InnerWeb
Przejdź do treści

Ile kosztuje odporność operacyjna zakładu: struktura kosztów i kalkulacja

Odporność operacyjna ma cztery składniki kosztów: analizę wpływu (BIA), plan ciągłości, coroczne ćwiczenia i przegląd oraz narzędzia. W kalkulacji przykładowej dla zakładu średniej wielkości pierwszy rok kosztuje około 58,6 tys. zł, a kolejny około 28,3 tys. zł. Poniżej założenia, widełki cen narzędzi i miejsca, w których zakład najczęściej przepłaca lub oszczędza.

58,6 tys. zł
koszt roku pierwszego (kalkulacja przykładowa)
Źródło: kalkulacja przykładowa
28,3 tys. zł
koszt roku drugiego (kalkulacja przykładowa)
Źródło: kalkulacja przykładowa
80 zł
netto za użytkownika miesięcznie w modelu elastycznym

Z czego składa się koszt odporności operacyjnej

Największą pozycją budżetu jest zwykle czas ludzi, a nie zakup systemu. Analiza wpływu na działalność angażuje kierowników procesów, plan wymaga uzgodnień z utrzymaniem ruchu, IT i BHP, a ćwiczenia zabierają godziny całym zmianom. Narzędzia stanowią mniejszą część, ale to one decydują, czy kolejne lata kosztują tyle co pierwszy rok.

Dla podmiotów objętych krajowym systemem cyberbezpieczeństwa koszt ten nie jest opcjonalny, bo ustawa wymaga wdrażania, dokumentowania i testowania planów ciągłości działania. Maksymalna kara dla podmiotu kluczowego wynosi 10 mln EUR lub 2% przychodów, jednak większość przepisów karnych zaczyna działać po 3 kwietnia 2028 roku. Ten okres warto wykorzystać na rozłożenie kosztu w czasie.

Składnik 1: analiza wpływu na działalność (BIA)

BIA identyfikuje procesy, ich zależności, dopuszczalny czas przestoju i koszt godziny przerwy. W zakładzie średniej wielkości wymaga wywiadów z kierownikami kilkunastu procesów i zebrania danych o zależnościach od systemów. Koszt zależy od liczby procesów i od tego, czy dane o kosztach przestoju istnieją w kontrolingu, czy trzeba je odtwarzać.

Struktura kosztu odporności operacyjnej: rok 1 i rok 2

Struktura kosztu odporności operacyjnej: rok 1 i rok 2Wykres słupkowy porównujący koszty roku pierwszego i drugiego w pięciu kategoriach; suma 58 560 zł i 28 320 zł.0500010 00015 00020 00025 000złRok 1 (BIA): 9600 zł9600Rok 2 (BIA): 2880 zł2880BIARok 1 (Plan): 14 400 zł14 400Rok 2 (Plan): 2880 zł2880PlanRok 1 (Ćwiczenia): 10 080 zł10 080Rok 2 (Ćwiczenia): 10 080 zł10 080ĆwiczeniaRok 1 (Przegląd): 2880 zł2880Rok 2 (Przegląd): 2880 zł2880PrzeglądRok 1 (Narzędzia): 21 600 zł21 600Rok 2 (Narzędzia): 9600 zł9600Narzędzia
  • Rok 1
  • Rok 2
Źródło: Kalkulacja przykładowa na założeniach z tabeli kalkulacji

Składnik 2: plan ciągłości i procedury

Plan opisuje scenariusze, progi uruchomienia, role i procedury ręczne. Najdroższe nie jest samo pisanie, lecz uzgodnienia: ile godzin tolerujemy, kto decyduje o przejściu na tryb ręczny, jakie rezerwy utrzymujemy. Dobrze przygotowane BIA skraca ten etap, bo zamienia dyskusje o odczuciach w liczby.

Składnik 3: ćwiczenia i coroczny przegląd

ISO 22301:2019 wymaga ćwiczeń, testów i przeglądu. Rozsądny minimalny program to jedno ćwiczenie sztabowe i jedno praktyczne w roku oraz przegląd roczny planu. Ćwiczenie praktyczne, w którym wybrana hala przez jedną zmianę pracuje w trybie awaryjnym, jest droższe od sztabowego, ale ujawnia najwięcej luk.

