Dla kogo są te zalecenia i na jakiej podstawie
Zalecenia dotyczą pełnomocnika ds. NIS2, dyrektora zakładu, CISO oraz kierownika podmiotu w średnich i dużych zakładach z sektorów kluczowych i ważnych: energii, transportu, wody, ścieków, chemikaliów, żywności, produkcji maszyn i pojazdów oraz gospodarki odpadami. Podstawą jest ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U. 2026 poz. 252), obowiązująca od 3 kwietnia 2026 r.
Kluczowa zmiana kultury: wpis do wykazu nie jest nadawany bez udziału podmiotu. Podmiot sam ocenia, czy jest podmiotem kluczowym lub ważnym, i składa elektroniczny wniosek. Regulator sektorowy może wpisać podmiot decyzją, ale zakład nie powinien na to czekać. Termin dla poszczególnych podmiotów wynika z harmonogramu w komunikacie Ministra Cyfryzacji (art. 34 ust. 3), więc pierwszym zaleceniem jest śledzenie tego komunikatu.
Siedem zaleceń dla pełnomocnika
Zalecenia ułożono w kolejności, w jakiej zwykle powstaje wniosek: od oceny statusu po utrzymanie wpisu.
1. Rozpocznij od pisemnej oceny statusu
Udokumentuj, dlaczego zakład jest podmiotem kluczowym, ważnym albo żadnym z nich. Podmioty kluczowe to duże podmioty z sektorów kluczowych (od 250 pracowników albo obrót ponad 50 mln EUR i bilans ponad 43 mln EUR) oraz wybrane kategorie niezależnie od wielkości. Podmioty ważne to średnie podmioty w sektorach kluczowych (50–249 pracowników lub obrót do 50 mln EUR albo bilans 10–43 mln EUR) oraz średnie i duże w sektorach ważnych. Ocena na piśmie to pierwszy dowód dla audytora, że decyzja była przemyślana.
2. Policz pracowników i obrót według zasad dla grupy
Progi liczy się z uwzględnieniem powiązań kapitałowych. Zakład należący do grupy nie może liczyć wyłącznie własnej załogi. Zbierz dane o zatrudnieniu, obrocie i bilansie za ostatni rok obrotowy i zapisz założenia kalkulacji, aby przy następnej weryfikacji powtórzyć ten sam tok.
3. Wskaż sektor i rodzaj działalności zgodnie z załącznikami
Zakład często prowadzi kilka rodzajów działalności, na przykład wytwarzanie ciepła i produkcję chemiczną. Każdą działalność zestaw z załącznikami I i II dyrektywy NIS2 i opisz, która z nich decyduje o statusie. Nie pomijaj działalności pobocznych, bo regulator może ocenić je inaczej niż zakład.
4. Złóż wniosek elektronicznie i zachowaj potwierdzenie
Wniosek składa się w formie elektronicznej. Przechowuj kopię złożonego wniosku, potwierdzenie złożenia i datę. Te dokumenty wchodzą do dokumentacji systemu zarządzania bezpieczeństwem informacji i są pierwszym punktem, o który zapyta audytor w 2028 roku.
5. Wyznacz co najmniej dwie osoby do kontaktu
Ustawa wymaga wyznaczenia co najmniej dwóch osób do kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Jedna osoba to ryzyko urlopu, choroby i zmiany pracy. Dobór i zastępstwa opisuje osobna strona o praktykach wyznaczania osób kontaktowych.
6. Ustaw proces zmiany wpisu na 14 dni
Zmiana danych we wpisie wymaga zgłoszenia w ciągu 14 dni od zmiany. Dotyczy to na przykład zmiany osób kontaktowych, adresu, zakresu działalności czy przekroczenia progu zatrudnienia. Powiąż ten termin z procesem kadrowym i zakupowym: odejście osoby kontaktowej powinno automatycznie uruchamiać zadanie dla pełnomocnika.
