InnerWeb
Przejdź do treści

Dwie osoby kontaktowe KSC: dobre praktyki wyznaczania i zastępstw w zakładzie

Ustawa o KSC wymaga wyznaczenia co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa, a wczesne ostrzeżenie o incydencie poważnym trzeba wysłać w ciągu 24 godzin od wykrycia. W zakładzie pracującym całą dobę dwa nazwiska na liście to minimum formalne, nie rozwiązanie. Poniżej praktyki, które sprawiają, że ktoś naprawdę odbierze telefon od CSIRT.

24 h
na wczesne ostrzeżenie o incydencie poważnym
72 h
na zgłoszenie incydentu poważnego

Po co ustawa wymaga dwóch osób

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252) nakłada na podmioty kluczowe i ważne obowiązek wyznaczenia co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Powód jest praktyczny: zgłoszenia przechodzą przez system S46, a CSIRT może zwrócić się do podmiotu w dowolnej godzinie, zwłaszcza gdy incydent dotyka infrastruktury energetycznej, wodnej czy chemicznej.

Terminy są krótkie. Wczesne ostrzeżenie trzeba przekazać niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin od wykrycia incydentu poważnego, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, a sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca od zgłoszenia. Jedna osoba nie jest w stanie pokryć takiego rytmu przez całą dobę, przez urlopy i choroby.

Dobre praktyki wyznaczania osób

Poniższe praktyki wynikają z tego, jak działają zakłady o ruchu ciągłym, i z treści obowiązków w ustawie.

Wybierz osoby z dwóch różnych działów

Najlepszy układ to osoba z cyberbezpieczeństwa lub IT oraz osoba z utrzymania ruchu albo OT. CSIRT pytając o incydent, często potrzebuje jednocześnie informacji o systemach biurowych i o sterowaniu procesem. Dwie osoby z tego samego działu mają wspólne luki: te same urlopy, ten sam pion przełożonych, ten sam dostęp.

Daj im uprawnienia do działania, nie tylko do rozmowy

Osoba kontaktowa powinna mieć upoważnienie do przekazania informacji w imieniu zakładu, dostęp do rejestru zasobów i procedury incydentowej oraz możliwość uruchomienia zespołu reagowania bez pytania o zgodę kierownika w środku nocy. Zapisz te uprawnienia w piśmie od kierownika podmiotu.

Ustal zastępstwa i kolejność kontaktu

Do każdej osoby wskaż zastępcę oraz kolejność, w jakiej wywoływani są kolejni. Lista powinna obejmować co najmniej cztery nazwiska, z czego dwa to osoby kontaktowe zgłaszane do wykazu. Zmiana osoby kontaktowej wymaga aktualizacji wpisu w ciągu 14 dni, więc zastępstwo trzeba przygotować przed odejściem, nie po nim.

Przećwicz zgłoszenie przed incydentem

Raz w roku przeprowadź ćwiczenie: scenariusz incydentu na linii technologicznej, wypełnienie wczesnego ostrzeżenia, sprawdzenie dostępu do S46. Czas od wykrycia do wysłania wczesnego ostrzeżenia zapisz i porównaj z limitem 24 godzin. Protokół ćwiczenia jest dowodem do audytu.

Połącz dwa światy: IT i BHP

W zakładzie przemysłowym incydent cybernetyczny bywa jednocześnie zdarzeniem bezpieczeństwa pracy, na przykład gdy zakłócenie sterowania dotyczy strefy z pracami niebezpiecznymi. Osoba z utrzymania ruchu powinna znać status poleceń na prace w tej strefie. Cyfrowy rejestr zezwoleń skraca ten krok, ale samo wyznaczenie osób pozostaje decyzją organizacyjną zakładu.

Terminy zgłoszeń incydentu poważnego

Terminy zgłoszeń incydentu poważnegoWykres terminów zgłaszania incydentu: 24 godziny, 72 godziny i około 720 godzin.0200400600800godzin od wykryciaWczesne ostrzeżenie: 24 godzin od wykrycia24Wczesne ostrzeżenieZgłoszenie incydentu: 72 godzin od wykrycia72Zgłoszenie incydentuSprawozdanie końcowe (miesiąc, ok.): 720 godzin od wykrycia720Sprawozdanie końcowe(miesiąc, ok.)
Źródło: Dz.U. 2026 poz. 252, art. 11 ustawy w brzmieniu nowelizacji ; miesiąc przyjęto jako ok. 720 godzin

Dowody do audytu

Pierwszy audyt podmiotu kluczowego przypada 24 miesiące po wejściu ustawy w życie, czyli do 3 kwietnia 2028 r. Audytor zapyta o wyznaczenie osób, o zakres ich upoważnień i o to, czy lista jest aktualna. Zbierz te dokumenty wcześniej: pismo wyznaczające, upoważnienia, harmonogram dyżurów, protokoły ćwiczeń, potwierdzenia zgłoszenia zmian we wpisie.

Dobrą praktyką jest rejestr zmian osób kontaktowych z datą zmiany i datą zgłoszenia do wykazu. Dzięki niemu łatwo wykazać, że termin 14 dni został dotrzymany, i uniknąć sytuacji, w której wykaz wskazuje osobę, która od pół roku nie pracuje w zakładzie.

Typowe błędy

Najczęstsze potknięcia zakładów przemysłowych to:

  • Dwie osoby z działu IT, obie na urlopie w tym samym tygodniu.
  • Numer służbowy przypisany do osoby, nie do roli, więc po odejściu pracownika kontakt przestaje działać.
  • Brak dostępu do S46 u zastępcy, który dowiaduje się o tym podczas incydentu.
  • Procedura incydentowa bez opisu tego, kto wysyła wczesne ostrzeżenie po 22:00.
  • Brak kopii listy w wersji papierowej na wypadek awarii sieci.

Powiązanie z szerszym programem NIS2

Osoby kontaktowe to jeden z elementów obowiązków rozdziału 3 ustawy, które należy zrealizować do 3 kwietnia 2027 r.: system zarządzania bezpieczeństwem informacji, dokumentacja, procedury incydentowe i osoby kontaktowe. Ich wyznaczenie jest zadaniem dla pełnomocnika NIS2, ale decyzję podejmuje kierownik podmiotu, który odpowiada za nadzór nad całością systemu. Ułatwia to odpowiedzi na często zadawane pytania o obowiązki po nowelizacji.

Lista kontrolna

Materiał wideo

Często zadawane pytania

Czy dwie osoby kontaktowe wystarczą w zakładzie pracującym całą dobę?

Formalnie tak, bo ustawa mówi o co najmniej dwóch osobach. W zakładzie o ruchu ciągłym warto dodać zastępców, aby ktoś był osiągalny także w nocy i w czasie urlopów.

Kto wyznacza osoby kontaktowe?

Wyznacza je podmiot, w praktyce kierownik podmiotu na wniosek pełnomocnika NIS2. Pismo wyznaczające jest dowodem dla audytora.

Co zrobić, gdy osoba kontaktowa odchodzi z pracy?

Wyznacz następcę przed jej odejściem i zgłoś zmianę do wykazu w ciągu 14 dni od zmiany.

Źródła

Powiąż kontakt z procesami zakładu

Zapraszamy do rozmowy o tym, jak rejestr prac niebezpiecznych dostarcza osobom kontaktowym aktualny obraz sytuacji w zakładzie.

Porozmawiajmy