Co dokładnie wymaga art. 21 w zakresie ciągłości?
Art. 21 NIS2 zobowiązuje podmioty do wdrożenia środków technicznych, operacyjnych i organizacyjnych, proporcjonalnych do ryzyka. Wśród dziesięciu obszarów są polityki analizy ryzyka, obsługa incydentów, ciągłość działania (kopie zapasowe, odtwarzanie po awarii, zarządzanie kryzysowe), bezpieczeństwo łańcucha dostaw, bezpieczeństwo nabycia i utrzymania systemów, ocena skuteczności środków, higiena cybernetyczna i szkolenia, kryptografia, kontrola dostępu i zarządzanie aktywami oraz uwierzytelnianie wieloskładnikowe.
Dla zakładu przemysłowego oznacza to: plan ciągłości działania oparty na BIA, plan odtworzenia systemów IT i OT, testowane kopie zapasowe, procedury kryzysowe i opis zależności od dostawców. Polska ustawa przenosi te wymogi do systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, który obejmuje politykę szacowania ryzyka, analizę zasobów, monitoring i procedury reagowania na incydenty.
Kiedy obowiązują wymogi i od kiedy kary?
Ustawa nowelizująca KSC z 23 stycznia 2026 roku (Dz.U. 2026 poz. 252) weszła w życie 3 kwietnia 2026 roku. Podmioty spełniające przesłanki w dniu wejścia w życie mają 12 miesięcy, do 3 kwietnia 2027 roku, na wykonanie obowiązków z rozdziału 3, w tym systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, dokumentacji i procedur incydentowych. Pierwszy audyt cyberbezpieczeństwa podmiotu kluczowego przypada w ciągu 24 miesięcy, czyli do 3 kwietnia 2028 roku.
Kary z art. 73 ust. 1–4 i art. 73a–73c można nakładać po raz pierwszy po upływie dwóch lat od wejścia w życie, czyli od 3 kwietnia 2028 roku. Wyjątkiem są najpoważniejsze naruszenia, gdy istnieje bezpośrednie i poważne cyberzagrożenie dla obronności, bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, życia i zdrowia ludzi albo zagrożenie poważnej szkody majątkowej, z karą do 100 mln zł. Okres przejściowy warto potraktować jako czas budowy dowodów, nie jako odroczenie prac.
Limity kar w mln EUR dla podmiotów NIS2
Jakie są kary?
Dla podmiotu kluczowego kara wynosi do 10 000 000 EUR lub 2% przychodów z poprzedniego roku obrotowego, przy czym stosuje się kwotę wyższą, nie mniej niż 20 000 zł. Dla podmiotu ważnego do 7 000 000 EUR lub 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł. Przy braku przychodu albo działalności krótszej niż 12 miesięcy podstawą jest 500 000 EUR dla kluczowego i 250 000 EUR dla ważnego. Art. 34 NIS2 określa te limity jako maksymalne.
Ustawa przewiduje też odpowiedzialność kierownika podmiotu: kierownik odpowiada za nadzór i decyzje dotyczące systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, planowanie środków finansowych oraz obowiązkowe coroczne szkolenie z cyberbezpieczeństwa. Art. 20 NIS2 nakłada na organy zarządzające obowiązek zatwierdzania środków i odpowiedzialność za naruszenia.
Jak zgłaszać incydenty w kontekście ciągłości?
Incydent poważny zgłasza się przez system S46 do właściwego CSIRT w trzech krokach: wczesne ostrzeżenie niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenie incydentu w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Plan ciągłości powinien zawierać kto, kiedy i na podstawie jakich kryteriów decyduje o zgłoszeniu oraz kto prowadzi rejestr zdarzeń.
Chronologia zdarzenia jest elementem dowodowym. Dziennik zezwoleń na prace, rejestr wejść i lista osób na terenie dostarczają dowodu do audytu dla tej części historii, która dotyczy ludzi i prac. Wspierają spełnienie wymogu, ale nie zastępują zgłoszenia do CSIRT.
Co z dostawcami i łańcuchem dostaw?
Art. 21 wymaga bezpieczeństwa łańcucha dostaw, w tym relacji z bezpośrednimi dostawcami. Dla ciągłości działania oznacza to zapisane w umowach czasy reakcji, wymogi zgłaszania incydentów, prawo do audytu i plan wyjścia. Dostawca systemu sterowania, łączności i utrzymania ruchu powinien być w BIA jako zależność. Ustawa zawiera też przepisy o dostawcach wysokiego ryzyka, objęte wnioskiem o kontrolę następczą do Trybunału Konstytucyjnego; rozstrzygnięcia w sprawdzonych źródłach brak.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy muszę mieć certyfikat ISO 22301?
Nie. Norma jest dobrowolna, ale stanowi uznany wzorzec planów ciągłości i ułatwia wykazanie spełnienia wymogu w audycie.
Czy kopie zapasowe wystarczą jako plan ciągłości?
Nie. Kopie to element odtwarzania danych. Plan ciągłości obejmuje też ludzi, obiekty, łączność, procedury ręczne i dostawców, zgodnie z BIA.
Czy mały zakład też podlega NIS2?
Co do zasady dotyczy średnich i dużych podmiotów z sektorów kluczowych i ważnych. Podmiot sam ocenia przesłanki i składa wniosek o wpis do wykazu, a wątpliwości rozstrzyga komunikat Ministra Cyfryzacji.
Kto w firmie odpowiada za wdrożenie?
Odpowiedzialność ponosi kierownik podmiotu. Pełnomocnik NIS2 koordynuje prace, ale decyzje o środkach i ich finansowaniu zatwierdza kierownictwo.
Jak narzędzia InnerWeb pomagają w ciągłości?
Rejestr zezwoleń na prace, kontrola wejść i lista osób na terenie dostarczają dowodu do audytu i wspierają spełnienie wymogu. Nie zastępują planu ciągłości ani zgłoszeń do CSIRT.
Źródła
Porozmawiajmy o dowodach do audytu
Pokażemy, jak rejestr zezwoleń i kontrola wejść wspierają Państwa dokumentację ciągłości w okresie przejściowym. Zapraszamy do kontaktu z InnerWeb.
Porozmawiajmy