InnerWeb
Przejdź do treści

Kary NIS2 i KSC: co grozi zakładowi i od kiedy można je nakładać

Podmiot kluczowy może zapłacić do 10 mln EUR lub 2% przychodów, podmiot ważny do 7 mln EUR lub 1,4%, a najpoważniejsze naruszenia zagrożone są karą do 100 mln zł. Większość tych kar można jednak nałożyć dopiero od 3 kwietnia 2028 r. Ten okres przejściowy to czas na wdrożenie, nie na odkładanie decyzji.

10 mln EUR
górna granica kary dla podmiotu kluczowego (lub 2% przychodów)
7 mln EUR
górna granica kary dla podmiotu ważnego (lub 1,4% przychodów)
100 mln zł
kara za najpoważniejsze naruszenia

Wysokość kar w ustawie o KSC

Ustawa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252) wprowadza katalog kar pieniężnych wzorowany na dyrektywie NIS2. Dla podmiotu kluczowego górna granica to 10 000 000 EUR lub 2% przychodów z poprzedniego roku obrotowego, przy czym stosuje się kwotę wyższą, nie mniej niż 20 000 zł. Dla podmiotu ważnego: 7 000 000 EUR lub 1,4% przychodów, nie mniej niż 15 000 zł.

Gdy podmiot nie osiągnął przychodu lub działa krócej niż 12 miesięcy, podstawą jest 500 000 EUR dla podmiotu kluczowego i 250 000 EUR dla ważnego. Najpoważniejsze naruszenia, czyli bezpośrednie i poważne cyberzagrożenie dla obronności, bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, życia i zdrowia ludzi albo zagrożenie poważnej szkody majątkowej, mogą skutkować karą do 100 mln zł (art. 73 ust. 5).

  • Podmiot kluczowy: do 10 mln EUR lub 2% przychodów (wyższa kwota), minimum 20 000 zł
  • Podmiot ważny: do 7 mln EUR lub 1,4% przychodów (wyższa kwota), minimum 15 000 zł
  • Brak przychodu lub działalność krócej niż 12 miesięcy: podstawa 500 000 EUR (kluczowy) lub 250 000 EUR (ważny)
  • Najpoważniejsze naruszenia: do 100 mln zł (art. 73 ust. 5)

Kara osobista kierownika podmiotu

Odrębna odpowiedzialność dotyczy kierownika podmiotu kluczowego lub ważnego. Kara osobista może wynieść do 300% wynagrodzenia liczonego jak ekwiwalent urlopowy, a w podmiotach publicznych do 100% (art. 73a). Do tej odpowiedzialności prowadzą zaniedbania nadzoru: brak decyzji dotyczących systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji, brak środków finansowych, brak obowiązkowego corocznego szkolenia z cyberbezpieczeństwa.

Wysokość kary osobistej wskazano na podstawie opracowania kancelarii, więc warto zweryfikować ją w tekście ustawy przed przedstawieniem zarządowi. Zalecenia dla zarządu zebrano w osobnym materiale.

Górne granice kar pieniężnych

Górne granice kar pieniężnychWykres słupkowy: 10 mln EUR dla podmiotu kluczowego i 7 mln EUR dla ważnego.0246810mln EURPodmiot kluczowy: 10 mln EUR10Podmiot kluczowyPodmiot ważny: 7 mln EUR7Podmiot ważny
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252, art. 73 ; kwota wyższa z limitu i procentu przychodów

Kiedy kary mogą być nałożone

Kluczowa jest oś czasu. Ustawa weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. Kary z art. 73 ust. 1–4 i art. 73a–73c można nakładać po raz pierwszy po 2 latach od wejścia w życie, czyli od 3 kwietnia 2028 r. W tym samym dniu upływa 24-miesięczny termin pierwszego audytu cyberbezpieczeństwa podmiotu kluczowego (art. 33 ust. 2).

Z tym zastrzeżeniem, że chodzi o większość kar. Najpoważniejsze naruszenia, o których mowa wyżej, nie korzystają z tego okresu ochronnego w takim samym stopniu, a obowiązki z art. 33 ust. 1 (system zarządzania bezpieczeństwem informacji) trzeba zrealizować do 3 kwietnia 2027 r. Zakład, który zacznie wdrożenie dopiero w 2028 roku, ryzykuje, że pierwszy audyt zastanie go bez dokumentacji i bez historii działania.

