Dlaczego papierowa lista przestaje wystarczać
Typowa lista ewakuacyjna powstaje z ksiąg wejść i list obecności, więc jest aktualna w momencie wpisu, a nie w momencie alarmu. Na instalacji o skali kilkuset hektarów (w naszych wdrożeniach największy monitorowany teren to 531 ha) osoby wchodzą, wychodzą i przemieszczają się między strefami przez cały dzień. Do tego dochodzą firmy zewnętrzne, kurierzy i dostawcy, których nie obejmuje kadrowa lista pracowników.
Skutek jest przewidywalny: koordynator w punkcie zbiórki porównuje stan faktyczny z listą, która zawiera osoby już nieobecne i nie zawiera gości z ostatniej godziny. Błąd w jedną stronę oznacza zbędne poszukiwania w strefie zagrożenia, błąd w drugą oznacza, że nikt nie szuka osoby, która tam jest.
- lista pracowników własnych nie obejmuje podwykonawców i gości
- księga wejść bywa uzupełniana po fakcie
- brak informacji, w której strefie ostatnio przebywała osoba
- wydruk sprzed kilku godzin traktowany jak stan bieżący
Dwie warstwy: kto jest na terenie i gdzie w strefie
Rozsądna konstrukcja ma dwie warstwy. Pierwsza odpowiada na pytanie, kto jest na zakładzie. W rozwiązaniu InnerWeb lista powstaje ze skanów kodów QR na bramie i odświeża się co 13 sekund. Osoby są podzielone na sześć grup: goście, kurierzy, dostawcy, pracownicy zakładu, firmy zewnętrzne (z osobnymi zakładkami per firma) oraz osoby niepewne.
Druga warstwa odpowiada na pytanie, gdzie. Tam, gdzie zakład wdrożył lokalizację z radiolatarni BLE, telefon pracownika odbiera sygnały kilku nadajników naraz i przekazuje je co kilka sekund; pozycja jest uśredniana na mapie, a nie wyznaczana metodą „najsilniejszy sygnał wygrywa”. Lista w strefie z odświeżaniem rzędu kilkunastu sekund pozwala dowódcy zawęzić poszukiwania. Warto rozdzielić te warstwy w procedurze: lista z bramy nie zna położenia osoby w budynku, a lokalizacja obejmuje tylko osoby noszące odbiornik.
Kompromisy listy rozstrzygają się zawsze na rzecz pokazania zbyt wielu osób, nie zbyt mało. To zasada projektowa, którą warto przyjąć także w procedurze zakładowej: lepiej sprawdzić osobę, która już wyszła, niż pominąć tę, która została.
Czas rozliczenia grup po alarmie (kalkulacja przykładowa)
- Lista papierowa
- Lista automatyczna
Wydruk dla dowódcy akcji
Ekran nie wystarcza, gdy łączność jest zakłócona albo koordynatorzy w punkcie zbiórki pracują bez dostępu do terminala. Dlatego lista drukuje się po jednej stronie na grupę, tak aby dowódca akcji mógł rozdać kartki koordynatorom. Koordynator firmy zewnętrznej dostaje własną stronę i odhacza swoich ludzi, a niepewni trafiają do osobnej kartki, którą weryfikuje się w pierwszej kolejności.
Wydruk wspiera procedurę ewakuacji zakładu, ale jej nie zastępuje. Punkty zbiórki, trasy i role pozostają w instrukcji ewakuacji. System nie wyznacza trasy ani punktu zbiórki; pokazuje listę osób i ich ostatnią znaną pozycję.
- jedna strona na grupę, gotowa do rozdania
- osobna strona dla każdej firmy zewnętrznej
- niepewni na osobnej kartce do weryfikacji w pierwszej kolejności
- wydruk wykonywany w momencie alarmu, ze stanem z ostatniego odświeżenia
Podstawa prawna: co wynika z przepisów, a co z dobrej praktyki
Żaden przepis nie narzuca konkretnej technologii listy ewakuacyjnej, dlatego opis poniżej należy czytać jako wsparcie spełnienia wymogów, nie obietnicę zgodności. Dla zakładów objętych dyrektywą Seveso III (w Polsce 479 zakładów dużego i zwiększonego ryzyka na koniec grudnia 2022 r. wg CIOP) obowiązuje m.in. wewnętrzny plan operacyjno-ratowniczy dla zakładu dużego ryzyka, a zewnętrzny plan opracowuje komendant PSP. Znajomość liczby i położenia osób na terenie jest warunkiem realnego wykonania takiego planu.
