InnerWeb
Przejdź do treści

ISO 22301: uwagi wdrożeniowe dla zakładu przemysłowego

Wdrożenie ISO 22301 w zakładzie przemysłowym zwykle trwa kilka miesięcy i najczęściej potyka się nie na dokumentach, tylko na zakresie, właścicielach procesów i braku testów. Norma ISO 22301:2019 wraz z Amd 1:2024, która dodaje uwzględnienie zmian klimatu, wymaga systemu zarządzania ciągłością działania (BCMS), nie samego planu. Poniżej etapy, pułapki oraz sposób integracji z ISO/IEC 27001.

93
środki w załączniku A ISO/IEC 27001:2022
11
nowych środków w wydaniu 2022
2024
rok Amd 1 z uwzględnieniem zmian klimatu

Co zmienia Amd 1:2024 i czy norma jest obowiązkowa

ISO 22301:2019 jest normą obowiązującą od października 2019 r., a zmiana Amd 1:2024 z lutego 2024 r. wprowadza wymóg rozważenia zmian klimatu przy określaniu kontekstu organizacji i potrzeb zainteresowanych stron. Dla zakładu przemysłowego oznacza to realne pytania: czy upały, powodzie, burze i susze wpływają na zasilanie, chłodzenie, logistykę i dostępność załogi, i czy są ujęte w analizie ryzyka.

Norma jest dobrowolna. Obowiązek planowania ciągłości wynika z przepisów: ustawa o KSC wymaga wdrażania, dokumentowania, testowania i utrzymywania planów ciągłości działania oraz planów odtworzenia, a w przypadku podmiotów krytycznych ustawa wdrażająca dyrektywę CER wymaga dokumentacji systemu zarządzania ciągłością działania. ISO 22301 jest metodą, która ułatwia te wymogi spełnić, ale certyfikat sam nie dowodzi zgodności z przepisami.

Etapy wdrożenia BCMS w zakładzie

Poniższa kolejność odpowiada rozdziałom normy i sprawdza się w zakładach, w których jednocześnie działa produkcja, utrzymanie ruchu i IT/OT.

Etap 1: kontekst, zakres i polityka (rozdziały 4 i 5)

Określ strony zainteresowane i ich wymagania: odbiorców, regulatorów, ubezpieczycieli, załogę. Zapisz zakres BCMS: które lokalizacje, procesy i usługi obejmuje. Zarząd zatwierdza politykę ciągłości i wyznacza odpowiedzialnych. Ten etap zajmuje zwykle tygodnie, a jego jakość decyduje o resztę wdrożenia.

Etap 2: ryzyko i analiza wpływu (rozdziały 6 i 8.2)

Przeprowadź analizę wpływu na działalność dla procesów w zakresie i oceń ryzyko zakłócenia. W tym miejscu uwzględnij zmiany klimatu z Amd 1:2024. Wynik to tabela procesów z RTO, MTPD i zasobami niezbędnymi do ich wznowienia.

Etap 3: strategie i plany (rozdział 8.3 i 8.4)

Dla każdego procesu wybierz strategię: zasilanie rezerwowe, lokalizację zapasową, tryb ręczny, zapas części, alternatywnego dostawcę. Napisz plany reagowania na incydenty i plany ciągłości, z rolami i progami uruchomienia.

Etap 4: ćwiczenia, ocena i doskonalenie (rozdziały 8.5, 9 i 10)

Przećwicz plany, zmierz wyniki, przeprowadź audyt wewnętrzny i przegląd zarządzania. Dopiero po pierwszym pełnym cyklu można ubiegać się o certyfikację, o ile jest ona celem.

Środki załącznika A ISO/IEC 27001:2022 wg grup

Środki załącznika A ISO/IEC 27001:2022 wg grupWykres kołowy: organizacyjne 37, osobowe 8, fizyczne 14, technologiczne 34, łącznie 93 środki.Organizacyjne: 37 środków (39,8%)Osobowe: 8 środków (8,6%)Fizyczne: 14 środków (15,1%)Technologiczne: 34 środków (36,6%)93środkówOrganizacyjne37 środków (39,8%)Osobowe8 środków (8,6%)Fizyczne14 środków (15,1%)Technologiczne34 środków (36,6%)
Źródło: ISO/IEC 27001:2022, załącznik A

Pułapki zakresu: gdzie wdrożenia najczęściej tracą sens

Pierwsza pułapka to zakres zbyt wąski, ograniczony do centrum danych lub biura. W zakładzie przemysłowym ciągłość dotyczy linii technologicznych, mediów, magazynów i ludzi. Zakres, który omija OT, produkuje ładny certyfikat i plan nieprzydatny w awarii sterowania.