Cztery daty do zapamiętania

3 kwietnia 2026 r. to wejście w życie. 3 października 2026 r. to koniec 6 miesięcy dla zgłaszania incydentów przez dotychczasowych operatorów usług kluczowych. 3 kwietnia 2027 r. to koniec 12 miesięcy dla obowiązków z rozdziału 3. 3 kwietnia 2028 r. to audyt i początek karania.

Uwagi wdrożeniowe: jak nie przeoczyć kar

Doświadczenie z podobnych wdrożeń regulacyjnych pokazuje kilka powtarzalnych pułapek.

  • Odkładanie prac na koniec okresu przejściowego: system zarządzania bezpieczeństwem informacji wymaga historii działania, a nie tylko dokumentów z ostatniego miesiąca.
  • Traktowanie kary jako jedynego ryzyka: wcześniej działają koszty przestoju, odpowiedzialność wobec klientów i kontrola organu.
  • Pomijanie OT: system dla biur i serwerowni, bez sterowania procesem, nie obejmuje najbardziej wrażliwych aktywów zakładu.
  • Brak budżetu zatwierdzonego przez kierownika podmiotu, co samo w sobie jest zaniedbaniem nadzoru.
  • Brak dowodów: audytor ocenia, co da się wykazać, a nie co zostało zrobione ustnie.

Procent przychodów jako alternatywna podstawa kary

Procent przychodów jako alternatywna podstawa karyWykres poziomy: 2 procent przychodów dla podmiotu kluczowego i 1,4 procent dla ważnego.00,511,52% przychodówPodmiot kluczowyPodmiot kluczowy: 2 % przychodów2Podmiot ważnyPodmiot ważny: 1,4 % przychodów1,4
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252, art. 73

Jak liczyć ryzyko kary w zakładzie

Prosta kalkulacja przykładowa. Założenia: średni zakład przemysłowy z sektora kluczowego, przychód roczny 600 mln zł (około 140 mln EUR przy kursie przyjętym w uproszczeniu 4,3 zł za 1 EUR). Dwa procent przychodu to 12 mln zł, czyli około 2,8 mln EUR, więc niższe niż limit 10 mln EUR. Dla tego zakładu stosuje się wyższą kwotę z dwóch: 10 mln EUR, czyli około 43 mln zł. To górna granica, nie przewidywana kara.

Kalkulacja przykładowa służy wyłącznie do pokazania rzędu wielkości. Faktyczna kara zależy od okoliczności naruszenia, jego wagi, współpracy podmiotu i wcześniejszych naruszeń.

Co wspiera zakład w uniknięciu kar

Kary nakłada się za niewypełnienie obowiązków, więc obroną jest ich dokumentowanie. W zakładach przemysłowych znaczna część dowodów powstaje w procesach operacyjnych: kto uzyskał dostęp do instalacji, jakie zezwolenie na pracę obowiązywało, kto zatwierdzał zmianę. System zezwoleń na prace ze śladem audytowym zmian wspiera spełnienie tych wymogów i dostarcza dowodu do audytu, ale nie zastępuje decyzji organizacyjnych ani audytu cyberbezpieczeństwa.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Od kiedy zakład może zapłacić karę?

Większość kar można nakładać od 3 kwietnia 2028 r. Obowiązki trzeba jednak wykonywać wcześniej, a system zarządzania bezpieczeństwem informacji ma być gotowy do 3 kwietnia 2027 r.

Czy zawsze płaci się 10 mln EUR?

Nie. To górna granica. Stosuje się kwotę wyższą z limitu i procentu przychodów, ale wysokość kary zależy od okoliczności naruszenia.

Czy kierownik zakładu odpowiada osobiście?

Tak, art. 73a przewiduje karę osobistą do 300% wynagrodzenia (w podmiotach publicznych do 100%).

Czy kara grozi też za brak zgłoszenia incydentu?

Niewypełnienie obowiązków zgłoszeniowych jest naruszeniem, które może skutkować karą po upływie okresu przejściowego. Terminy: 24 godziny, 72 godziny, miesiąc.

Źródła

Zamień ryzyko kary w plan wdrożenia

Porozmawiajmy o dowodach, które zakład przemysłowy może prowadzić już dziś w procesach operacyjnych.

Porozmawiajmy