Dla kogo są te rekomendacje
Rekomendacje adresujemy do kierowników zakupów technicznych, inżynierów utrzymania ruchu i automatyków, którzy przygotowują specyfikacje i oceniają oferty na sterowniki, bramki, panele, oprogramowanie nadzorcze i urządzenia pomiarowe z komunikacją. Dotyczą też pełnomocnika NIS2, który odpowiada za dowody staranności w łańcuchu dostaw.
Punktem wyjścia jest fakt, że zakład jako użytkownik końcowy nie jest adresatem obowiązków producenta z CRA. Ma jednak prawo stawiać wymagania w zamówieniu, a od 2027 r. rynek dostawców będzie miał gotowe odpowiedzi na te pytania.
1. Wymagaj deklaracji statusu CRA
Dostawca powinien oświadczyć, czy produkt podlega rozporządzeniu, jakiej klasy jest (domyślna, ważna klasy I lub II, krytyczna) i kiedy planuje oznakowanie CE na podstawie oceny zgodności. Klasa decyduje o tym, czy ocena odbywa się z udziałem jednostki notyfikowanej, co wpływa na termin dostępności produktu. Pytanie jest tanie i szybko odsiewa dostawców bez planu.
Terminy zgłoszeń producenta z art. 14 CRA
2. Wymagaj SBOM i polityki aktualizacji
Wykaz komponentów oprogramowania (SBOM) pozwala sprawdzić, czy w produkcie nie ma bibliotek z głośnych podatności, i szybko ocenić ekspozycję po ogłoszeniu nowej luki. W specyfikacji opisz format i częstotliwość aktualizacji SBOM oraz zobowiązanie do dostarczania poprawek bezpieczeństwa oddzielnie od aktualizacji funkcjonalnych.
3. Zapisz okres wsparcia z datą końca
CRA przewiduje co najmniej 5 lat wsparcia, chyba że przewidywana żywotność produktu jest krótsza. Dla zakładu procesowego liczy się jednak data końca aktualizacji bezpieczeństwa wskazana w umowie. Wpisz ją jako parametr oferty i porównuj oferty na jej podstawie, a nie tylko po cenie jednostkowej.
4. Powołaj się na IEC 62443-4-1 i 4-2
Seria ISA/IEC 62443 jest dobrowolna, ale daje spójny zestaw wymagań. Część 4-1 opisuje bezpieczny cykl rozwoju produktu u dostawcy, część 4-2 wymagania techniczne dla komponentów, a część 3-3 wymagania systemowe oparte na siedmiu wymaganiach podstawowych (FR1–FR7) i poziomach SL 1–4. Norma nie zastępuje CRA, ale ułatwia zebranie dowodów i rozmowę techniczną między kupującym a dostawcą.
5. Zażądaj procesu zgłaszania podatności
Dostawca powinien wskazać kanał, w którym zespół bezpieczeństwa zakładu może zgłosić podatność, oraz opisać proces koordynowanego ujawniania. Zapisz w umowie obowiązek powiadomienia zakładu o podatnościach dotyczących dostarczonych produktów w terminie umówionym obok obowiązków z art. 14 CRA. Termin 24 godzin dotyczy zgłoszenia do CSIRT i ENISA, a nie informowania klientów, więc umowa powinna to regulować osobno.
6. Sprawdź konfigurację domyślną i dostęp
Zasadnicze wymogi z załącznika I obejmują bezpieczną konfigurację domyślną i ochronę przed nieuprawnionym dostępem. Wpisz do protokołu odbioru: brak haseł fabrycznych, wyłączone zbędne usługi, uwierzytelnianie użytkowników, rejestrowanie zdarzeń i podpisane aktualizacje. Wymóg jest sprawdzalny w trakcie FAT i SAT, a wynik stanowi dowód do audytu.
7. Powiąż zakupy z rejestrem urządzeń i ryzyka
Zakup jest dopiero początkiem. Każde nowe urządzenie powinno trafić do rejestru aktywów z datą końca wsparcia, a rejestr ryzyka dostawców powinien być aktualizowany przy zmianie statusu CRA producenta. W ten sposób specyfikacja, odbiór i eksploatacja tworzą jeden łańcuch dowodowy. Normy ISO 27001:2022 dla organizacji i 22301 dla ciągłości działają jako ramy dowodowe, ale certyfikat nie oznacza zgodności z NIS2.
Jak wprowadzić to bez spowalniania zakupów
Najlepiej przygotować jedną standardową klauzulę i kwestionariusz dostawcy, a potem stosować je z poziomem szczegółowości zależnym od krytyczności urządzenia. Dla elementów w strefach krytycznych wymagaj pełnego pakietu, dla elementów pomocniczych wystarczy deklaracja statusu CRA i okres wsparcia. Takie stopniowanie skraca przegląd i pozwala skupić się na ryzyku.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Od kiedy wpisywać wymagania CRA do zamówień?
Można od razu. Zgłoszenia z art. 14 obowiązują od 11 września 2026 r., a pełne stosowanie od 11 grudnia 2027 r. Umowy zawierane teraz obejmują urządzenia pracujące po tej dacie.
Czy wymóg SBOM jest obowiązkiem zakładu?
Nie. To obowiązek producenta w ramach zarządzania podatnościami. Zakład wpisuje go do specyfikacji, aby otrzymywać wykaz komponentów w ustalonym formacie.
Czy żądanie IEC 62443 ogranicza konkurencję?
Można je sformułować jako wymaganie lub punktowane kryterium oceny. Pozwala to dopuścić dostawców z równoważnymi dowodami i zachować transparentność postępowania.
Źródła
Specyfikacja zakupowa pod CRA
Pomożemy przełożyć wymagania na język zapytania ofertowego dla dostawców OT. Umów rozmowę z InnerWeb.
Porozmawiajmy