InnerWeb
Przejdź do treści

Rekomendacje NIS2 dla zarządu zakładu: odpowiedzialność i nadzór

Nowelizacja ustawy o KSC nakłada na kierownika podmiotu osobiste obowiązki: nadzór nad systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji, planowanie środków finansowych i coroczne szkolenie z cyberbezpieczeństwa. Za naruszenia grozi kara osobista do 300% wynagrodzenia (art. 73a), więc zarząd zakładu potrzebuje planu działań, a nie tylko wiedzy o przepisach.

300%
wynagrodzenia: górna granica kary osobistej kierownika
24 h
na wczesne ostrzeżenie o incydencie poważnym
72 h
na zgłoszenie incydentu poważnego
3.04.2027
termin spełnienia obowiązków z rozdziału 3

Dla kogo są te rekomendacje

Rekomendacje kierujemy do prezesów i członków zarządów podmiotów kluczowych i ważnych w przemyśle, a także do dyrektorów zakładów, którzy w spółce lub grupie pełnią rolę kierownika podmiotu. Dla CISO, pełnomocnika NIS2 i kierowników bezpieczeństwa procesowego są materiałem do rozmowy z zarządem: każdą z siedmiu pozycji można przełożyć na uchwałę, budżet albo zapis w harmonogramie.

Podstawą jest ustawa z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 252), obowiązująca od 3 kwietnia 2026 r. Kary z art. 73 ust. 1–4 i art. 73a–73c można nakładać po raz pierwszy od 3 kwietnia 2028 r. To okres przygotowania, nie okres wyczekiwania: obowiązki z rozdziału 3, w tym system zarządzania bezpieczeństwem informacji, trzeba spełnić do 3 kwietnia 2027 r.

Siedem rekomendacji dla zarządu

Poniższa kolejność odpowiada temu, co zarząd może zrobić w ciągu najbliższych miesięcy, zanim ruszy okres karania.

1. Zatwierdź status podmiotu i wyznacz właściciela tematu

Zarząd powinien zatwierdzić pisemną ocenę, czy zakład jest podmiotem kluczowym, czy ważnym, oraz wskazać osobę odpowiedzialną za kontakt z organami. Ustawa wymaga wyznaczenia co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Jedna osoba to ryzyko urlopu lub choroby w dniu incydentu.

2. Nadzoruj system zarządzania bezpieczeństwem informacji (SZBI)

Nadzór oznacza decyzje, a nie podpis pod dokumentem. Zarząd zatwierdza politykę szacowania ryzyka, akceptuje ryzyka rezydualne i żąda raportów o postępie wobec terminu 3 kwietnia 2027 r. Warto ustalić stały punkt w porządku obrad, na przykład co kwartał, z krótkim raportem: ryzyka otwarte, incydenty, luki wobec harmonogramu.

3. Zaplanuj środki finansowe z wyprzedzeniem

Planowanie środków finansowych to obowiązek kierownika podmiotu według ustawy. Budżet trzeba rozpisać na trzy części: wdrożenie SZBI (analiza ryzyka, dokumentacja, szkolenia), technologię (monitoring, segmentacja OT, kopie zapasowe) i audyt, który w podmiocie kluczowym odbędzie się pierwszy raz do 3 kwietnia 2028 r. Brak zapisanego budżetu to najłatwiejszy do udowodnienia przejaw zaniedbania.

4. Zapewnij coroczne szkolenie z cyberbezpieczeństwa

Szkolenie kierownika podmiotu jest obowiązkowe i coroczne. Zarząd powinien ustalić termin, program i sposób dokumentowania, tak aby dowód był dostępny w razie audytu. Praktyki organizacji tego szkolenia opisujemy osobno, a tutaj wystarczy zasada: szkolenie ma prowadzić do decyzji, na przykład o zmianie priorytetów ryzyka.

5. Włącz OT i firmy zewnętrzne do zakresu SZBI

System zarządzania bezpieczeństwem informacji obejmuje bezpieczeństwo łańcucha dostaw ICT i przeszkolenie pracowników. W zakładzie przemysłowym oznacza to systemy sterowania i dostęp wykonawców do instalacji. Zarząd powinien zażądać obrazu: ile firm zewnętrznych wchodzi na teren, kto je szkoli i kto może wystawić zezwolenie na pracę. Dowód z takiego obrazu wspiera spełnienie wymogu w obszarze łańcucha dostaw.

6. Przećwicz zgłaszanie incydentów w 24 i 72 godziny

Wczesne ostrzeżenie trzeba przekazać niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenie incydentu poważnego w ciągu 72 godzin, a sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca. Zarząd nie wykonuje zgłoszenia osobiście, ale odpowiada za to, że ktoś ma uprawnienia, dostęp do systemu S46 i scenariusz na noc oraz weekend.