7. Zapewnij kierownikowi podmiotu wgląd w decyzję
Kierownik podmiotu odpowiada za nadzór nad systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji, a kara osobista może sięgać 300% wynagrodzenia liczonego jak ekwiwalent urlopowy (art. 73a, kary od 3 kwietnia 2028 r.). Przedstaw mu ocenę statusu i złożony wniosek do wiadomości, najlepiej z podpisem lub protokołem.
Progi wielkości podmiotu w NIS2
Harmonogram wokół wniosku
Wniosek to początek, nie koniec. Wpis uruchamia zegar kolejnych obowiązków: do 3 kwietnia 2027 r. trzeba wdrożyć system zarządzania bezpieczeństwem informacji (art. 33 ust. 1), a do 3 kwietnia 2028 r. przejść pierwszy audyt podmiotu kluczowego i liczyć się z możliwością nakładania kar. Zakład, który dopiero ocenia status, traci miesiące potrzebne na budowę polityki szacowania ryzyka, analizy zasobów, procedur incydentowych i szkoleń.
Zgłaszanie incydentów poważnych odbywa się przez system S46: wczesne ostrzeżenie w ciągu 24 godzin od wykrycia, zgłoszenie w ciągu 72 godzin, sprawozdanie końcowe w ciągu miesiąca. Konta i osoby kontaktowe warto przygotować przed pierwszym incydentem, a nie w jego trakcie.
Najczęstsze błędy przy wniosku
W praktyce zakładów przemysłowych powtarzają się cztery błędy.
- Samoidentyfikacja oparta wyłącznie na kodzie PKD, bez analizy faktycznej działalności i załączników dyrektywy.
- Pominięcie powiązań kapitałowych przy liczeniu progów pracowników i obrotu.
- Jedna osoba kontaktowa, często dyrektor IT, bez zastępcy.
- Brak procesu zmiany wpisu: dane w wykazie rozjeżdżają się z rzeczywistością po reorganizacji.
Co zmienia cyfrowy rejestr dowodów
Wniosek o wpis to dokument, ale cały system jest dowodem. W zakładzie przemysłowym znaczna część wymogów dotyczy procesów operacyjnych: kto ma dostęp do instalacji, kto prowadzi prace i na czyje polecenie. Cyfrowy system zezwoleń na prace, taki jak LivePermit, prowadzi ślad audytowy zmian i wspiera spełnienie wymogu dokumentowania dostępu, ale nie zastępuje oceny statusu ani wniosku. Rozstrzygnięcie, czy zakład jest podmiotem kluczowym, pozostaje w rękach zakładu i regulatora.
Materiał wideo
Często zadawane pytania
Czy zakład musi czekać na decyzję organu, żeby się zgłosić?
Nie. Podmiot sam ocenia swój status i składa wniosek elektroniczny. Regulator sektorowy może wpisać podmiot decyzją, ale samoidentyfikacja jest obowiązkiem zakładu.
W ciągu ilu dni zgłaszać zmianę danych we wpisie?
W ciągu 14 dni od zmiany. Dotyczy to między innymi zmiany osób kontaktowych i zakresu działalności.
Ile osób kontaktowych trzeba wyznaczyć?
Co najmniej dwie. W praktyce warto wyznaczyć także zastępców na czas urlopów i zmian organizacyjnych.
Czy wniosek o wpis zwalnia z audytu?
Nie. Wpis rozpoczyna obowiązki, w tym system zarządzania bezpieczeństwem informacji do 3 kwietnia 2027 r. i pierwszy audyt podmiotu kluczowego po 24 miesiącach od wejścia ustawy w życie.
Źródła
Uporządkuj dowody do audytu NIS2
Porozmawiajmy o procesach operacyjnych, które trzeba będzie udokumentować w audycie. Pokażemy, jaki ślad prowadzi system zezwoleń na prace.
Porozmawiajmy