Sytuacja wyjściowa: zakład z własnym systemem zezwoleń
Rozważany zakład to petrochemiczna instalacja w rafinerii, podmiot kluczowy w rozumieniu NIS2, z terenem obejmującym około 531 ha. Za bezpieczeństwo operacyjne produkcji odpowiada wyspecjalizowany dział. Zakład ma własny, dojrzały system zezwoleń, uprawnień i szkoleń, który zlecenie pracy dopuszcza po sprawdzeniu dokumentów, i nie zamierza go wymieniać.
Dostawcy serwisowi pracują na instalacji w dwóch trybach. Część zadań wykonują na miejscu, przy sterownikach, szafach i stacjach inżynierskich. Część realizują zdalnie, z siedziby producenta urządzenia albo integratora, przez uzgodnione ścieżki dostępu. Teren jest rozległy, pełen stref zagrożonych wybuchem, a zasięg GPS na instalacji bywa ograniczony.
Problem: dopuszczenie nie potwierdza, że dzieje się to, co zlecono
System zezwoleń odpowiada na pytanie, czy praca może się rozpocząć. Nie odpowiada na pytanie, czy rzeczywiście toczy się tak, jak zapisano. Jeżeli zezwolenie dotyczy przeglądu napędu w określonej strefie, system nie wie, kto faktycznie w niej jest, ani czy pojazd dostawcy stoi tam, gdzie powinien. Dla serwisu zdalnego luka jest jeszcze wyraźniejsza: sesja może trwać, gdy na miejscu nie ma nikogo, kto mógłby ocenić skutki zmiany nastawy.
Incydent z panelem stacji regazyfikacji LNG pokazuje, jak niewiele trzeba, żeby ktoś z zewnątrz zobaczył interfejs operatora i zmieniał parametry. Raport CERT Polska za 2025 rok odnotowuje demonstrację dostępu do panelu sterowania, bez podania skutków operacyjnych (raport, s. 82). Ten sam dokument wskazuje 8 367 unikalnych hostów OT widocznych z internetu i 22 045 powiadomień OT wysłanych w ciągu roku, czyli 1,9 razy więcej niż w roku poprzednim. Dla dyrektora zakładu wniosek jest jeden: dostęp zdalny trzeba traktować jako element procesu pracy, nie jako ustawienie sieciowe.
Zakład chciał więc dodatkowej, niezależnej warstwy, która nie wymaga przebudowy istniejących systemów i nie powiela ich funkcji. Warstwy, która dostarcza drugiego źródła prawdy o tym, co dzieje się na instalacji.
Urządzenia OT widoczne z internetu w 2025 r. (system Snitch, CERT Polska)
Rozwiązanie: niezależna nakładka zamiast wymiany systemów
Zastosowano rozwiązanie dostarczane jako nakładka niezależna od obecnych systemów klienta. Zezwolenia, uprawnienia i szkolenia nadal obsługuje system zakładu. InnerWeb dokłada lokalizację i monitoring ruchu na wspólnym planie zakładu, budowanym w edytorze mapy przez zespół dostawcy. Integracje z systemem klienta wykonuje się dopiero wtedy, gdy po stronie zakładu pojawia się taka potrzeba, a ich zakres ustala się na spotkaniu.
Pozycja pracownika jest wyznaczana z sygnałów wielu nadajników, uśrednianych na mapie, a nie przez zasadę „najsilniejszy sygnał wygrywa”. Na drogach zakładowych nadajniki rozmieszcza się co około 100 m, w budynkach przyjmuje się jeden nadajnik na 100–200 m2. System działa bez GPS, co ma znaczenie na gęsto zabudowanej instalacji. Radiolatarnia przemysłowa InnerWeb ma wykonanie ATEX dla stref 2 i 22, więc może pracować tam, gdzie wymaga tego klasyfikacja stref (dyrektywy 2014/34/UE i 1999/92/WE).
Wariant on-premise: dane zostają w zakładzie
Miejsce pracy systemu wybiera zakład: własny serwer albo chmura. W tym przypadku wybrano serwer zakładu, bo dane o ruchu ludzi i pojazdów na instalacji petrochemicznej są informacją wrażliwą. Wariant on-premise oznacza, że dane zostają u klienta, a praca systemu nie zależy od połączenia z producentem. Dla sieci OT, w których segmentacja jest zasadą, to także warunek akceptacji przez zespół cyberbezpieczeństwa.