Składnik 4: narzędzia i licencje

Narzędzia obejmują system, który dostarcza dowodu do audytu: zezwolenia na prace, szkolenia, lista osób na terenie, rejestr zdarzeń i ślad zmian. W naszych wdrożeniach jednorazowa część obejmuje serwer, konta, moduł szkoleniowy, zezwolenia z pracami szczególnie niebezpiecznymi, kontrolę QR w terenie oraz miejsca pracy i kartotekę firm, w jednej cenie płatnej w dwóch ratach po 50% (przy zamówieniu i po odbiorze uruchomienia).

Orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna: zakres z pięcioma pozycjami to rząd 10–15 tys. zł netto wdrożenia, a licencja w modelu elastycznym to około 80 zł netto za zalogowanego użytkownika miesięcznie, przy minimum 10 użytkowników. Pracownicy firm zewnętrznych i goście nie są liczeni jako użytkownicy, a koordynatorzy firm, którzy awizują pracowników i składają wnioski, są.

Kalkulacja przykładowa: pierwszy i drugi rok

Poniższa kalkulacja przykładowa służy do rozmowy o budżecie, nie jako oferta. Wszystkie założenia podajemy jawnie w tabeli niżej i można je podmienić na własne.

Pierwszy rok to BIA (9 600 zł), plan (14 400 zł), ćwiczenia (10 080 zł), przegląd (2 880 zł) i narzędzia (21 600 zł, w tym 12 000 zł wdrożenia i 9 600 zł licencji), razem 58 560 zł. W drugim roku BIA i plan są aktualizowane, a nie budowane od zera (po 2 880 zł), ćwiczenia i przegląd kosztują tyle samo, a narzędzia sprowadzają się do licencji (9 600 zł), razem 28 320 zł. Połowa pierwszorocznej inwestycji jest więc kosztem jednorazowym.

Gdzie zakłady przepłacają, a gdzie oszczędzają

Przepłacanie zwykle polega na kupowaniu narzędzia przed analizą wpływu, bo wtedy kupuje się funkcje, a nie rozwiązanie problemu z listy priorytetów. Oszczędzanie polega na wykorzystaniu istniejących danych: harmonogramów, rejestrów zdarzeń i kosztów przestoju z kontrolingu.

Dobrą praktyką jest też zapis w umowie serwisowej, że przekroczenie czasu naprawy obniża opłatę zamiast generować kary, co upraszcza rozliczenia i skraca spory. Szczegóły zapisów opisujemy w osobnym materiale o SLA dostawców.

Kalkulacja przykładowa

Kalkulacja przykładowa: budżet odporności operacyjnej zakładu średniej wielkości

Założenia
ParametrWartość
Stawka wewnętrzna120 zł/h
BIA, rok 180 godzin
Plan ciągłości, rok 1120 godzin
Aktualizacja BIA i planu, rok 2 (każda)24 godziny
Ćwiczenie sztabowe (6 osób, 4 h)24 godziny
Ćwiczenie praktyczne (10 osób, 6 h)60 godzin
Przegląd roczny24 godziny
Wdrożenie narzędzia (założenie z widełek 10–15 tys. zł)12000 zł netto
Licencje (10 użytkowników × 80 zł × 12 miesięcy)9600 zł netto/rok

Wynik: Rok 1: 58 560 zł. Rok 2: 28 320 zł. Łącznie dwa lata: 86 880 zł.

Uwaga: Kalkulacja przykładowa. Orientacyjne widełki z wdrożeń 2025–2026; wycena indywidualna. Czas wewnętrzny wyceniono stawką założoną, bez kosztów zewnętrznego doradztwa i bez kosztu przestoju.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy BIA można zrobić własnymi siłami?

Tak, jeśli zakład ma osobę znającą metodykę i dostęp do kierowników procesów. Zewnętrzne wsparcie skraca czas i zapewnia spójność z normą, ale podnosi koszt pierwszego roku.

Czy licencje liczą pracowników firm zewnętrznych?

W opisanym modelu nie. Liczone są osoby działające w systemie po stronie zakładu oraz koordynatorzy firm zewnętrznych; pracownicy firm zewnętrznych i goście nie zwiększają liczby licencji.

Jak porównać koszt odporności z kosztem przestoju?

Policz koszt godziny przestoju z BIA i pomnóż przez godziny, które plan skraca. Jeśli roczny budżet odporności jest niższy niż koszt jednej dłuższej przerwy, inwestycja uzasadnia się bez dodatkowych argumentów.

Źródła

Policzmy budżet odporności dla Waszego zakładu

Podstaw własne stawki i liczbę osób do kalkulacji. Porozmawiajmy o zakresie wdrożenia i modelu licencji. Wycena indywidualna.

Porozmawiajmy