7. Zapisuj decyzje, aby wykazać należytą staranność

Kara osobista dotyczy kierownika podmiotu, więc zapis decyzji jest ochroną. Protokoły z nadzoru, zatwierdzone polityki i potwierdzenia szkoleń pokazują, że zarząd działał. System, który zapisuje autora i czas zmian oraz wyniki szkoleń, jak ślad audytowy w InnerWeb, ułatwia odtworzenie przebiegu zdarzeń i dostarcza dowodu do audytu.

Kara osobista kierownika podmiotu (górna granica)

Kara osobista kierownika podmiotu (górna granica)Wykres pokazuje górną granicę kary osobistej: 100% wynagrodzenia dla podmiotu publicznego i 300% dla podmiotu kluczowego lub ważnego.0100200300% wynagrodzeniaPodmiot publiczny: 100 % wynagrodzenia100Podmiot publicznyPodmiot kluczowy lub ważny: 300 % wynagrodzenia300Podmiot kluczowy lub ważny
Źródło: art. 73a ustawy o KSC (Dz.U. 2026 poz. 252), wysokość wg opracowania kancelarii

Co grozi za zaniedbania

Kierownik podmiotu kluczowego lub ważnego podlega karze osobistej do 300% wynagrodzenia liczonego jak ekwiwalent urlopowy (art. 73a). W podmiotach publicznych jest to do 100%. Wysokość kar osobistych pochodzi z opracowania kancelarii, więc przed decyzją warto sprawdzić brzmienie przepisu w Dzienniku Ustaw.

Kary dla samego podmiotu są wyższe i kierowane do organizacji: do 10 mln EUR lub 2% przychodów dla kluczowego, do 7 mln EUR lub 1,4% dla ważnego. Najpoważniejsze naruszenia, czyli bezpośrednie i poważne cyberzagrożenie dla obronności, bezpieczeństwa państwa, życia i zdrowia ludzi albo poważnej szkody majątkowej, mogą skutkować karą do 100 mln zł (art. 73 ust. 5) i nie podlegają okresowi przejściowemu.

Błędy, które powtarzają się w zarządach

Najczęstszym błędem jest delegowanie całego tematu do działu IT. NIS2 przypisuje obowiązki kierownikowi podmiotu, a systemy OT, procesy BHP i dostęp wykonawców leżą często poza kompetencjami IT. Drugi błąd to uznanie, że okres przejściowy do 2028 r. oznacza brak obowiązków: harmonogram z art. 33 jest wiążący, a pierwszy termin dla SZBI mija 3 kwietnia 2027 r. Trzeci błąd to szkolenie bez dowodu, które w audycie nie istnieje.

Kamienie milowe ustawy od wejścia w życie

Kamienie milowe ustawy od wejścia w życieWykres pokazuje kamienie milowe: 6 miesięcy na zgłaszanie incydentów, 12 miesięcy na SZBI, 24 miesiące na audyt i pierwsze kary.0510152025miesięcy od 3.04.2026Zgłaszanie incydentów wg nowych zasad: 6 miesięcy od 3.04.20266Zgłaszanie incydentów wgnowych zasadSZBI i dokumentacja: 12 miesięcy od 3.04.202612SZBI i dokumentacjaAudyt i pierwsze kary: 24 miesięcy od 3.04.202624Audyt i pierwsze kary
Źródło: art. 33 i art. 35 ustawy o KSC (Dz.U. 2026 poz. 252)

Plan na pierwsze 90 dni

Zarząd, który chce ułożyć działania, może przyjąć prosty plan. W pierwszym miesiącu zatwierdza ocenę statusu i wyznacza dwie osoby kontaktowe. W drugim miesiącu przyjmuje budżet i harmonogram SZBI z terminem 3 kwietnia 2027 r. W trzecim miesiącu odbywa pierwsze szkolenie i pierwsze kwartalne przeglądy. Dalsze etapy wdrożenia SZBI w zakładzie opisujemy w osobnym materiale o pułapkach wdrożenia.

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy zarząd może delegować nadzór nad SZBI do dyrektora IT?

Wykonanie zadań można przydzielić, ale nadzór i decyzje pozostają obowiązkiem kierownika podmiotu. Przydział trzeba udokumentować, a zarząd powinien otrzymywać regularne raporty.

Od kiedy grozi kara osobista?

Kary z art. 73a można nakładać po raz pierwszy od 3 kwietnia 2028 r. Obowiązki, które mają być wtedy spełnione, trzeba jednak realizować wcześniej, bo kontrola obejmie stan faktyczny.

Czy system do zezwoleń i szkoleń chroni zarząd przed karą?

Nie gwarantuje zgodności. Wspiera spełnienie wymogu w obszarze szkoleń i dostępu firm zewnętrznych oraz dostarcza dowodu do audytu w postaci zapisów z autorem i czasem zmian.

Źródła

Pokażemy dowody, które chronią zarząd

Zapisy szkoleń, uprawnień i zezwoleń z autorem i czasem zmian to materiał do audytu. Zapraszamy do rozmowy lub demonstracji.

Porozmawiajmy