Ustawa z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907) obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. i dotyczy zakładów głównie jako właścicieli i zarządców nieruchomości: budowle ochronne i miejsca doraźnego schronienia, system ostrzegania, świadczenia w stanie nadzwyczajnym. Nie zawiera jednego katalogu obowiązków zakładów pracy w zakresie list osób, a treść nowelizacji z 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 646) nie została przez nas zweryfikowana, więc jej nie opisujemy. Kierownik BHP powinien sprawdzić aktualny stan przepisów dla swojego zakładu.
Jak wdrożyć listę krok po kroku
Zacznij od inwentaryzacji punktów wejścia: ile bram, które obsługują ruch pieszy, a które pojazdy. Każda brama potrzebuje stanowiska skanowania, a każda osoba nośnika kodu, czyli przepustki, zezwolenia albo kodu wygenerowanego dla gościa. Następnie ustal grupy i właścicieli zakładek firm zewnętrznych, bo to oni odpowiadają za swoich ludzi w punkcie zbiórki.
Dalej zdefiniuj stan graniczny: po jakim czasie bez skanu wyjścia osoba trafia do grupy niepewnych i kto ją weryfikuje. W strefach ATEX i na drogach zakładowych dołóż lokalizację BLE: nadajniki co ok. 100 m wzdłuż dróg i jeden na 100–200 m2 wewnątrz budynków. Na koniec przećwicz scenariusz: ćwiczenie ewakuacji z wydrukiem w ręku i pomiarem czasu od alarmu do pełnego rozliczenia grup.
- inwentaryzacja bram i punktów wejścia
- przypisanie nośników kodu do każdej osoby i gościa
- ustalenie właścicieli zakładek firm zewnętrznych
- reguła przejścia do grupy niepewnych
- lokalizacja BLE w strefach, gdzie sama brama nie wystarcza
- ćwiczenie z wydrukiem i pomiarem czasu rozliczenia
Dowód do audytu
Audytor lub inspektor nie pyta, czy zakład ma listę, tylko czy ona działa. Najmocniejszym dowodem są zapisy z ćwiczeń: data, czas od alarmu do rozliczenia grup, liczba osób niepewnych i sposób ich wyjaśnienia. Zapisy z bram i historia ruchu dostarczają materiału do odtworzenia zdarzenia po fakcie.
Kalkulacja przykładowa, założenia jawne: 600 osób na terenie w szczycie zmiany, rozliczenie ręczne z listy papierowej przez 6 koordynatorów po ok. 100 osób, 20 minut od alarmu. Przy liście generowanej automatycznie koordynator odhacza gotową stronę, a czas ręcznego zestawiania spada do kilku minut. Wynik zależy od jakości skanów na bramie i dyscypliny wyjść, dlatego ćwiczenie jest ważniejsze niż sama technologia.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy lista ewakuacyjna zna położenie osoby w budynku?
Lista z bramy opiera się na skanach QR, więc zna fakt wejścia, nie piętro. Położenie w strefie daje dopiero lokalizacja BLE u osób noszących odbiornik. Warto opisać oba źródła w procedurze.
Czy wydruk zastępuje instrukcję ewakuacji?
Nie. Wydruk jest narzędziem dowódcy akcji i koordynatorów. Trasy, punkty zbiórki i podział ról pozostają w instrukcji ewakuacji zakładu.
Co z osobami, które wyszły bez skanu?
Trafiają do grupy niepewnych po upływie czasu przyjętego w procedurze. Zasada projektowa jest taka, że lista raczej pokaże zbyt wiele osób niż zbyt mało.
Czy lista wspiera wymogi Seveso?
Dostarcza dowodu, że zakład zna liczbę i grupy osób na terenie, co ułatwia realizację wewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego. Nie jest certyfikatem zgodności.
Źródła
Sprawdźmy listę na planie Twojego zakładu
Pokażemy listę ewakuacyjną i wydruk dla koordynatorów na geometrii Twojego terenu. Umów rozmowę z zespołem InnerWeb.
Porozmawiajmy