Druga pułapka to zakres zbyt szeroki na pierwszy cykl. Obejmowanie wszystkich procesów i lokalizacji od razu kończy się powierzchowną analizą. Lepiej zacząć od procesów, które generują największą stratę lub zagrożenie, i rozszerzać zakres co roku.

Trzecia pułapka to wyłączenie dostawców. Procesy zależne od jednego dostawcy energii, części lub usługi serwisowej muszą mieć opisane zależności i rozwiązania zastępcze. Brak tego jest najczęstszym powodem rozbieżności między RTO w dokumencie a rzeczywistością.

Czwarta pułapka to dokumentacja pisana na audyt. Procedury, których nikt nie ćwiczył, rozpadają się przy pierwszym zdarzeniu. Zasada: żaden dokument bez ćwiczenia w ciągu 12 miesięcy.

Integracja z ISO/IEC 27001: wspólne elementy i granica

Zakłady, które mają system bezpieczeństwa informacji wg ISO/IEC 27001:2022, mogą znaczną część infrastruktury zarządzania wykorzystać dwa razy. Wspólne są klauzule 4–10: kontekst, przywództwo, planowanie z oceną ryzyka, wsparcie, działanie, ocena wyników i doskonalenie. Można prowadzić wspólny rejestr ryzyk, wspólne audyty wewnętrzne i jeden przegląd zarządzania.

Załącznik A normy 27001:2022 zawiera 93 środki w czterech grupach: organizacyjne (37), osobowe (8), fizyczne (14) i technologiczne (34). Jedenaście z nich jest nowych, między innymi gotowość ICT do ciągłości, bezpieczeństwo usług w chmurze i monitorowanie fizyczne. Środek dotyczący gotowości ICT do ciągłości działania jest naturalnym łącznikiem: wymaga, aby RTO i RPO systemów informatycznych wynikały z analizy wpływu zgodnej z ISO 22301.

Granica integracji jest następująca. ISO 27001 chroni poufność, integralność i dostępność informacji. ISO 22301 chroni zdolność dostarczania usługi, w tym tej, która nie jest informacyjna. Linia produkcyjna bez zasilania nie jest incydentem bezpieczeństwa informacji, a jest zakłóceniem objętym BCMS. Certyfikaty wg wersji 2013 normy 27001 wygasły do 31 października 2025 r., więc zakłady z certyfikatem muszą być już w wersji 2022.

Warunki powodzenia: ludzie, narzędzia, dowody

Wdrożenie wymaga trzech stałych elementów. Po pierwsze, sponsora na poziomie zarządu, który uczestniczy w przeglądach i zatwierdza RTO. Po drugie, właścicieli procesów z linii operacyjnej, którzy mają czas na ćwiczenia. Po trzecie, narzędzi do dokumentowania: rejestru ryzyk, harmonogramu ćwiczeń, listy działań korygujących ze statusami i terminami.

Dowody do audytu zbiera się w trakcie, nie na koniec. W obszarze operacyjnym pomagają systemy, które i tak działają w zakładzie: ślad audytowy zmian w zezwoleniach, lista osób na terenie ze skanów bramy, rejestry kontroli wejść. Na instancji InnerWeb, uruchamianej w kontenerach także na serwerze klienta, taki ślad jest dostępny niezależnie od chmury publicznej. To uzupełnienie dowodów BCMS, nie ich zastępstwo.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Ile trwa wdrożenie ISO 22301 w zakładzie?

Zależy od zakresu i dojrzałości organizacji. Pierwszy cykl z BIA, planami i ćwiczeniami zajmuje zwykle kilka miesięcy. Zakres ograniczony do kluczowych procesów skraca czas i obniża koszt.

Czy zmiana klimatu musi trafić do planu?

Amd 1:2024 wymaga rozważenia, czy zmiana klimatu jest istotna dla BCMS. Jeśli tak, uwzględnia się ją w kontekście i ocenie ryzyka, na przykład dla upałów, powodzi i zasilania.

Czy można zintegrować BCMS z ISO 27001?

Tak. Klauzule 4–10 są wspólne, a środek dotyczący gotowości ICT do ciągłości łączy obie normy. Granica to zakres: ISO 22301 obejmuje także zakłócenia niezwiązane z informacją.

Źródła

Zaplanujmy pierwszy cykl wdrożenia

Umówmy rozmowę o tym, które zapisy operacyjne zakładu mogą stać się dowodami BCMS. Pokażemy to na przykładzie zezwoleń i kontroli wejść.

Porozmawiajmy