produktów przez co najmniej 5 lat: poprawki, testy regresji, utrzymanie gałęzi wersji.
- Dla klas I i II: udział jednostki notyfikowanej w ocenie zgodności.
Koszt pierwszego roku: proces zgłoszeń i SBOM
Kalkulacja przykładowa: proces zgłoszeń i SBOM
Założenia: producent oprogramowania OT z jednym produktem, zespołem rozwojowym 12 osób i ok. 40 komponentami zewnętrznymi. Kalkulacja przykładowa nie opisuje żadnej konkretnej firmy. Jednorazowe wdrożenie procesu zgłoszeń: 120 godzin po 180 zł/h, czyli 21 600 zł. Wdrożenie SBOM w potoku budowania: 100 godzin po 180 zł/h, czyli 18 000 zł, oraz narzędzia o koszcie 12 000 zł rocznie.
Koszty roczne utrzymania: dyżur i obsługa podatności 6 godzin tygodniowo przez 52 tygodnie po 180 zł/h, czyli 56 160 zł, oraz utrzymanie SBOM 2 godziny tygodniowo, czyli 18 720 zł. Suma pierwszego roku wynosi 126 480 zł, a kolejnych lat 86 880 zł. W przeliczeniu na jednego programistę z zespołu 12 osób to ok. 10 540 zł w pierwszym roku.
Jak odnieść to do ryzyka
Jeśli roczny obrót producenta wynosi 20 mln zł, 2,5% to 500 000 zł, co przekracza koszt pierwszego roku wdrożenia. Dla obrotu 100 mln zł jest to 2,5 mln zł. Pułap w euro jest wyższy od tych wartości, więc wyższa z kwot (15 mln EUR lub 2,5% obrotu) przesądza o maksymalnym wymiarze. To porównanie ma charakter ilustracyjny i nie prognozuje kar.
Orientacyjne widełki wdrożenia
W projektach doradczych koszt przygotowania procesu zgłoszeń i SBOM dla małego producenta oprogramowania mieści się zwykle w widełkach rzędu 30–100 tys. zł netto wdrożenia, zależnie od liczby produktów i dojrzałości procesów rozwojowych. Są to orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna. Wyższe wartości dotyczą producentów z wieloma produktami i brakiem zautomatyzowanego procesu budowania.
Maksymalne kary wg art. 64 CRA
Wnioski dla kupującego
Koszt zgodności producent przenosi częściowo na ceny i warunki wsparcia. Zakład kupujący powinien oczekiwać, że dostawcy z przygotowanym procesem będą droższymi, ale przewidywalniejszymi partnerami. W ocenie ofert warto porównywać okres wsparcia, jakość SBOM i proces podatności, a nie tylko cenę licencji.
Proces zgłoszeń i SBOM u producenta oprogramowania OT (zespół 12 osób)
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Wdrożenie procesu zgłoszeń | 120 h × 180 zł/h zł |
| Wdrożenie SBOM w potoku budowania | 100 h × 180 zł/h zł |
| Narzędzia | 12 000 zł/rok |
| Dyżur i obsługa podatności | 6 h/tydz. × 52 × 180 zł/h zł/rok |
| Utrzymanie SBOM | 2 h/tydz. × 52 × 180 zł/h zł/rok |
Wynik: Pierwszy rok 126 480 zł, kolejne lata 86 880 zł.
Uwaga: Kalkulacja przykładowa; widełki z założeń, nie z oferty. Rzeczywiste koszty zależą od produktu i dojrzałości procesów.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy kara 15 mln EUR jest automatyczna?
Nie. To górny pułap. Wymiar zależy od wagi i okoliczności naruszenia, a organy nadzoru stosują zasadę proporcjonalności.
Czy każdy producent oprogramowania OT musi zgłaszać do ENISA?
Obowiązek dotyczy producentów produktów z elementami cyfrowymi w zakresie rozporządzenia. Zakres produktu trzeba ocenić na podstawie jego definicji i przeznaczenia.
Ile kosztuje wdrożenie procesu dla małego producenta?
Orientacyjnie 30–100 tys. zł netto wdrożenia; orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna.
Źródła
Policzmy to dla Twojego produktu
Pomożemy oszacować nakład na proces podatności i SBOM w oparciu o realne założenia. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy