InnerWeb
Przejdź do treści

Cyberbezpieczeństwo OT: pytania o strefy i kanały

Dyrektor zakładu i CISO pytają najczęściej o to samo: czy norma IEC 62443 jest obowiązkowa, czym są strefy i kanały oraz co pokazać audytorowi. Odpowiedź na pierwsze pytanie brzmi: nie bezpośrednio, ale norma wspiera spełnienie art. 21 NIS2. Poniżej dziewięć odpowiedzi opartych na ustawie o KSC, normie IEC 62443-3-2 i danych CERT Polska za 2025 rok.

8 367
hostów OT widocznych z internetu w 2025 r.
10 mln EUR lub 2%
górna granica kary dla podmiotu kluczowego

Pytania o obowiązek i przepisy

Ta część porządkuje, co wynika z prawa, a co jest dobrą praktyką.

Czy IEC 62443 jest obowiązkowa?

Nie. To seria norm dobrowolnych. Obowiązek wynika z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w brzmieniu nadanym ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), która wdraża dyrektywę NIS2. Art. 21 dyrektywy wymaga odpowiednich środków zarządzania ryzykiem, a norma jest jednym z uznanych sposobów ich opisania. Wspiera spełnienie wymogu i dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje przepisów.

Od kiedy to obowiązuje i jakie są kary?

Ustawa obowiązuje od 3 kwietnia 2026 r. Podmioty spełniające przesłanki w dniu wejścia w życie mają 12 miesięcy na obowiązki z rozdziału o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji. Kara dla podmiotu kluczowego sięga 10 mln EUR lub 2% przychodów (stosuje się kwotę wyższą), a w najpoważniejszych przypadkach do 100 mln zł. Większość kar można nakładać od 3 kwietnia 2028 r.

Czy dotyczy nas, jeśli jesteśmy tylko dostawcą?

Przepisy o podmiotach kluczowych i ważnych zależą od sektora i wielkości. Dostawca może ich nie podlegać, ale jego klient podlega, więc w praktyce pojawią się wymagania w umowach i audytach dostawców, a producenci produktów z elementami cyfrowymi podlegają dodatkowo CRA.

Pytania o strefy i kanały

Pojęcia z części 3-2 normy są proste, jeśli oddzielić je od żargonu.

Czym jest strefa?

Strefa to grupa zasobów fizycznych lub logicznych o wspólnych wymaganiach bezpieczeństwa, wydzielona na podstawie oceny ryzyka. Przykłady: sterowniki jednej linii, system zabezpieczeń instalacji, stacje inżynierskie, serwery historyzacji w DMZ.

Czym jest kanał?

Kanał to kontrolowana droga komunikacji między strefami albo w obrębie strefy. Opisuje się go przez protokół, kierunek, porty, uwierzytelnianie i rejestrowanie. Kanały, których nie ma w tabeli, są zabronione.

Co to jest SL-T i skąd go wziąć?

SL-T to docelowy poziom bezpieczeństwa strefy w skali 1–4, ustalany w ocenie ryzyka. Porównuje się go z poziomem osiągniętym (SL-A). Różnica jest listą działań do realizacji i budżetowania.

Górne granice kar z art. 73 ustawy o KSC (bez wariantu procentowego)

Górne granice kar z art. 73 ustawy o KSC (bez wariantu procentowego)Wykres słupkowy: podmiot kluczowy do 10 mln EUR, podmiot ważny do 7 mln EUR.0246810mln EURPodmiot kluczowy: 10 mln EUR10Podmiot kluczowyPodmiot ważny: 7 mln EUR7Podmiot ważny
Źródło: Ustawa z 23.01.2026 (Dz.U. 2026 poz. 252), art. 73;. Stosuje się kwotę wyższą z kwoty i procenta przychodów (2% dla kluczowych, 1,4% dla ważnych).

Pytania o praktykę i audyt

Ostatnia grupa dotyczy tego, co robić i co pokazać.

Od czego zacząć?

Od rejestru zasobów OT zebranego pasywnie, potem DMZ między IT i OT i kontrola dostępu zdalnego. Dopiero po tym projektuje się strefy według oceny ryzyka. Nie zaczynaj od zakupu zapór.

Jak duże jest ryzyko w polskich sieciach OT?

W danych CERT Polska za 2025 rok odnotowano 8 367 unikalnych hostów OT widocznych z internetu. To nie jest liczba incydentów, lecz ekspozycji: każdy taki host może być celem automatycznych skanów. Sprawdź swoje adresy w serwisie moje.cert.pl.

Co zobaczy audytor?

Rejestr zasobów, schemat stref i kanałów, ocenę ryzyka z SL-T, konfiguracje zapór, protokoły testów, rejestr wyjątków oraz procedurę zmian. Pierwszy audyt podmiotu kluczowego przypada po 24 miesiącach od wejścia ustawy w życie, potem nie rzadziej niż raz na trzy lata.

Pytania o dostawców i systemy pomocnicze

Zakład kupuje coraz więcej rozwiązań, które dotykają OT pośrednio. Tu pojawiają się pytania o to, gdzie je umieścić.

Gdzie umieścić system lokalizacji ludzi lub zezwoleń?

Najlepiej w osobnej strefie z krótką tabelą kanałów i bez połączenia z siecią sterowania. Jeśli rozwiązanie jest niezależną nakładką, a nadajniki pracują na bateriach i nie mają adresu sieciowego, powierzchnia ataku na sieć procesową nie rośnie. Integracje z systemami zakładu dodaje się dopiero przy potrzebie.

Czego wymagać od dostawców OT?

Opisu procesu zgłaszania podatności, okresu wsparcia aktualizacjami, wykazu komponentów oprogramowania i opisu punktów styku z siecią. Producentów objętych rozporządzeniem (UE) 2024/2847 (CRA) obowiązują zgłoszenia aktywnie wykorzystywanych podatności od 11 września 2026 r. i pełne stosowanie od 11 grudnia 2027 r.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy norma jest obowiązkowa dla podmiotu kluczowego?

Nie bezpośrednio. Obowiązkowe są środki zarządzania ryzykiem wynikające z ustawy o KSC i art. 21 NIS2, a IEC 62443 to uznany sposób ich opisania i wykazania.

Czym różni się strefa od kanału?

Strefa to grupa zasobów o wspólnych wymaganiach ochrony. Kanał to dozwolona droga komunikacji między strefami, opisana protokołem, portami i kierunkiem.

Czy sam VLAN wystarczy jako segmentacja?

Nie. Bez filtrowania ruchu między VLAN-ami nie ma kontroli kanałów. Potrzebna jest zapora lub listy kontroli dostępu oraz tabela kanałów.

Gdzie sprawdzić ekspozycję własnych adresów?

W serwisie moje.cert.pl, który informuje o podatnościach i usługach widocznych w internecie dla zarejestrowanych adresów i domen.

Źródła

Masz pytania o strefy w swoim zakładzie?

Zapraszamy na rozmowę. Pomożemy ustalić, które systemy pomocnicze, jak lokalizacja ludzi czy zezwolenia, powinny mieć własną strefę w Twojej tabeli kanałów.

Porozmawiajmy