Jak nakładka współpracuje z dostępem serwisu
Nakładka nie zastępuje serwera pośredniczącego ani systemu zarządzania kontami uprzywilejowanymi. Jej rolą jest niezależne potwierdzenie obrazu sytuacji. Dla prac na miejscu pokazuje, czy osoby z zezwolenia faktycznie są w strefie. Dla prac zdalnych dostarcza kontekstu: czy w rejonie sterownika znajduje się osoba odpowiedzialna po stronie zakładu i kto jeszcze przebywa w strefie, na wypadek gdyby zmiana nastawy wymagała reakcji na miejscu. Ten kontekst trafia na ten sam plan, na którym dyspozytor widzi raporty, alarmy i listę ewakuacyjną.
Efekt: skala i parametry, które można zmierzyć
Efekt w takim projekcie ocenia się na dwóch poziomach. Pierwszy to pokrycie: ilu nadajników potrzeba i co dzięki nim widać. W fragmencie poglądowym instalacji przyjęto 106 nadajników ATEX rozmieszczonych co około 100 m wzdłuż dróg. W symulacji dla takiego rozstawu średnia odchyłka pozycji wyniosła 15 m, a maksymalna 39 m. To szacunek z dokumentu, nie pomiar powykonawczy, i zakład powinien traktować go jako punkt wyjścia do testów na własnym terenie.
Drugi poziom to skala sprawdzona w innych wdrożeniach: 16 000 zainstalowanych radiolatarni, 20 wdrożeń i pilotaży oraz projekt miejski z 11 000 nadajników i dokładnością poniżej 1,5 m. Platforma łączy 18 modułów w jednym pulpicie, w tym lokalizację i monitoring ruchu, zezwolenia na prace, uprawnienia i szkolenia, obchody i inspekcje, raporty i alarmy oraz listę ewakuacyjną. Gdy któregoś elementu brakuje w systemie zakładu, jest gotowy na tym samym planie.
Dla audytu NIS2 i KSC istotny jest trzeci efekt: dodatkowy, niezależny zapis zdarzeń fizycznych obok zapisu zdarzeń w systemie zezwoleń. Rozbieżność między jednym a drugim jest sygnałem do wyjaśnienia, a zgodność jest dowodem, że okno pracy rzeczywiście było oknem pracy.
Odchyłka pozycji w symulacji przy nadajnikach co 100 m
Wnioski dla zakładów w sektorze paliwowo-gazowym
Po pierwsze, uzupełnienie istniejących systemów jest szybszą drogą niż ich wymiana. System zezwoleń zakładu jest wynikiem lat procedur i nie warto go burzyć, żeby dodać do niego widoczność terenu. Po drugie, miejsce pracy systemu powinna wybierać organizacja, nie dostawca, a przy danych o ruchu ludzi w strefach Ex wariant on-premise jest naturalnym punktem wyjścia. Po trzecie, nakładka nie zwalnia z podstaw higieny dostępu: kont imiennych, okien czasowych, serwera pośredniczącego i rejestrowania sesji. Jest warstwą dodatkową.
Patent europejski i amerykański, którego wynalazcą jest Marcin Worecki, dotyczy aktywnej ochrony przedpożarowej opartej na zezwoleniach na pracę i lokalizacji pracowników w czasie rzeczywistym. W praktyce oznacza to, że łączenie zezwolenia z informacją o ruchu na terenie jest wzorcem projektowym, a nie dodatkiem. Rozwiązanie wspiera spełnienie wymogów dotyczących nadzoru nad podwykonawcami i dostarcza dowodów do audytu, ale decyzje o zgodności zawsze podejmuje zakład.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy nakładka InnerWeb zastępuje system zezwoleń zakładu?
Nie. Zezwolenia, uprawnienia i szkolenia nadal obsługuje system zakładu. Nakładka dokłada lokalizację i monitoring ruchu oraz uzupełnia braki na wspólnym planie.
Czy system wymaga GPS na instalacji?
Nie. Pozycja jest wyznaczana z sygnałów wielu nadajników i uśredniana na mapie, więc działa także tam, gdzie zasięg GPS jest ograniczony.
Gdzie przechowywane są dane o ruchu pracowników?
O miejscu pracy systemu decyduje zakład. W wariancie on-premise dane zostają na serwerze zakładu i nie zależą od połączenia z producentem.
Czy nakładka chroni przed nieuprawnionym dostępem zdalnym?
Nie jest narzędziem sieciowym. Dostarcza niezależnego obrazu sytuacji fizycznej, a technicznie dostęp ogranicza się serwerem pośredniczącym, kontami imiennymi i oknami czasowymi.
Źródła
Uzupełnij system zezwoleń, nie wymieniaj go
Pokażemy na planie Twojego zakładu, jak niezależna nakładka on-premise uszczelnia dostęp serwisu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy